«برای خودسازی و جامعهسازی، چه مراحلی باید طی شود؟» حجتالإسلام و المسلمین کاظم صدیقی در پاسخ به این پرسش، چهار گام را مطرح میکند.خداوند در سورهی مبارکهی مائده فرموده: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ عَلَیْکُمْ أَنفُسَکُمْ لاَ یَضُرُّکُم مَّنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَیْتُمْ»1 آی مومنین! خودتان را بشناسید. خودتان را بیابید. خودتان را بسازید و از خودتان مراقبت کنید. چهار دستور از این جمله به دست میآید. چهار پیام را این جملهی نورانی در بر دارد؛ یکی خودشناسی، دوم خودیابی، سوم خودسازی و چهارم خودپایی و مراقبت از دستاوردهای تقوا است.اگر افراد در جامعه بر ارزش و بر کرامت خودشان بصیرت پیدا کنند و بدانند که چه کرامتی دارند و چه ارزشی میتوانند داشته باشند، باید گوهری را که در چاه وجودشان هست، بیرون بیاورند و آن را بسازند و از آن بهرهبرداری کنند. «لَقَدْ خَلَقْنَا الإنْسانَ فی أحْسَنِ تَقْویم ثُمَّ رَدَدْناهُ أسْفَلَ سافِلینَ»2 ما یوسف ارزش شما و یوسف ملکوتی شما را در أسفل سافلین بردیم و شما را مأمور کردیم که آن را از چاه بیرون بیاورید. نفس شما چاه أسفل سافلین است. امیال و غرائز و شهوات و جاهطلبی چاههای زندگی شماست. باید یوسف ایمان و کرامت انسانیتان و ارزشهای عرشی خود را از این چاهها بیرون بکشید. اگر خودیابی کردید، یعنی خودتان را یافتید و یوسفتان را پیدا کردید، باید از وجودش استفاده کنید در ساختن کشور وجود خودتان.
دنیا مثل آب شور است. تشنه با آب شور سیراب که نمیشود هیچ، هرچه میخورد شکمش پر میشود، اما خبری از سیرابی نیست. دنیاطلبها همهی امکانات رفاهی را دارند ولی سیرابی در آن نیست. اما آن کسی که خدا دارد، از همان اول به مقصد رسیده است؛ «أَلاَ بِذِکرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»
باید خودتان را بسازید و اخلاقی شوید. آفتها و آسیبها را بازشناسی کنید و اینها را از محیط وجودتان دور کنید. ارزشهای عرشی را پیدا کنید. وقتی دیو را بیرون کردید، فرشتهی فضائل اخلاقی در وجود شما مستقر میشود. اگر یوسف را در وجودتان حاکم کردید، حال باید مراقبت کنید که حاکمیت آن از دستتان نرود و دشمن این حاکم خوب را از شما نگیرد. این دستورِ خودپایی است.
تقوای مضاعفخواندن سورهی مبارکهی حشر برکات زیادی دارد. هم توصیه شده که در مقابله با دشمن به عنوان حرز از آن استفاده کنید و هم در زدودن ظلمات درونی و رفع حجابهای بین ما و پیغمبر صلواتاللهعلیهوآله و بین ما و امام زمان علیهالسلام مفید است. امام صادق علیهالسلام در کتاب شریف اصول کافی بر خواندن مُصفِّحات خمس تأکید میکنند که یکی از آنها سورهی حشر است و هر شب خوانده میشود. حضرت صادق علیهالسلام میگویند کسانی که این سوره را هر شب میخوانند، هم پیغمبر را میبینند و هم به امام زمانشان میرسند. یعنی این سوره رفع حجاب میکند و انسان میتواند فاصلههایی را طی کند تا وجود نازنین پیغمبر و امام زمان را شهود کند و از محضرشان فیض بگیرد.