راه‌کارهایی برای روزه‌داری

به گزارش بسیج مازندران به نقل از سفیرهراز، دکتر حسن فلاح متخصص طب سنتی با بیان اینکه کودکان را بر سر سفره افطار و سحری بنشانید تا به اصطلاح روزه سر گنجشکی بگیرند، چرا که این کار باعث می شود فرزندان امت مسلمان از همان کودکی به ماه مبارک رمضان عشق بورزند و در بزرگی هم به این فریضه الهی عمل کنند.

وی به آداب روزه داری در ماه رمضان از دیدگاه طب سنتی پرداخت که در ادامه ا از زبان ایشان می خوانید.

روزه‌داران باید آداب توصیه شده از زبان پیامبر (ص) و سایر معصومین (ع) را به کار ببندند تا از روزه داری بهترین نتیجه مطلوب را بگیرند؛ ماه رمضان ماه کم خوری است پس بهتر است کم خوری را در فاصله بین سحر و افطار نیز ادامه دهیم چرا که پر خوری در اسلام مورد مذمت شدید است. پیامبر اکرم ( ص ) فرمود: نطفه آدمی ظرفی را که بدتر از شکمش باشد پر نکرد.

همچنین امام غزالی در کیمیای سعادت می فرماید: بدان که معده حوض تن است و عروق که از آن می رود به هفت اندام چون جوی هاست و منبع همه شهوت ها، معده است و این غالب ترین شهوتی است بر آدمی، آدم که از بهشت رانده شد به سبب این شهوت بود.

باید بدانید که حجم ابتدائی معده ۲۵۰ سانتیمتر مکعب است که تا ۲۵۰۰ سانتیمتر مکعب کش پیدا می کند و گفته شده انسان با یک چهارم غذایی که می خورد زنده است و با سه چهارم دیگر پزشکان امرار معاش می کنند.

در ابتدا افطار را با نام و دعای مخصوص آن شروع می کنیم

بسم الله الرحمن الرحیم، اللهم لک صمنا و علی رزقک افطرنا فتقبل منا انک انت السمیع العلیم ؛ به نام خداوند بخشنده و مهربان، خدایا برای تو روزه گرفتیم و به روزی تو افطار کردیم پس از ما قبول کن زیرا که تو شنوای دانایی.

بهتر است افطار را با چند عدد خرما باز کنیم

باز کردن افطار با خرما مستحب است و موجب پیشگیری از بسیاری بیماری ها می شود؛ اول آن که معده خشک و جمع شده ناشی از گرسنگی را باز، گرم و نرم می کند، دوم آن که مقادیری از مواد قندی و معدنی مورد نیاز بدن فوراً از دیواره معده جذب شده و به داخل کبد می رود و کبد را از خمودی و ضعف در می آورد و در اثر آن خون به جریان می افتد و آماده پذیرایی از غذای افطار می شود.

کسانی که تا حدودی مزاج خشک دارند از همان ابتدای افطار آب گرم و خرما را برمی گزینند، این کار بخصوص در فصل های سرد زنده کننده معده و کبد است.

همچنین باز کردن افطار با شیرگرم (غیر پاستوریزه)، شیر گرم و خرما، شیر گرم و عسل کاملاً طبیعی، مطلوب است.

کم خونی، پوکی استخوان، سستی و بی حالی، دردهای مفاصل و ضعف اعصاب با افطار کردن با خرما از بین می رود و کمبود مواد معدنی بدن از جمله کلسیم به سرعت جبران می شود.

نکته مهم اینکه هرگز نباید با آب یخ افطار کرد

برخی روزه داران به سبب تحمل تشنگی در طول روز در ابتدای افطار به آب یخ یا شربت های سرد رو می آورند که قطعاً برای سلامتی آنان زیان آور است.

بهترین غذا پس از باز کردن روزه با خرما و آب جوش یا آب جوشیده گرم، مصرف کمی نان سبوس دار تازه با پنیر و سبزی خوردن است، آن هم به مقدار کم و نباید در مصرف آن زیاده روی شود چرا که این ترکیب غذایی بسیار اشتها آور است.

یک نکته کلیدی قبل از غذا و بعد از آن حتماً کمی نمک بچشید.

در خوردن افطاری شتاب نکنند تا زمانی که تمام دستگاه های خفته بدن بیدار و سرحال شوند، آنگاه است که غذا گوارای بدن انسان می شود.

بهتر است پس از باز کردن افطار مدت کوتاهی را تا صرف غذای شام صبر کنید.

شام بعد از افطار باید کم مصرف شود در غیر این صورت شکم که در اثر گرسنگی حریص شده به صاحب خود مرتب دستور می دهد که بیشتر بخورد تا آن جا که در اثر پرخوری، شخص روزه دار کسل و خسته شده، شکم متورم و احساس خواب بر وی غلبه می کند؛ این نوع غذا خوردن بعد از باز کردن افطار بسیاری از فوائد روزه را نابود می کند.

آنان که ناراحتی قلبی دارند یا می خواهند از آن پیشگری به عمل آورند بهترین کار روزه گرفتن و پرخوری نکردن است، بخصوص پس از افطار از پرخوری کردن مراقبت کنند.

تند و سریع غذا را نبلعید که این کار باعث نقصان در هضم می شود، غذا را آرام آرام با طمأنینه خوب بجوید سپس ببلعید.

از خوردن آب و مایعات وسط غذا اجتناب کنید مخصوصا اگر این مایعات زیاد سرد باشد و مرتب در بین غذاها مصرف شود باعث ایجاد نقصان در هضم، نفخ زیاد و پرخوری می شود که این هم حرکت نادرستی است که بسیاری از فواید روزه را نابود می کند.

شام همراه با آب و مایعات از قبیل آب میوه ها مضر است؛ اگر شام افطاری سبک خورده شود ۵/۱ ساعت بعد از آن مصرف آب میوه های طبیعی تا پاسی از شب اشکال ندارد و موجب نفخ و کسالت نمی شود.

همیشه و به‎خصوص در ماه مبارک رمضان آب و مایعات را در حالت ایستاده در شب مصرف نکنید، بنشینید و بنوشید؛ مایعات را لاجرعه و یکباره ننوشید بلکه آرام آرام و به حالت مکیدن بنوشید.

نوشیدن چای کم رنگ بلامانع است ولی چای پر رنگ خوب نیست؛ دقت کنید هر چقدر چای گران تر و شیک تر در بسته بندی های تجارتی تهیه شده باشد مضرتر است، به همان چای ارزان اکتفا کنید که کمتر به آن اسانس و مواد نگهدارند زده با شند.

هرگز از مرغ های ماشینی بخصوص در ماه مبارک رمضان استفاده نکنید؛ خروس خانگی، مرغ خانگی و تخم مرغ خانگی مناسب است؛ حتی یک چهام میزان مصرف گوشت خانگی با چند مرغ ماشینی از لحاظ تأمین قدرت و سلامتی برابری می کند.

مصرف کبک، بوقلمون، شتر مرغ، بلدرچین و گنجشک که در بسته بندی های یخ زده استفاده می شود بلامانع است.

از محصولات پاستوریزه خصوصاً در ماه مبارک رمضان به هیچ وجه استفاده نکنید، بگذارید کلسیم آن نوش جان همان غرب زده ها شود.

شیر طبیعی مصرف کنید

شیر گاو غیر پاستوریزه پس از ۵ دقیقه جوشیدن هیچ خطری ندارد.

با شیر طبیعی ماست درست کنید و ماست را با پودر زنیان و پونه مخلوط کنید و در کیسه قرار داده تا آب آن کاملاً چکیده شود؛ این ماست چکیده را برای ماه مبارک رمضان در یخچال نگهداری کنید و هر بار مقداری از آن را با آب جوشیده به صورت دوغ و یا به همان شکل در سفره افطاری بگذارید. (اگر به صورت دوغ مصرف شود باید ۵/۱ ساعت بعد از غذا میل شود نه زودتر!)

به‌طور کلی از مصرف ماکارونی، سویا، سوسیس، کالباس، چیپس، پفک، فست فودها، نوشابه ها و نوشیدنی های صنعتی، آب میوه های بسته بندی و کنسروها، روغن های جامد و مایع نباتی، محصولات پاستوریزه و مرغ های ماشینی، گوشت گاو و سرخ کردنی خودداری کنید خصوصاً در ماه مبارک رمضان.

از مصرف غذاهای ناسازگار تأکیداً در ماه مبارک رمضان خودداری کنید؛ به طور مثال اگر سر سفره افطاری یا سحری ماست باشد نباید در غذا مرغ و تخم مرغ به کار رفته باشد.

همینطور همزمان با ماست، ترب و برگ ترب مصرف نشود.

جمع این مواد با هم ناسازگاری دارند؛ ماست و باقالا، ماست و سرکه، ماست و ماهی، سرکه و برنج، سرکه و ماهی، شیر و ماهی، شیر و انجیر، شیر با غذای چرب، انگور با چربی و گوشت، کبوتر بچه با پیاز، پونه و پیاز، سیر و خردل، انار و هریسه.

بهترین روغن ها برای ماه مبارک رمضان روغن گاو، بعد از آن روغن دنبه ، روغن زیتون و کنجد است.

از روغن های دیگر مانند روغن های مایع، جامد، هسته انگور و غیره پرهیز کنید.

می توانید روغن دنبه را به روش زیر تهیه کنید تا بهترین روغن برای سلامتی بدن به‌دست آید.

مواد لازم: ۴ کیلو دنبه گوسفند، ۳ عدد پیاز درشت، یک لیوان سرکه یا آب لیمو یا آبغوره خانگی یا رب انار خانگی، یک لیوان گلاب، ۱۵۰ گرم پوست سیب درختی، ۱۵۰ گرم میوه به، یک قاشق چایخوری یا بیشتر پودر میخک یا سنبل یا مشک طرامشیع (کاکوتی اصل)

طرز تهیه: همه مواد را با هم چرخ کنید و روی شعله ملایم بگذارید تا رطوبت برود و روغن بماند، سپس صاف کنید و بگذارید در جای سرد منجمد شود؛ این روغن برای ماه مبارک رمضان بسیار مناسب است.

نکته مهم دیگر اینکه بر سر سفره افطار سبزی خوردن را فراموش نکنید.

کسانی که مزاجشان خیلی گرم است در سبزی خوردن از سبزی گشنیز تازه و خرفه غاقل نشوند.

از ظروف آلومینیوم و تفلون استفاده نکنید؛ اگر در ظرف مسی غذا را طبخ کردید بلافاصله غذا را خارج و در ظرف لعابی، چینی، استیل، گلی، و یا سنگی یا پیرکس نگهداری کنید.

با عجله و ایستاده و در حال حرکت افطار نکنید و در این حالت شام نخورید.

هنگام سحر و افطاری غذا را داغ وارد معده نکنید و بگذارید کمی سرد شود. پیامبر اکرم (ص) می فرماید: در غذای داغ برکت وجود ندارد.

بعد از صرف افطاری، شام و سحری خواب را به تعویق بیاندازید.

هرگز بدون سحری روزه نگیرند و اگر خواب ماندید در افطار بعدی با آب گرم و خرما افطار را باز کرده و در خوردن غذای شام بعد از باز کردن افطار عجله نکنید.

استحمام در طول روز برای روزه داران ضعف می‌آورد و شب ها تا سحر بلامانع و مفید است.

بهتر است برای شستشوی بدن از آبزن استفاده کنند؛ نسخه آن در سطور بعد ذکر می‌شود.

خون درمانی؛ حجامت، زالو و فصد در ماه مبارک رمضان در طول روز ممنوع است و بعد از افطار با فاصله اندک اغلب مضر و منجر به ضعف و بی حالی می شود، چنانچه افرادی دارای بدنی قوی و خونساز هستند دو ساعت بعد از شام اشکالی ندارد؛ افراد عادی بهترر است خون گیری نکنند.

ورزش را در ماه مبارک رمضان فراموش نکنید؛ کسانی که عادت به ورزش دارند در ماه مبارک بهتر است ورزش همیشگی خود را ادامه دهند؛ ورزش می تواند ملایم و متناسب با بدن انتخاب شود.

کسانی که از ضعف حافظه رنج می برند همراه با سحری ۲۱ عدد مویز سیاه بدون هسته میل کنند.

چنانچه روزه دار در ماه مبارک رمضان دچار درد شدید معده شد و این درد در معده و اطراف ناف احساس شود باید در فاصه افطار تا سحر یک قاشق غذا خوری شوید خشک آسیاب شده را با ۲ لیوان آب روی شعله ملایم بجوشانید تا یک لیوان بماند سپس صاف کنید و با عسل شیرین کرده و بخورید تا دل درد سریعاً آرام شود.

سردرد میگرنی و کلاه خودی

کسانی که در ماه مبارک رمضان دچار سردرد می شوند و سردرد از نوع میگرن (درد شقیقه) باشد باید عسل را با یک لیوان آب جوش مخلوط و کمی آب لیمو ترش در آن بریزند و یک بار بعد از سحری و یک بار شب قبل از خواب میل کنند.

سردرد کم خونی

اگر سردرد ناشی از کم خونی است همان عسل را با آب جوش شربت کرده و بدون آب لیموترش مصرف کنند، یک بار بعد از سحری و یک بار قبل از خواب؛ سعی کنید از قبل عسل خوب برای ماه مبارک رمضان تهیه کنید اگر دستور قوی تر می خواهید دستورات خونساز را که در بخشی مستقل ذکر کردم بکار ببندید.

سردرد سینوزیتی

از سیستم تخلیه بخور، انفیه و روغن بنفشه یا بنفشه بادام هر شب قبل از خواب استفاده کنید.

بخور: تخم گشنیز ۳۵۰ گرم، آویشن ۲۵ گرم، پونه ۲۵ گرم، نعناع یا کاکوتی اصل ۲۵ گرم

انفیه: پودر کندش یک گرم، پودر گل بنفشه ۲ گرم، پودر تخم گشنیز ۲ گرم

همه را با هم مخلوط و در یک شیشه پنی سیلینی جای دهید؛ هر شب یک استکان داروی بخور را در یک کاسه آب بجوشانند و مدت ۱۰ دقیقه بخور دهید سپس به اندازه نوک قاش چایخوری پودر انفیه را کف دست ریخته در بینی بکشند و صبر کنند تا عطسه ها شروع شود؛ حداقل باید ۱۵ تا ۲۰ بار عطسه کنید، آنگاه بینی را تمیز کرده در هر سوراخ آن یک قطره روغن بنفشه بادام و اگر نبود روغن بنفشه و اگر نبود روغن کنجد بچکانید.

جلوگیری از درد دندان و عفونت لثه

دندان و لثه ها را با پودر دهان هر شب قبل از خواب و بعد از سحری مالش دهید و از استفاده خمیر دندان خودداری کنید چرا که عوارض منفی مواد شیمیایی خمیر دندان و سموم آن در ماه مبارک رمضان بیشتر جذب می شود در طول ماه مبارک با این روش هرگز به دندان درد مبتلا نمی شوید و هیچ عفونتی در لثه ها باقی نماند.

طرز تهیه پودر دهان:

سماق نکوبیده ۱۰۰ گرم، گلنار فارسی، مازو و پوست انار از هر کدام ۲۵ گرم، میخک ۱۰ گرم، نمک ۷۵ گرم

همه را مخلوط و پودر کنید؛ هنگام مصرف با انگشت روی لثه ها و دندان ها بمالید سپس با مسواک روی دندان ها کشیده و بعد بشویید.

اگر می خواهید دندان هایتان سفید شود بجای گلنار فارسی از زاج سفید استفاده کنید؛ همچنین اضافه کردن ۱۵ گرم جوش شیرین به مجموع داروها به سفیدی دندان خود بیشتر بیافزایید.

یبوست و روزه داری

چنانچه روزه دار دچار یبوست شده است باید با ملین ها یبوست را برطرف کند.

هر شب ۱۰ عدد انجیر خشک را با ۲۰ عدد آلوی بخارا در یک کاسه آب خیس کنید و هنگام سحر بخورید و هر سحرگاه همان مقدار خیس کنید و شب یک ساعت قبل از خواب بخورید.

اگر این روش کافی نبود از نسخه مسهل عام بهره ببرید که طرز تهیه آن به روش زیر است:

ترنجبین ۵۰ گرم، برگ سنا ۵۰ گرم، گل محمدی ۵۰ گرم، افسنتین ۲۵ گرم، گل ختمی ۲۵ گرم، تخم کتان ۲۵ گرم

همه را با هم مخلوط و با هاون برقی آسیاب کنید تا به صورت نیم کوب درآید هر بار یک قاشق غذا خوری از این پودر را با ۲ لیوان آب روی شعله ملایم بجوشانید تا یک لیوان از آن بماند سپس مواد را صاف کرده و با شکر شیرین و نیمه گرم میل کنید.

مسهل را باید پس از گذشت حداقل ۵/۱ ساعت از افطار مصرف کنید و با شکم گرسنه نباید مصرف شود.

همیشه پودر سبوس برنج یا غلات دیگر را در آشپزخانه در جای سرد و خنک نگهداری کنید و در هر وعده غذایی بخصوص در پخت برنج به ازای هر شخص یک قاشق چایخوری اضافه کنید، این کار در رفع یبوست کمک شایانی می کند و از طرف دیگر سرشار از مجموعه ویتامین های B می باشد که برای بدن ضروری است و در برنج پخته اثری از آن یافت نمی شود.

همچنین در غذاهای پختنی از سبزیجات، زیاد استفاده کنید.

*علاج بوی بد دهان روزه دار

علت بوی بد دهان روزه دار؛ سوختن اخلاط غلیظ ریه در معده، در اثر مزاج حار ماه مبارک رمضان است؛ حاصل سوخته اخلاط به صورت دخان و دود درآمده و با اندک بخار از رطوبت معده در هم آمیخته و راه صعود را به سوی مری و حلق می پیماید.

چنانچه روزه دار دچار بیماری عفونی لثه و دندان یا عفونت های نزله ای از مغز نیز باشد در اثر به هم پیوستن مواد صعود کننده با مواد نزول کننده، بوی بد دهان دو چندان می شود؛ سینوزیت یکی از شایع ترین ترشحات عفونی نزله است که بوی عفونت را تشدید می کند.

بطور کلی باید توجه داشت که عمدتاً برای بد بویی دهان ۳ عامل مهم و تأثیر گذار می تواند مطرح باشد:

۱ –بخارها و دود های دخانیه متصاعد از معده بسوی مری و دهان

۲ –عفونت های نزله ای که از ترشحات سینوس های چرکین و یا ترشحات پرده های محافظ مغز به پایین یعنی حلق سرازیر می شوند

۳ –عفونت لثه و دندان

درمان و پیشگیری

۱-برای رفع بد بویی ناشی از معده نسخه زیر را بکار ببرید:

الف) قبل از خوردن سحری ۳ قاشق غذاخوری ترنجبین را در یک لیوان گلاب که به حد جوش رسیده مخلوط و با شکر یا عسل شیرین کرده و میل کنید؛ حداقل تا ۱۵ دقیقه چیزی نخورید.

ب ) یک استکان عرق نعناع با یک استکان گلاب را مخلوط  و به حد جوش برسانید سپس با یک قاشق غذا خوری بارهنگ ممزوج و با شکر یا کمی عسل شیرین کرده بعد از سحری تناول کنید.

پ ) پس از باز کردن افطار با آب جوش و خرما یک لیوان گلاب را به حد جوش رسانده با ۳ قاشق غذاخوری خاکشی مخلوط و نیمه گرم بنوشید.

ت ) ساعت ۱۲ شب یک قاشق غذاخوری یا مرباخوری گل قند آفتابی را همراه با یک لیوان آب سیب گلاب یا آب گلابی یا آب انار شیرین تناول کنید.

طرز تهیه گل قند آفتابی: ۷۵ گرم گل محمدی خشک را با حدود ۲۵ گرم قند آسیاب کنید و از ریزترین الک بگذرانید تا پودری کاملاً نرم بدست آید، سپس با مقداری گلاب خیس کنید تا خمیر شود، در یک سینی استیل پهن و در آفتاب خشک کنید، این کار را  تا ۷ بار تکرار کرده( با گلاب خیس و سپس خشک کنید) و بصورت پودر نگهداری کنید.

۲-برای رفع بدبویی ناشی از عفونت مواد نزله ای:

سیستم تخلیه سینوسی را که در بخش سردرد سینوزیتی ذکر شد به کار ببرید.

۳-برای رفع بدبویی ناشی ازعفونت لثه و دندان

پودر دهان(طرز تهیه در بالا ذکر شد) را روی لثه ها هر شب با انگشت بمالید.

اگر هر شب مقداری رب انار را روی لثه ها مالش دهید مفید است.

همراه با افطار و سحری خوردن سبزیجات همراه با پیاز در رفع بد بویی هنگان روزه داری مفید است.

رمضان و تشنگی

ابتدا به مقاله در مورد رمضان و تشنگی که توسط محققین بنام و متخصص طب سنتی دکتر غلامرضا کرد افشاری، خانم دکتر مقیمی و خانم دکتر حوریه محمدی تهیه شده توجه کنید و در پایان نسخه و نظریه مولفین را مطالعه کنید.

یکی از عمده ترین مسائلی که روزه داران در ماه رمضان با آن مواج می شوند کم آبی و تشنگی است، مخصوصاً اگر ماه رمضان در فصول گرم سال قرار گرفته باشد که ساعات طولانی روز و گرمای هوا مسأله کم آبی و تشنگی را تشدید می کند، توجه به این امر به این علت اهمیت دارد که کم آبی باعث اختلال در وضعیت آب و الکترولیت ها در بدن شده و سلامتی را به مخاطره می اندازد.

برای جلوگیری از تشنگی در طول روزه داری چه کارهایی را نباید انجام دهیم؟

۱ –در وعده سحری از مصرف غذاهای خشک، پر ادویه، تند، غذاهای سرخ شده و پر چرب، شیرین و همچنین از مصرف زیاد از حد گوشت باید پرهیز کنید.

۲ –مصرف آب در بین وعده های غذایی به منظور پیشگیری از تشنگی کار صحیحی نیست زیرا باعث بروز نفخ و اختلال در هضم غذا می شود.

۳ –در این ماه مصرف قهوه، کاکائوو و چای پررنگ به علت مضربودن تشنگی را تشدید می کند.

۴ – در وعده افطار و سحر حتی الامکان کمتر از غذاهای نشاسته ای استفاده شود زیرا این غذاها برای هضم شدن احتیاج به آب بیشتری دارند.

۵ –ازغذاهایی مانندحلیم، کله پاچه و ماهی به خصوص در وعده سحر باید پرهیز کرد.

اینگونه غذاهای غلیظ برای هضم، حرارت بیشتری رابه سمت معده جلب می کنند و بدیهی است که با افزایش حرارت معده، نیاز به آب هم افزایش می یابد، همچنین خلط غلیظ تولید شده توسط این غذاها در عروق به راحتی حرکت نمی کند و برای حرکت نیاز به ترقیق توسط آب دارد که همین امر تشنگی را تشدید می کند.

۶ –مصرف آب یخ گرچه در ابتدا و در ظاهر باعث فرو نشاندن تشنگی می شود ولی در نهایت تشنگی را تشدید می کند.

۷ –از غذاهای بسیار شور مثل گوشت های نمک سود، تن ماهی یا ماهی شور باید پرهیز کرد.

۸ –غذاهایی که در آنها مقداری سیر به کار رفته باعث افزایش تشنگی می شوند.

۹ –از خوابیدن بلافاصله پس از غذا در وعده سحری، به خصوص در صورتیکه غذایی با طبیعت گرم مصرف کردید باید پرهیز کنید.

۱۰ –در طول روزه داری باید از ورزش های سخت و معرق و حرکات ایروبیک پرهیز کرد زیرا باعث بروز کم آبی شدید در بدن می شود.

۱۱ –در طول روز از حمام های بسیار داغ، سونا و … باید اجتناب کرد، زیرا تعریق بیش از حد در این حمام ها با عث بروز کم آبی می شود.

۱۲ –برای رفع تشنگی پس از افطار آب سرد را به یکباره نباید نوشید بلکه باید جرعه جرعه بنوشید، زیرا به یکباره نوشیدن آب سرد حرارت غریزی بدن را از بین می برد.

۱۳ –در مطالعه ای در آلمان بیان شد که برای پیشگیری از بروز عوارض کم آبی در طی ماه رمضان از کار کردن کارگران مسلمان در قسمت هایی از کارخانجات که به مقتضای کار با گرمای بش از حد سر و کار دارند ( مثل کوره ها و … ) جلوگیری شده و به طور موقت محل کار یشان عوض یا ساعت کارشان کم می شود توجه به این نکته توسط کارفرمایان محترم در کشور ما نیز توصیه می شود.

۱۴ –کسانی که از داروهای خشک استفاده می کنند (مانندآنتیبیوتیک هاو …) باید زمان مصرف آنها را در شب پس از افطار قرار دهند و حتی الامکان در وعده سحر از این داروها استفاده نکنند.

مصرف چه موادی مارا از تشنگی در طول روزه داری در امان می دارد؟

۱ –شروع افطار بهتر است با خرما، آب ولرم وشیر ولرم باشد.

۲ –به عنوان غذا ابتدای افطار مصرف انواع سوپ ها و اسفیدباجات توصیه می شود.

(اسفیدباج نوعی آبگوشت است که در آن از گوشت، جوجه مرغ و بزغاله و … به اضافه سبزیجاتی مانند اسفناج، کدو، ماش مقشر( پوست گرفته )، جو و … استفاده می شود؛ این غذا بسیار لطیف و رطوبت دهنده بوده و خلط صالح در بدن تولید می کند.)

۳ –افراد دارای معده گرم و خشک می توانند از فرنی هایی که از آردجو، روغن بادام و شکر تهیه شده استفاده کنند.

(آرد جو مسکن تشنگی است و مصلح آن شکر می باشد ، روغن بادام هم رطوبت دهنده به بدن است.)

۴ –مصرف مربای آمله نیز در وعده افطار یا سحر در برطرف کردن تشنگی موثر است.

۵ –حکیم محمد اعظم خان در کتاب اکسیر اعظم نوشت: ((کسانی که در روزه از تشنگی اذیت می شوند، آب باقالا با آب نخود نباید بخورند (غذاهایی که در آنها باقالا یا نخود با آب پخته شده باشد نخورید)، چرا که هر دو معطش اند و به جای آن از مخلوط سرکه و روغن زیتون (به عنوان چاشنی غذا ) استفاده کنند و اگر تشنگی شدید باشد، شربت جلاب بنوشند تا آب را به قسمت های مختلف بدن برسانند.)

طرز تهیه جلاب طبی: یک کیلو شکر را با ۳ کیلو گلاب روی حرارت ملایم قرار داده بجوشانید و کف آن را بگیرید تا مقدار آن به نصف برسد سپس یک گرم زعفران سائیده را به آن اضافه کنید؛ مایع شربت فوق را در ظرفی در یخچال نگهداری کرده و موقع مصرف با آب رقیق کنید و بنوشید.

۶ –از جمله بهترین شربت ها برای رفع تشنگی در ای ماه عبارتند از:

ماالشعیر: مقداری جو را با ۱۰-۱۵ برابر آب بخیسانید و روی حرارت قراردهید؛ به محض شکفته شدن جوها آن را از روی حرارت برداشته، صاف کرده و سرد کنید و نیمه گرم بنوشید؛ این شربت در تسکین تشنگی تأثیر بسیار دارد و به علاوه خلط های سوخته و نامناسب را از بدن خارج می کند.

شربت لیمو: مقداری شکر را در ظرفی بریزید و آنقدر آبلیموی تازه بر آن بفشارید که رویش را بگیرد، سپس یک شبانه روز مخلوط را در ظرفی دربسته در دمای معمولی نگهداری کنید، سپس صاف کرده و با قدری دیگر آب لیمو، روی حرارت به قوام آورید؛ مایه شربت فوق را در هنگام مصرف با آب رقیق کرده و بنوشید.

شربت لیمو علاوه بر رفع عطش، اخلاط سوخته سوداوی و اخلاط غلیظ و لزج را نیز از بدن خارج کرده و مصرف مداوم آن موجب حفظ سلامتی است.

شربت نارنج یا بالنگ: آب بالنگ یا آب نارنج به مقدار ۴۰۰ گرم با دو سوم آن شکر را روی حرارت ملایم به قوام آورید، موقع مصرف رقیق کرده و بنوشید.

این شربت علاوه بر رفع عطش مقوی قلب و مغز بوده و جلوی سوختن اخلاط در بدن را می گیرد.

شربت سکنجبین ساده نیز در رفع عطش در این ماه موثر است، البته می توان در هنگام مصرف کمی تخم خرفه نیز به آن اضافه کرد.

انواع آب میوه ها از جمله انار، سیب، به و گلابی علاوه بر تقویت معده در رفع تشنگی در این ماه بسیار کارآمد است.

۷ –مصرف میوه هایی از جمله خیار، هندوانه، خربزه، انگور، گلابی و زردآلوی تازه یا برگه زردآلو خیسانده در آب و آلبالو در ماه رمضان برای جلوگیری از تشنگی در طول روز مفید است؛ البته مصرف میوه ها باید حداقل ۱ تا ۵/۱ ساعت از غذا خوردن ما فاصله داشته باشد.

۸ –بهتراست از سبزیجاتی از جمله کاهو و برگ خرفه( چه به صورت خام و چه به صورت پخته) در رژیم غذایی  این ماه استفاده شود.

۹ –یکی از بهترین ترکیباتی که مصرف آن برای جلوگیری از تشنگی در وعده سحر توصیه می شود، تخم خرفه خیسانده دردوغ است. به این ترتیب که تخم خرفه کوبیده را در دوغ بخیسانید و سپس مدتی قرار دهید تا خشک شود، این عمل را ۳ – ۷ بار تکرار کنید و سپس تخم خرفه آماده مصرف است. این ترکیب در طولانی مدت از بروز تشنگی جلوگیری می کند.

۱۰ –کسانی که مزاج گرم دارند می توانند شربتی با این دستور تهیه و میل کنند:

۳۷ گرم سماق را در ۴۰۰ گرم گلاب شب بخیسانید، صبح صاف کنید و با ۴۰۰ گرم آب گلابی و ۲۰۰ گرم شکر به قوام بیاورید؛ از مایه شربت فوق به صورت رقیق شده در فاصله بین سحر و افطار استفاده کنید.

نظریه نهایی طب سنتی رمضان و تشنگی

الف) هر شب یکی از شربت های ذیل را به دلخواه انتخاب و نیم ساعت قبل از سحر میل کنید.

ب ) هر شب یکی دیگر از شربت های ذیل را انتخاب و پس از باز کردن افطار با خرما و آب گرم نیم تا یک ساعت قبل از خوردن افطار میل کنید.

پ ) در صورتی که تشنگی شدید است؛ ساعت ۱۲ شب از ترکیب آبغوره و رب انار خانگی ۳ قاشق غذاخوری تا نصف استکان در یک استکان آب حل کرده و میل کنید.

نسبت آبغوره به رب انار ۳ به ۲ است؛ یعنی ۳ کیلو آبغوره بدون نمک آفتابی با ۲ کیلو رب انار خانگی مخلوط کرده و چند دقیقه بجوشانید سپس در جای خنک نگهداری کنید.

شربت میوه

این تشنگی را فرو می نشاند [[یک رطل برابر با ۹۰ مثقال یعنی ۴۵۰ گرم است ]]

آب انار ترش ۱ رطل، آب ترنج نیم رطل، آب آلو بخارا یک رطل، آب تمر هندی یک رطل، همه را در هم مخلوط کنید و روی شعله ملایم بگذارید تا آرام بپزد و غوام گرفته و غلیظ شود ؛ مقداری از آن را با برف یا اب سرد بخورید.

شربت آلو بخارا

این شراب ملین است، خلط صفرایی و خلط خونی را اسهال می دهد و در جلوگیری از تشنه شدن بسیار مفید است.

آلو بخارای شیرین مزه را به اندازه لازم، هسته هایش را بیرون آورده، گوشت آلوی بدون هسته را در دیگ سنگی تمیز گذاشته و روی آن آب بریزید تا آلوها را بپوشاند، روی شعله ملایم بگذارید تا آلو در آب بجوشد سپس آن را برداشته و صاف کنید و دوباره روی شعله بگذارید و شکر طبرزد به اندازه لازم در آب ریخته و بپزید تا غلیظ شده و به قوام آید ( غلظت آن مانند عسل شود).

شربت گل سرخ

چهار رطل پر گل سرخ را در ظرفی شیشه ای بریزید و ۱۰ رطل آب گرم بر آن اضافه کنید، سر شیشه را محکم ببندید و بگذارید یک شبانه روز بماند؛ آنگاه پره های گل را بیرون آورده و خوب بفشارید، تفاله را دور ریخته و ۱۰ رطل شکر با آب که یک شبانه روز در شیشه با گل مانده مخلوط کنید و بگذارید این مخلوط روی شعله ملایم آرام آرام بپزد تا غلیظ و پر مایه شود سپس صاف کرده و استفاده کنید.

شربت سیب

این شربت تشنگی را برطرف و از قی کردن جلوگیری می کند و برای کسانی که معده ناتوان دارند و یا قلبشان از اثر حرارت مزاج به تپش مبتلاست خوب است.

مقدار دلخواه آب سیب میخوش کوهی را بگیرید و روی شعله بگذارید تا نصف آن بخار شود آنگاه صاف کنید و یک شب بماند سپس دوباره روی آتش ملایم بگذارید تا غلیظ شود، دوباره صاف کنید و در ظرف شیشه ای بریزید؛ اگر تابستان بود، چند روزی آن را در آفتاب بگذارید تا ماده آبی آن بخار شود؛ شربت را در شیشه نگهدارید و از آن استفاده کنید.