یادداشت/ جهاد فرهنگی در مبانی دینی و اسلامی

خبرگزاري بسيج: تأثیرگذارترین عنصردر پویایی و پایایی تمدن ها و تاریخ های بشری، ضلعی از نظام اجتماعی است به نام فرهنگ.

پیچیده تر و دشوارتر از خود فرهنگ مقوله جهاد فرهنگی است، زیرا فرهنگ حقیقت ظریف، دقیق و لطیفی است که قابلیت رشد، تکامل، انعطاف، زوال، فرسایش و انحطاط را در شرایط و وضعیت های مختلف داراست.

بنابراين مقوله جهاد فرهنگی با این توصیف، موضوع مهمي خواهد بود که کوچکترین اشتباه و خطا، مسیر و سرنوشت یک تمدن، جامعه و نظام فرهنگی(اعم از فرهنگ انسان؛ اجتماعی، تاریخی) را در بستر انحطاط قرار می دهد.

باید توجه داشت که برای ادامه حیات یک جامعه، فرهنگ باید کارکردهای مهم خود را ایفا كند تا نیازهای مادی، معنوی و اجتماعی مردم تأمین شود. چرا زمانيکه عوامل موجب می شود تا یک روش زندگی نتواند انتظاراتی را که به وجود آورده، تامین كند، افراد وادارمی شوند تا راه های امیدوارکننده تری را جستجو کنند به همین ترتیب، اگر یک نظام فرهنگی قادر به تامین نیازهای انسانی نباشد، انسانها در پی ابداع عناصر فرهنگی جدید و یا پذیرفتن عناصر فرهنگ های دیگر برمی آیند تا نیازهای اساسی خود را تامین نمایند، واین فرایند منجر به دگرگونی فرهنگی می شود. بنابراین هرچه میزان ناتوانی یک نظام فرهنگی در تامین نیازهای مردم جامعه بیشتر باشد زمینه مساعدتری برای پذیرفتن عناصر، اجزا و مجموعه های فرهنگی و فرهنگ های بیگانه فراهم نخواهد بود.

آنچه دین مبین اسلام به مردم می دهد فرهنگ جهادی در همه عرصه هاست و در فرهنگ جهادی، فرد تنها به خود نمی اندیشد بلکه به عنوان یک انسان مومن وظیفه دارد تا آنجا که می تواند به دیگران خدمت کند و در پی تحقق بخشیدن اهداف اسلام و گسترانیدن ایمان باشد و در این خدمت رسانی و استوارسازی آرمان ها، چنان غرق شود که دیگر خود را نبیند و فردیت خود را به دست فراموشی بسپارد.

فرهنگ؛ حقیقتی ظریف و لطیف دارد و مقوله جهاد فرهنگی می تواند سرنوشت یک تمدن و جامعه را اصلاح و یا در بستر انحطاط قراردهد. جهاد فرهنگی، جهادي بزرگ و سلاح و ابزار آن قرآن است که پیامبر عظیم الشأن اسلام نیز جهاد فرهنگی را بنا برآیه شریفه«وجاهدهم به جهاداً کبیراً» (ای رسول ما؛ با کافران و مشرکان جهاد بزرگی کن)، روش خود قرار داد.

طبق فرمایش رهبر فرزانه انقلاب، آنچه انقلاب اسلامی به مردم ما داد فرهنگ جهادی بود، فرهنگی که در همه عرصه ها و صحنه ها به کار می آید.

قرآن کتاب، مسجد مدرسه و عالمان ديني، استادان جهاد فرهنگی هستند و بسیج با خدمت صادقانه و ترویج ارزشهای الهی، امید و نشاط و روحیه خودباوری و اقتدار را در جبهه خودی نهادینه كرده و فرهنگ انقلابی وجهادی را استحکام و گسترش می دهد که این اهتمام به جهاد فرهنگی و تحقیق الزامات آن، استکبار جهانی را ناکام و مأیوس ساخته است.

آری، آنان که گوهر وجودی خود را به زینت فرهنگ و روحیه جهادی آراسته و به پروردگار خود دل بسته اند؛ روحیه خاص در آن ها پدید می آید که ثمره های دل انگیز و آثار بسیار مطلوبی دارد که کوشش پیوسته و جودش همیشگی و درحالت کلی جهاد فرهنگی در زمره آنهاست.

بنابراین برای رسیدن به «فرهنگ جهادی» بايد به جهاد فرهنگی دست زد، جهادی که میوه های شیرین وآثار و برکات ماندگار و موثری در پی خواهد داشت که زمینه را برای خدمت رسانی بزرگي که شگفتی ناظران را در پی دارد، فراهم می کند.

قربان امینی