اکران فیلمی با تفکر آمریکایی در سینمای ایران

دلیل اکران فیلمی که در آمریکا هیچگونه بازتابی نداشته و در میان آثار سیاسی هالیوود هم فارغ از هرگونه مرتبه ای است در سینمای ایران کاملا شبهه برانگیز می باشد. تنها دلیل این توجه را می توان در حضور پیمان معادی در نقش «علی» دانست که مردی مسلمان در زنجیر زندانی مخوف از گوانتانامو می باشد.

در این میان ایمی کول سرباز آمریکایی با علی آشنا می‌شود و فیلم به سمت دلبستگی ها کشیده می شود! اگر چه فیلم با صحنه‌هایی از وقایع یازدهم سپتامبر در مرکز تجارت جهانی نیویورک آغاز شده و با تصویری از بازداشت علی ادامه می یابد اما در ادامه نه می توان به چهره ای شفاف از علی رسید و نه چندان درکی از شناسنامه ایمی داشت.

تنها اطلاعات موجود این است که سرباز زن آمریکایی برای فرار از زادگاهش به ارتش پیوسته و در اثر تحقیر و آزار جنسی سربازان دیگر تبدیل به یک فرمانبردار مطیع شده است. فیلم در عین ظاهری منتقدانه از سیاست های غرب نه می تواند چارچوبی سینمایی بر این دیدگاه نزد مخاطب بیابد و نه چندان پایبند نگاه موضوعی اش حرکت می کند، از این رو «کمپ ایکس ری» به مانند بسیاری از آثار ایرانی در سینما و تلویزیون که تنها در خلاصه داستان به دنبال نمایش وقایع تاریخی هستند نمی تواند فضایی حقیقی از رخدادها باشد.

در فیلم «کمپ ایکس ری»، زندان گوانتانامو به عنوان یکی از شکنجه وارترین مکان های تاریخی چندان کاربردی نیافته و تنها حالتی تزئینی دارد. شاید دلیل این نوع نگاه توسط سازندگان هالیوود نمایش دروغینی از حقیقت ماجراهای رخ داده در آن زندان مخوف باشد تا همه گفته ها و نوشته های وحشتناک رخ داده در گوانتانامو تبدیل به استراحتگاهی! در فیلم «کمپ ایکس ری» نزد مخاطبان جهانی شود. این در صورتی است که انواع شکنجه های مختلف جسمی، روحی و جنسی در این زندان گزارش شده و در آن جدیدترین روش های آزاردهنده برای زندانیان همچون محرومیت از خواب، انزوا و استفاده از روش های تحقیر وجود داشته است. برای نمونه فیلیپ سندز، استاد دانشکده حقوق دانشگاه لندن در کتاب «تیم شکنجه» که در سال 2008 به رشته تحریر درآورد، از روش‌هایی برای شکنجه در زندان گوانتانامو پرده برداشت که به دست نوجوانانی به ندرت بالای بیست سال صورت می گرفت، نوجوانانی که به آن ها القا شده بود که رفتارشان در شکنجه زندانیان در راستای وطن ‌پرستی می باشد!

پیتر ستلر، کارگردان فیلم «کمپ ایکس ری» به مانند سازندگان عمده آثار ضد ایرانی و ضد دینی فاقد هرگونه سابقه روشنی در سینما بوده و این فیلم اولین اثر دست سازش محسوب می شد. فیلمی که به دور از هرگونه کنش مندی در سینمای جهان اکران شد و بازتابی به جز تحقیر برای سازندگان نداشت.

اما پرسش این جا است چگونه فیلمی که به لحاظ فناوری های سینمایی و ارزش محتوایی جایگاهی در سینما ندارد، توسط بازیگران مطرح ایرانی دوبله شده و در میان انبوه فیلم های ایرانی وارد چرخه اکران می شود؟ فیلمی که به طور حتم برای آن هایی که دنبال سینما هستند دیده شده و رغبتی برای تماشای مجدد آن وجود ندارد و از سویی با همه رنگ و لعاب شعاری در نهایت به عاشقانه ای از همجواری مردی مسلمان و دختری آمریکایی در کنار کمپ گوانتانامو منجر می شود تا در نهایت همه کشتار و جنایت های رخ داده در این آوردگاه غرب را تبدیل به بساطی عاشقانه کند و پیشنهاد همگرایی و در واقع جذب مسلمانان را در نگاهی ارادتمند به غرب به بیننده صادر نماید. مساله ای که در مراسم رونمایی و در اکران های خصوصی فیلم به شکلی وقیحانه توسط بازیگر مرد ایرانی و هنرپیشه آمریکایی از طریق عکس هایی شرم آور ارائه گردید! از طرفی برای رسیدن به بستری از خمار کردن مخاطب ناآگاه همیشه طرح داستان هایی عاشقانه جواب می دهد و «کمپ ایکس ری» نیز به شکلی زیرکانه در جهت القای تفکر غربی از طریق داستانی ملودرام بوده است. این مساله وقتی دردناک می شود که متولیان سینمایی بدون در نظر گرفتن لایه های زیرین چنین اثری به راحتی اجازه اکران آن را در سینمای ایران داده اند!