اقتصاد مقاومتی≠ریاضت اقتصادی
معنای اقتصاد مقاومتی به عنوان یکی از دغدغه های فکری رهبر فرزانه انقلاب در سالیان اخیر، حمایت از تولید ملی و مقابله با خروج ارزان قیمت مواد خام و منابع اولیه از کشور و مقاومت در برابر واردات غیرضروری کالاها از طریق جایگزین کردن آن با کالاهای تولید داخلی است که متاسفانه برخی به نادرست آن را ریاضت اقتصادی معنا می کنند. موضوع اقتصاد مقاومتی و حرکت در مسیر تحقق آن بسیار حائز اهمیت است به نحوی که ایشان امسال را سال «اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل» نامگذاری کردند و راه رشد و تعالی کشور و برون رفت از وضعیت کنونی و مشکلات را وابسته به اقتصاد مقاومتی می دانند.
این مقاله کوتاه در صدد است تا بخش هایی از تفاوت اقتصاد مقاومتی و ریاضت اقتصادی را بیان کند؛
اقتصاد:
اقتصاد به معنای حرکت در مسیر اعتدال و میانه روی در مصرف و مفهوم اصلی آن تنظیم معاش و دخل و خرج زندگی به دور از اسراف و تبذیر است.
مقاومت:
مقاومت یکی از مفاهیم کلیدی در تاریخ زندگی بشر است به گونه ای که می توان گفت مقاومت یک غریزه خدادادی برای عبور از ناملایمات و مقابله با بی عدالتی هاست.
مقاومت در فرهنگ اسلامی ما مفهومی گسترده داشته و تاریخ پر فراز و نشیب ایران به خصوص پس از شکل گیری انقلاب اسلامی مملواز کنکاش و مقاومت های نظامی، فرهنگی، علمی و اقتصادی و ... ملت ایران در برابر زیاده خواهی های استکبار است.
ریاضت:
رياضت به معنای تحمل رنج و تعب براى تهذيب نفس و تربيت خود يا ديگری است که معمولا با مفاهیم عزلت و گوشه نشينى توأم است و در اصطلاح، خود را به رنج و مشقت انداختن و محدود کردن برای رسیدن به هدف است.
ولی آیا اقتصاد مقاومتی یعنی ریاضت اقتصادی؟
ریاضت اقتصادی زمانی معنا می یابد که همه راه ها به روی ما بسته و تحریم ها، ما را از هر سویی احاطه کرده باشند و منابع ما نیز به قدری محدود باشد که قدرت مقابله نداشته باشیم. یعنی همان شرایطی که در شعب ابیطالب بر پیامبر(ص) و مسلمانان پیش آمد یا شرایط مشابهی که در زمان ستارخان و باقرخان برای مردم تبریز به وجود آمد یا آنچه در دوران دفاع مقدس رخ داد.
در شرایط امروز کشور که بنابه فرمایش رهبری در شرایط بدر و خیبریم، آیا می توان این دو مفهوم را با هم تلفیق کرد؟
کشور ایران سرشار از منابع عظیم نفتی، گازی و ... بوده و از بهترین سرمایه های انسانی هم از لحاظ سنی(کشوری جوان) و هم از لحاظ علمی(کشوری در رتبه های والای علمی) و هم از لحاظ فرهنگی(دارای فرهنگ غنی اسلامی) است و بهترین سرمایه ها و بسترهای مناسب تولیدی را در خود جای داده است و با وجود این منابع عظیم و سرمایه های مادی و انسانی اگر یک ایرانی فکر کند که تحریم می تواند این کشور را به زانو در آورد و با این افکار نادرست، آب در آسیاب دشمن بریزد، واقعا جای شرمساری است.
کشور ما در حال حاضر نیاز مبرم به مدیریت دارد، مدیریتی که بتواند با استفاده از این سرمایه ها و منابع و کوتاه کردن دست مفسدان اقتصادی، راه و بسترهای تولید ملی را به روی مردم بگشاید و با حمایت از تولیدات داخلی و جلوگیری از خروج بی رویه منابع خام کشور و ورود بی رویه تولیدات خارجی، اقتصاد کشور را سر و سامان بخشد.
عملیاتی کردن اقتصاد مقاومتی در کشور یعنی بستر سازی برای تولید؛ تولیدی که همه منابع، امکانات، سرمایه و نیروی کار آن فراهم است و فقط نیاز به روشن کردن فتیله های تولید دارد تا از وابستگی به فرهنگ سرمایه داری نئولیبرال خارج شده و با پس زدن افکار استعمار زده ی شبه روشنفکرانه برخی ها که تلقین کننده نوای «ما نمی توانیم»، در کشور هستند، زمزمه دلنشین شعار « ما می توانیم» را در جای جای این کشور طنین انداز کنیم تا با برنامه قرآنی «إِنَّ الَّذينَ قالوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ استَقاموا تَتَنَزَّلُ عَلَيهِمُ المَلائِكَةُ أَلّا تَخافوا وَلا تَحزَنوا وَأَبشِروا بِالجَنَّةِ الَّتي كُنتُم توعَدونَ به یقین کسانی که گفتند پروردگار ما خداوند یگانه است، سپس استقامت کردند، فرشتگان بر آنان نازل میشوند که نترسید و غمگین مباشید و بشارت باد بر شما به آن بهشتی که به شما وعده داده شده است»، رشد و تعالی کشور و حرکت چرخ های اقتصادی کشور را در سایه همدلی و هم زبانی دولت و ملت در سال «اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل» بیش از پیش شاهد باشیم.
بنابراین آنچه از فحوای مفاهیم و مطالب ارائه شده برداشت می شود این است که اقتصاد مقاومتی معنایی بسیار عمیق و گسترده داشته و بی تردید با مفهوم ریاضت اقتصادی متفاوت است و ریاضت اقتصادی ممکن است بخشی از این مفهوم جامع را به خود اختصاص دهد و در یک کلمه می توان گفت: اقتصاد مقاومتی یعنی تبلور خودباوری در تولید و خود اتکایی در مصرف.
علی محمّد عزّتی
