اول اینکه این اظهارات تنها دو روز پس از سخنان رهبری انقلاب و گلایه ایشان از توجه تام و تمام به زبان انگلیسی و مغفول ماندن زبان و ادبیات فارسی و البته دیگر زبانهای زنده دنیا بیان میشد و لذا در تضاد کامل با کلام رهبری انقلاب ارزیابی شد.
و دوم اینکه در سخنان حسن روحانی نشانههای واضح و آشکاری قرار داشت که بهنوعی، دلبستگی و نگاه به غرب در راه اداره و پیشرفت جامعه را برای هر مخاطبی تداعی میکرد.
حسن روحانی رئیسجمهور 67 ساله ایران که مدرک دکترای حقوق خود را همزمان با دورانی که نائب رئیس مجلس شورای اسلامی و دبیر شورای امنیت ملی بوده از یک دانشگاه بریتانیایی یعنی "کلدونین گلاسکو" در اسکاتلند دریافت کرده، چهارشنبه گذشته در جمع معلمان و فرهنگیان در ابتدای کلام خود با طرح اسلام انقلابی مدعیان اینگونه اسلام را همان قاتلان شهید مطهری دانست و گفت: ما انقلاب اسلامی داریم و نه "اسلام انقلابی".
این سخنان عجیب روحانی در حالی بیان شد که اگر گذری کوتاه به اندیشه امام خمینی (ره) به عنوان بنیانگذار انقلاب اسلامی و تئوریسین این حکومت جدید و مجری و شکلدهنده آن بیاندازیم بهسادگی میتوانیم به این نکته برسیم که امام راحل در قریب بهاتفاق سخنرانیهای خود از اسلام و انقلابیگری بهصورت توأمان نام برده و آن را نهتنها مهم میدانند بلکه تأکید میکنند که با فاصله گرفتن از روزهای ابتدای انقلاب حفظ این روحیه انقلابی ضروریتر از گذشته است.
امام راحل عظیمالشأن در ماجرای معروف منشور روحانیت در سوم اسفندماه 1367 بیان میکنند که "ما در جنگ حس برادری و وطندوستی را در نهاد یکایک مردمان بارور کردیم، ما در جنگ به مردم جهان و خصوصاً مردم منطقه نشان دادیم که علیه تمامی قدرتها و ابرقدرتها سالیان سال میتوان مبارزه کرد، جنگ ما کمک به افغانستان را به دنبال داشت، جنگ ما فتح فلسطین را به دنبال خواهد داشت، جنگ ما موجب شد که تمامی سردمداران نظامهای فاسد در مقابل اسلام احساس ذلت کنند، جنگ ما بیداری پاکستان و هندوستان را به دنبال داشت، تنها در جنگ بود که صنایع نظامی ما از رشد آنچنانی برخوردار شد و از همۀ اینها مهمتر استمرار روح اسلام انقلابی در پرتو جنگ تحقق یافت."
درعینحالی که این سخن امام که بهدفعات در سخنرانیها و پیامهای ایشان تکرار شده بود، پس از گذشته سالها در سخن یادگار ایشان هم قابلرؤیت است. هنگامیکه هزاران نفر از بسیجیان نواحی مختلف استان تهران در روز هفتم آذرماه سال 1370 با یادگار حضرت امام خمینی (ره) دیدار داشتند، حجتالاسلام سید احمد خمینی با تأکید بر اسلام انقلابی بیان میکند که: "شما بسیجیان بهعنوان سربازان اسلام اصیل و انقلابی و فرزندان انقلابی امام، هستۀ سپاه جهانی اسلام محسوب میشوید و هدف اصلی حضرت امام خمینی درزمینۀ تشکیل نیروی مقاومت بسیج، دفاع از حریم دین و کمک به مسلمانان تحت ستم در اقصی نقاط این کرۀ خاکی بود. شما بسیجیان باید با تقویت مبانی اعتقادی و روحیۀ رزمآوری، حمایتگر ارزشهای متعالی نظام و انقلاب و همۀ مسلمانان در سراسر جهان باشید." (مجموعه آثار یادگار امام، ج2، ص 63)
البته رهبری معظم انقلاب هم در این مورد میگویند: دشمنی با "اسلام انقلابی" به خاطر این است که اسلام، دست بیگانگان را ازاینجا کوتاه کرد؛ ما هرچه داریم به برکت "اسلام انقلابی" است؛ هرکس "اسلام انقلابی" و "مبارزه با ظلم" را گرامی بدارد برای آینده ملت ایران خدمت میکند. (اینجا را ببینید)
رئیسجمهور همچنین در بخش دیگری از این برنامه با اشاره به اینکه برای تعیین زبان مورد آموزش در مدارس باید طبق امکانات موجود و خواست مردم حرکت کرد گفت: ما باید زبانی را یاد دهیم که در کنارش علم، راحتتر به دست آید و شغل بیشتر برای نسل جوان آینده به وجود بیاورد و ارتباط اقتصادی ما را با دنیا تسهیل کند...، مردم خودشان باید انتخاب کنند که چند زبان میخواهند بیاموزند،... وقتی در مدرسهای ۹۸ درصد دانش آموزان یکزبان را انتخاب کردند ما که نمیتوانیم برای آن ۲ درصد معلم دیگری را به کار بگیریم.
این سخن هم با واکنش کاربران فضای مجازی روبهرو شد به صورتی که در ابتدا سخنانی از ماهاتما گاندی رهبر انقلابی مردم هند در مقابل استعمار انگلیس فضای مجازی را پر کرد که در آن ماهاتما گاندی گفته بود: "آیا انسانی هست که رؤیایش این باشد که زبان انگلیسی، زبان ملی هندوستان شود؟ (فریادهای «هرگز، هرگز» حاضرین)... حتی اگر شده برای یکلحظه، تصور کنید که جوانان ما باید وارد چه رقابت نابرابری در مقابل هر یک از جوانان انگلیسی شوند. من این سعادت را داشتم تا با چند تن از اساتید دانشگاهی شهر پونا بهطور خودمانی گپ بزنم. ایشان به من اظهار کردند که هر جوان هندی، فقط بهخاطر اینکه دانشاش را از طریق زبان انگلیسی کسب کرده است، حداقل شش سال باارزش از زندگی خود را از دست داده است. این عدد را در تعداد دانشجویانی که از مدارس و کالجهای ما بیرون میآیند ضرب کنید، و خودتان ببینید که ملت ما تاکنون چند هزار سال را ازدستداده است. یک اتهامی که به ما میزنند این است که ما نوآوری و بدعت نداریم. چطور میتوانیم نوآوری داشته باشیم، اگر باید این سالهای باارزش زندگیمان را به تسلط یافتن به زبانی بیگانه اختصاص دهیم؟ تازه در این سعیمان هم شکست میخوریم..."
از طرفی این سخن حسن روحانی مورد تجزیه و تحلیل ریز و جزئی کارشناسان هم قرار گرفت.
* پرویز امینی جامعه شناس سیاسی در واکنش به اظهارات روحانی در کانال تلگرامی خود نوشت: صراحت رئیسجمهور در مخالفت با نظر رهبری درباره تدریس زبان انگلیسی ابداً منفی نیست و از اینکه رئیسجمهور «ریاکارانه» چیزی را که قبول ندارد، ظاهراً تائید کند، بهتر است. در این تفکر، استعمار انگلیس بر شبهقاره هند، ابداً چیز منفی نخواهد بود؛ برای اینکه این اشراف به زبان انگلیسی مدیون این دوره استعمار است.، با این نگاه، ما میتوانیم؛ ناتوانی در فراگیری زبان انگلیسی را با پذیرش یک دوره استعمار انگلیس حل کنیم!
* سید یاسر جبرائیلی معاون پژوهشی خبرگزاری فارس دیگر فردی بود که به این اظهارات واکنش نشان داد، او نیز نوشت: سخنان امروز وی درباره زبان انگلیسی، یک بحث مستقل و یک کنش علمی و نظری نیست که با استدلالها و استنادات علمی و تاریخی به آن پاسخ دهیم و فیالمثل از فرجام از خودباختگیهای آتاتورکی و رضاخانی در مقابل فرهنگ غربی از او بپرسیم، یا بخواهیم نقش و جایگاه زبان انگلیسی را در پیشرفت علمی فرانسه و آلمان برایمان توضیح دهند، یا سوال کنیم مگر کسی اساساً با آموختن انگلیسی مخالفت کرده است که جنابعالی اینگونه برآشفتهاید؟ مسئله حسن روحانی زبان انگلیسی نیست. بنای او بر "بیحرمتی" است و تصورش این است که میتواند از این طریق جایگاهی برای خود دستوپا کند.
* یاسر جلالی کارشناس مسائل سیاسی هم که از بیان با صراحت حسن روحانی استقبال کرده بود با بیان اینکه زمان آن رسیده که همه بگویند چه نسبتی با انقلاب دارند نوشت: آقای رئیسجمهور بیش از این باید از خود و تفکراتشان بگوید؛ باید بگوید که زبان انگلیسی مسئله اصلی نیست بلکه اصل مسئله فکر انگلیسی و عمل آمریکایی است. رئیسجمهوری اسلامی ایران، امروز بهصراحت از اسلام انقلابی تبری میجوید. او بهخوبی میداند که حتی دم زدن از اسلام انقلابی، برای جریانی که او نمایندگی میکند، خودکشی است.
اما این سخن روحانی البته از وجوه دیگری هم از سوی رسانهها و کارشناسان مورد ارزیابی قرار گرفت.
اظهارات آقای روحانی که برای چندمین بار در دوران ریاست جمهوری وی باعث ایجاد حاشیههایی برای دولت یازدهم و تبعا کشور شده است، پس از آن صورت میگیرد که حدود 3 سال از دولت و قریب به 4 ماه از اجرای توافق هستهای گذشته است و همچنان کشور در رکود اقتصادی جدی به سر میبرد، تحریمهای هستهای تنها روی کاغذ برداشتهشده، در عمل خبری از رفع تحریم نیست و شریانهای مراودات بینالمللی اقتصادی همچنان متسلب است.
در این سه سال باوجود اینکه تورم به مرز 15 درصد رسیده است اما افزایش 18.5 میلیارد دلاری واردات حیات تولید و تولیدکنندگان کشور را با مخاطره جدی روبرو کرده و نهایتاً ذخایر ارزی ایران تنها طی سال گذشته بیش از 15 میلیارد دلار کاهشیافته است و موجبات نگرانی کارشناسان و مسئولان کشور را فراهم آورده است.
از دیدگاه کارشناسان این عدم توفیق در بهبود وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم باگذشت سه سال از عمر دولت بهصورت جدی حاشیه امن کابینه تدبیر و امید را تحدید کرد و زمانی این تحدید جدیتر شده که در انتخابات مجلس شورای اسلامی نیز دولت و احزاب نزدیک به آن نتوانستند هژمونی و غالبیت اساسی در انتخابات مجلس دهم به دست آورند و همین امر، یعنی عدم کسب توفیق در اقتصاد و سیاست در کنار مسائلی چون رخدادهای عرصه بینالمللی مانند مواجهه با توطئه کاهش قیمت نفت و درگیری با عربستان در فاجعه منا باعث شد تا دولت و شخص حسن روحانی تلاش کنند به بهانههای مختلف افکار عمومی و اذهان رسانههای گروهی را از مسائلی اصلی و دغدغههای جدی مردم دورنگه دارد.
صحبت از زبان انگلیسی و بیان واضح و آشکار تضاد فکری با رهبری انقلاب یکی از مصادیق به حاشیه زدن حسن روحانی است. چنانکه پیش از این نیز ایجاد موج تبلیغاتی و درگیری رسانهای از سوی دولت بر سر موضوعاتی چون گشت نامحسوس ارشاد و موضوع ابطال آرای مینو خالقی برای دور کردن افکار عمومی از افشاگری ولیالله سیف در خصوص عایدی ایران از برجام ارزیابی شده بود.