جایگاه مداحی اهل بیت(ع)، جایگاه معلمی است

به گزارش سرویس بسیج مداحان خبرگزاری بسیج، شاید در ماه رجب که ماه بهار بندگی هم هست، بهترین هدیه برای ما همان چیزی باشد که موسی بن جعفر (ع) برای ما به یادگار گذاشته است. بزرگان دین و هم‌چنین مقام معظم رهبری بر روی وسیع کردن دایره معلمی تأکید دارند و ما نیز موظفیم که این وظیفه را به بهترین صورت ممکن انجام دهیم. مقام معظم رهبری در دیدار با مداحان در سال 95 فرمودند که مداحان و ذاکران باید دایره معلم بودن را وسعت داده و وظیفه معلمی را هم انجام دهند.

 حضرت امام موسی کاظم (ع) نیز فرمودند که مومن، یعنی معلم. بهترین روش تعلیم هم تعلیم عملی است. اگر ذاکری بخواهد معرفت افزایی کند، باید خودش معرفت داشته باشد. حضرت علی (ع) هم فرمودند «کسی که خودش را در جایگاه تعلیم دیگران قرار می‌دهد، باید اول خودش را تعلیم دهد». این جایگاه را مقام معظم رهبری به ذاکرین دادند و فرمودند که جایگاه مداحان اهل بیت(ع)، جایگاه معلمی است. مداح باید سطح علمی مخاطبان را بالا ببرد و وقوع این امر، مستلزم این است که شما خودتان علم داشته باشید.
باید سطح دانش خود را به اندازه‌ای بالا ببرید که همه مخاطبان از شما علم بگیرند و مطالب جدیدی از شما بیاموزند. شهید مطهری هم به طور علمی و هم به طور عملی معلم بودند. عالم به کسی گفته می‌شود که عملش، گفتارش را تایید می‌کند. ما باید سطح مطالعه خود را روز به روز افزایش دهیم. خداوند را شاکرم که شخصی مثل استاد فراهانی استاد شما هستند و از این لحاظ مشکلی ندارید.

حضرت امیر (ع) در روایت دیگری می‌فرمایند «عالم کسی است که ایمانش به حد اکمل رسیده باشد». چه کسی ایمانش کامل است؟ حضرت علی (ع) فرمودند کسی که سه ویژگی در او بود، ایمانش کامل است.این سه ویژگی عبارتند از: علم، صبر و تفکر. مرحوم آیت الله مجتهدی در تشریح این آیه می‌فرمودند «اگر این سه ویژگی به طور همزمان در انسان باشد، آن وقت یک قدم پیاده روی اربعین کولاک می‌کند، یک سلام زیارت عاشورا طوفان می‌کند، اما اگر این سه ویژگی نبود، پیاده روی را در کوزه بگذار». طبق آمار، 75 درصد ازدواج‌ها در سال 94 به طلاق کشیده شد که بالای 80 درصد آن مربوط به قشر مذهبی است. مذهبی‌ها عاقلانه حرف نمی‌زنند و عاقلانه عمل نمی‌کنند؛ چرا؟

حضرت علی (ع) فرمودند «کسی که شیعه و محب ماست، باید نشانه‌های ما در او وجود داشته باشد». حضرت علی (ع) باز هم در روایتی فرمودند «یکی از ویژگی‌های ما این است که خانواده‌مان از دستمان راضی هستند». شما همین قسمت را در مذهبی‌ها بیاورید و مقایسه کنید. مرحوم امام خمینی (ره) خطاب به عروسشان می‌فرمودند «بیشتر از آن که در جمع کتب بکوشی، در رفع حجب بکوش». خیلی از مواقع اگر علم، عاقلانه نباشد می‌شود «حجاب الاکبر». هزار نفر در برابر من تعظیم می‌کنند اما من بلد نیستم با همسرم صحبت کنم و ذاکر اهل بیت (ع) هم هستم.
اگر معرفت نباشد و عاقلانه رفتار نکنیم، به جای اینکه خودمان را خرج امام حسین (ع) کنیم خدایی ناکرده حضرت را خرج خودمان می‌کنیم. امام علی (ع) خطاب به امام حسن (ع) فرمودند «از رفاقت و هم نشینی با احمق بپرهیز؛ چون می‌خواهد به تو سود برساند اما چون عقل ندارد نمی‌تواند».

از پیامبر (ص) سوال شد که میزان عقل مردم را چگونه تشخیص دهیم و ایشان فرمودند «بالکلام». به حکیمی گفتند که تو درجه عقل مردم را چگونه تشخیص می‌دهی و آن حکیم پاسخ داد:آن‌ها  را با کلامشان بسنجید. گفتند اگر کسی صحبت نکرد از کجا بفهمیم؟ آن حکیم در جواب گفت: هیچ کس آن قدر عاقل نیست که اصلا حرف نزند.

حالا اگر ما مداح یا سخنران باشیم وزن عقلمان را چگونه تشخیص دهیم؟ وزن عقل سخنرانان و مداحان به نحوه صحبت کردن آن‌ها با خانواده شان، همسایه‌هایشان و مخاطبانشان بستگی دارد. در احوالات شیخ بافقی، از سردمداران مبارزه با کشف حجاب دوران رضاخان، می‌خواندم که وقتی به زندان رفت، رضا شاه از حال او پرسید و پاسخ دادند: پنج نوبت نماز جماعت در زندان به راه انداخته است و همه به او اقتدا می‌کنند و سپس به منبر هم می‌رود. این‌ها همه متأثر از عاقلانه رفتار کردن آن شیخ است. گاهی اوقات علت اینکه رونق جلسات ما کم می‌شود، زدن حرف‌های غیرعقلانی است. در روایات داریم که علم، پرچمدار عقل است.
عقل اگر بخواهد بارور شود محتاج علم است. برتری جمع شما ذاکرین عزیز نسبت به سایر جمع‌ها، این است که از همان ابتدا کارتان را با هدف کسب علم و معرفت افزایی آغاز کردید.

دغدغه اصلی شما ترویج شعر، سبک و ریتم نیست و این باعث متمایز شدن شما می‌شود. یکی دیگر از موارد دیگری که حضرت علی (ع) در روایت فوق به آن اشاره داشتند، صبر و بردباری بود. امروزه روانشناسان به این نتیجه رسیده‌اند که جامعه و خانواده‌ای موفق است که افراد و مردم آن آستانه تحمل بالایی داشته باشند. ما متاسفانه حتی در منزل خودمان هم آستانه تحمل نداریم.
یکی از ویژگی‌های حضرت موسی بن جعفر (ع) «کظم غیظ» بود. «کظم غیظ» یعنی در جایی که حق داری عصبانی بشوی، خودت را کنترل کنی و خشمت را فرو ببری.
یک دوستی دارم که چهار دختر دارد. دو دختر خود را به دو نفر از ذاکران داده است و الان کار به جایی رسیده که می‌گوید این دو دختر باقی‌مانده را به همه قشری می‌دهم الا بچه هیئتی‌ها. چرا؟ آیا ما در قیامت می‌توانیم جواب امام حسین (ع) را بدهیم؟ جایگاه مداحی اهل بیت (ع)، جایگاه معلمی است و معلمی هم شغل انبیاست.

ما باید در عرصه فردی به حضرات معصومین (ع) متوسل شویم و با خود خلوت کنیم. ما هیئت کم جمعیت را بیشتر دوست داریم یا هیئت پرجمعیت را؟ مرحوم آیت‌الله مجتهدی همیشه پنج‌شنبه‌ها در منزلشان روضه داشتند و محرم‌ها هم تا هفتم امام حسین (ع) به مدت 17 شب مجلس می‌گرفتند. ایشان نظم خاصی هم داشت و جلسه را راس ساعت 15 شروع می‌کرد و راس ساعت 17 به پایان می‌رساند. در این دو ساعت هم باید چهار سخنران و چهار مداح سخنرانی می‌کردند و می‌خواندند به این صورت که بیست دقیقه در اختیار سخنران قرار می‌گرفت و ده دقیقه هم در اختیار مداحان بود. یکی از شاگردان ایشان نقل می‌کرد: اولین منبر یکی از پنج‌شنبه‌ها به من محول شده بود. ساعت یک ربع به سه رفتم که تاخیر نداشته باشم. وقتی به مجلس رسیدم، آیت‌الله مجتهدی نشسته بود و ساعت 15 که شد، به بنده گفت: منبر را شروع کن. به ایشان گفتم برای چه کسی صحبت کنم؟ هیچ کسی نیامده است.

 مرحوم مجتهدی گفتند: تا حالا برای که منبر می‌رفتی؟ مرحوم مجتهدی تاکید داشتند که به نیت حدیث نفس کار کنیم و کاری به جمعیت نداشته باشیم. ایشان تاکید داشتند که اگر معرفت پیدا کنید، فرشتگان الهی را می‌بینید که چگونه فوج فوج به هیئت‌ها وارد می‌شوند.