به گزارش خبرگزاری بیسج از قم، انسان اصولا موجودی با احساس است و بر اساس اتفاقاتی که در زندگی پیش میآید، درجهای از احساسات خود را بروز میدهد.
و اما یکی از مجالهای ابراز احساسات، مجال دعا و مناجات با خداست و اگرچه عموم افراد تلاش میکنند تا گریه و تضرعشان به درگاه الهی، در منظر عمومی نباشد؛ اما گاهی هم پیش میآید که این تضرع و اشک، ناگهانی پیش میآید و لحظاتی معنوی و نورانی را رقم میزند.
در عین حال کمتر دیده شده است که رهبر انقلاب در جمعی، بغض کنند یا اشک مبارکشان سرازیر شود؛ بگذریم از جمعهای مربوط به ذکر مصیبت اهل بیت علیهم السلام که معظم له همزمان با سوگواری مردم در حضور ایشان، به راحتی و به آرامی اشک میریزند که باید فدای این لحظهها شد؛ اما در جمعهای رسمی، این مسئله یا اتفاق نیفتاده یا کمتر اتفاق افتاده است.
چندی پیش به طور اتفاقی، کلیپی کوتاه به دستم رسید که عنوان آن کلیپ این بود: «بغض و گریه رهبری. »
عنوان کلیپ، هر کسی را به این سمت و سو میکشاند تا آن را ببیند و ماجرا را بفهمد.
در حقیقت، سئوال این بود: «چه پیش آمده که حضرت آقا را به بغض و گریه کشانده است؟»
دیدن کلیپ اما نشان میدهد جمعی که در آن، بغض و گریه اتفاق افتاده است، باز هم جمعی مردمی از حضرات آیات و علمای برآمده از حوزههای علمیه و بهویژه حوزه علمیه قم به عنوان نمایندگان مردم در دوره چهارم مجلس خبرگان رهبری است که به عنوان حسن ختام پایانی و در آخرین روزهای مسؤولیت مجلس چهارم خبرگان رهبری، به محضر آقا مشرف شدهاند.
حضرت آقا در اوایل صحبت خود هستند که یادی از دو عالم بزرگوار یعنی مرحوم آیتالله خزعلی و مرحوم آیتالله واعظ طبسی میکنند و سپس فقرهای از مناجات شعبانیه، به زبان ایشان مینشیند:
« کَأَنِّی بِنَفْسِی وَاقِفَةٌ بَیْنَ یَدَیْکَ وَ قَدْ أَظَلَّهَا حُسْنُ تَوَکُّلِی عَلَیْکَ فَقُلْتَ [فَفَعَلْتَ ] مَا أَنْتَ أَهْلُهُ وَ تَغَمَّدْتَنِی بِعَفْوِکَ؛ آن گونه به رحمت تو امیدوارم که گویی در پیشگاهت ایستادهام و اوج توکلم به تو، بر سرم سایه گسترده است؛ پس تو آنچه را که سزاوار آنی، گفتهای و مرا در عفو و بخششت، پوشاندهای.»
از عبارت «و قد اظلها حسن توکلی» به بعد، بغض آقا میشکند و چقدر این لحظات، نورانی و شیرین است و چقدر ثبت این لحظات، شیرینتر. یاد عبارتی از شهید آوینی میافتم؛ با این مضمون که «دوست داشتیم در بغل آقا، یک دلِ سیر، گریه کنیم.»
و در آغازین روزهای ماه معظم شعبان، تصمیم بر این شد تا چند کلمهای در این باره، مکتوب شود و یاد و خاطره این لحظه مبارک و به یاد ماندنی – که برگرفته از مناجات پُر مغز شعبانیه است – گرامی داشته شود.
این فقره از مناجات، اشاره مستقیمی است به بحث توکل عبد به معبود و امیدواری بنده به مغفرت و رحمت الهی.
حضرت آقا در همان جلسه و در ادامه سخن با خبرگان مردم هم به گذرا بودن دنیا و ضرورت نگاه به مرگ اشاره میفرمایند و البته درباره دوران پس از خود هم نصیحتی به خبرگان دارند.
این اشاره هم موجب میشود تا دختری 16 ساله در نامه به آقا، از شکستن دلش سخن بگوید و از خدا بخواهد تا از عمر او بر عمر رهبر افزاید یا جانبازی از ایثارگران قهرمان ایران سربلند، در شبی از شبهای فاطمیه دوم و در حسینیه امام خمینی(ره) واعظ را خطاب قرار میدهد که از آقا بخواهید از رفتن حرف نزنند. اینجاست که دوربین میچرخد به سمت آقا و چهره ملیح ایشان با لبخندک معناداری، پُر معناتر میشود.
باز گردیم به مناجات شعبانیه، مناجاتی که از مستندترین، نغزترین، شگرفترین و بینظیرترین ادعیه و مناجاتهای ماست که به قول حضرت روح الله، از متونی است که اگر انسان دنبالش برود و در آن تدبّر کند، انسان را به یک جایی میرساند.
امام خمینی (ره) همچنین درباره این مناجات میفرماید: «این از دعاهایی است که من غیر از این دعا ندیدم که روایت شده است همه ائمه این دعا را، این مناجات را میخواندند؛ این دلیل بر بزرگی این مناجات است که همه ائمه این مناجات را میخواندند ... مناجات شعبانیه از مناجاتهایی است که کم نظیر است، مثل دعای ابوحمزه که از حضرت سجاد وارد شده است و آن هم کم نظیر است ... دعای کمیل هم مشتمل بر اسراری است که دست ما از آن کوتاه است.»
امام در جای دیگری هم میفرماید: «تمام این مسائلی که عُرَفا در کتابهای طولانی خودشان میگویند، در چند کلمه مناجات شعبانیه هست؛ بلکه عرفای اسلام از همین ادعیه و از همین دعاهایی که در اسلام وارد شده است؛ از اینها استفاده کردهاند.»
اینگونه است که بسیاری از علما و عرفای حوزههای علمیه و بهویژه حوزه علمیه قم، تلاش داشته و دارند تا معارف عمیق این مناجات معنوی را استخراج کنند و آن را در اختیار مردم قرار دهند تا عموم رهروان راه حق، بیشترین لذت را از زمزمه فقرات این مناجات استثنائی ببرند.
حضرت آقا هم در جایی درباره مناجات شعبانیه فرموده است: «این مناجات شعبانیه، یک تحفهای است که در اختیار ما قرار داده شده است. خب ما دعا خیلی داریم؛ همه این دعاها هم پُر از مضامین عالیست، اما بعضی یک برجستگی خاصی دارند.
من از امام بزرگوار رضوان الله علیه سوال کردم گفتم در میان این دعاهایی که از ائمه علیهم السلام رسیده، شما به کدام دعا بیشتر علاقه مندید و دلبستهاید؟ فرمودند: دعای کمیل و مناجات شعبانیه ... .»
اما اکنون که وارد ماه معظم شعبان شدهایم و در آستانه بزرگترین میهمانی خدا قرار داریم، باید این روزها و شبها را قدر بدانیم؛ گویی که در پیشگاهش ایستادهایم.
و زبان را در این شعبان و هر شعبان، بلکه در هر روز و هر لحظه به این عبارت شگرف، تکاندهنده و تأمل برانگیز مترنّم سازیم که: «کأنی بنفسی واقفه بین یدیک ... .»
حسن شیخ حائری