آقای هاشمی رفسنجانی! دستاوردهای اقتصادی پسابرجام را بگو تا شرمنده شویم!

آقای هاشمی رفسنجانی در اظهارات محیرالعقولی اعلام کرده که اگر دولت دستاوردهای برجام را اعلام کند منتقدان نزد خانواده خود شرمنده خواهند شد! وی با اشاره به اینکه در دولت قبل بیشتر صنایع تولیدی کشور تعطیل یا نیمه‌تعطیل بود و دستاوردهای برجام اکنون باعث شده چرخ اقتصاد کشور به حرکت درآید گفت: "برخی چشمان خود را بسته‌اند و مدام می‌گویند برجام هیچ دستاوردی نداشته است این در حالی است که به خیال این افراد توقف برجام هنر است، درصورتی که برای بند بند مصوبات آن زحمت کشیده شده است اما نمی‌دانند که برجام به مصلحت کشور است...دستاوردهای برجام  تمام مشکلات کشور را حل کرده است."

اغراق در جمله "برجام همه مشکلات کشور را حل کرده" به حد اعلا رسیده و قطعا خود آقای رفسنجانی عزیز هم قبول دارد که هم‌اکنون کشور بی مشکل نیست. 

در مورد اظهارات ایشان ذکر چند نکته اقتصادی ضروری است:

1. گویا آقای هاشمی رفسنجانی به علت کهولت سن کم‌طاقت شده‌ و آنچنان حوصله مطالعه اخبار کشور را ندارد چراکه اگر کمی وی اخبار را پیگیری می‌کرد می‌دانست که مشکلات اقتصادی فراوانی گریبانگیر کشور است.

افزایش بیکاری، مشکل مسکن، رکود اقتصادی، تحریم‌های جدید، لغو نشدن عملی تحریم‌های بانکی، کاهش شدید درآمد نفتی و وضعیت بد تولید داخلی مشکلاتی است که وی به راحتی چشم خود را روی آن می‌بندد و آنها را حل شده می‌داند. به احتمال زیاد آقای رفسنجانی بهتر از همه از این مشکلات با خبر است اما برای تبلیغ و حمایت از دولت متبوع خود چنین جملاتی را عنوان کرده اما عنصر اغراق در جملات آن قدر زیاد است که بیشتر شبیه ضدتبلیغ است تا تبلیغ! 

2. برای اطلاع آقای هاشمی رفسنجانی به چند مشکل اقتصادی پسابرجامی کشور اشاره می‌کنیم. یکی از مهمترین مشکلات کشور تحریم بانکی بود و خیلی‌ها امیدوار بودند بعد از دادن امتیازات سیاسی فراوان، تحریم بانکی به طور کامل و بدون قید و شرط رفع می‌شود اما 3 ماه بعد از اجرای برجام شاهد هستیم که عملا چنین اتفاقی رخ نداده و بانک‌های بزرگ جهان برای ارتباط با ایران دچار مشکل هستند.

با وجود اینکه به نطر می رسد تحریم های بانکی و اقتصادی برداشته شده، اما بانکهای خارجی و اروپایی برای برگشت به صحنه با ترس بازگشت دوباره تحریم ها مواجهند، کما اینکه مدیران برخی از این بانک های خارجی با وجود برداشته شدن تحریم ها هنوز نگران تحریم های دیگری از سوی آمریکا و جریمه شدن از این ناحیه هستند.  

این در حالی است که پیش از برداشته شدن تحریم ها در سال گذشته ولی الله سیف رئیس کل بانک مرکزی ایران با اعلام اینکه ایران با ۲۷ بانک آلمانی روابط کاری دارد، تاکید کرده بود: تمرکز بانک‌مرکزی ایران روی بازگشت نظام بانکی کشور به بازارهای مالی جهانی است و در این زمینه، به همکاری میان بانک‌های ایرانی و اروپایی، توجهی ویژه خواهد شد.

در اصل سیف با این وعده قصد داشت که نظام بانکی را برای یک ماراتن نفس گیر با بانکهای خارجی آماده کند، اما با وجود گذشت چند ما از برداشته شدن تحریم ها هنوز امیدی برای بانکهای ایرانی برای همکاری متقابل با بانکداران اروپایی ایجاد نشده است.

یکی از مدیران ارشد بانک استاندارد چارترد به فایننشال تایمز گفته است هنوز احتمال تحریم ها علیه بانک های اروپایی در معامله با ایران وجود دارد. با وجود مذاکرات جان کری وزیر امور خارجه آمریکا با بانک های انگلیس برای معامله با شرکت های ایرانی هنوز مدیران این بانک ها نگران تحریم های آمریکا هستند. بر این اساس بانک چارترد اعلام کرده است فعلاً قصد ندارد با هیچ شرکت و بانک ایرانی وارد معامله شود.

این در حالی است که بانک های استاندارد چارترد و اچ ای بی سی به خاطر معامله با شرکت های ایرانی در پنج سال گذشته حدود ۱۵ میلیارد دلار جریمه پرداخت کرده اند و به همین دلیل است که آنها از ارتباطات جدید با بانک های ایرانی هراس دارند. با وجود گفتگوهای جان کری و فیلیپ هاموند وزرای خارجی آمریکا و انگلیس با مدیران این بانک ها به نظر می رسد هنوز تردیدها برای معامله با ایران وجود دارد.

آقای رفسنجانی بداند که یکی از مدیران ارشد همین دولت یازدهم در آمریکا اعلام کرد که دستاورد بانکی پسابرجامی "تقریبا هیچ" بوده است. رئیس کل بانک مرکزی به صراحت اعلام کرد که با توجه به کارشکنی‌های آمریکا چیزی عاید ایران نشده و این موضوع را یک منتقد دولت نگفته است. 

3.رکود یکی دیگر از مشکلات اقتصادی است که اتفاقا از زمان آغاز مذاکرات هسته‌ای دولت یازدهم تشدید شد. رکود، بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی را به تعطیلی کشانده و خیلی‌ها را بیکار کرده است. انبارهای تولیدکنندگان داخلی پر شده و حتی با دوپینگ تسهیلاتی دولت هم انبارها خالی نشده است.

تورم از همان ماه‌های ابتدایی روی کار آمدن دولت جدید کاهش یافته و نمی‌توان این دستاورد را به برجام نسبت دهیم. دولت در 3 سال اخیر موفق نشده کشور را از رکود خارج کند. حتی بعد از اجرای برجام نیز نشانه‌های خروج از رکود دیده نمی‌شود و معلوم نیست برنامه جامع اقتصادی دولت برای این مشکل اساسی چیست.

به نظر کارشناسان اگر رونق اقتصادی به وجود نیاید رفع مشکلات اقتصادی فعلی میسر نخواهد بود. البته دولت برای خروج از رکود چند بسته اقتصادی را اجرا کرده و هزینه زیادی را تحمیل کرده اما در نهایت موفق نشد که کاری از پیش ببرد.

4. هاشمی رفسنجانی می‌گوید: " اگر دولت دستاوردهای برجام را اعلام کند منتقدان نزد خانواده خود شرمنده خواهند شد!" واقعا آقای رفسنجانی فکر می‌کند اگر برجام دستاورد خاصی داشت تیم رسانه‌ای و اطلاع‌رسانی دولت آن را فریاد نمی‌زد؟

همین الان که دستاوردی را شاهد نیستیم برخی از مسوولان دولتی برای گزارش کارهای خود به دستکاری آماری روی آورده‌اند تا دستاوردسازی کنند اما باز هم موفق نشده‌اند. مردم آمارهای دولت را حس نمی‌کنند و آن گشایشی که مسوولان وعده داده بودند عملیاتی نشد. آیا رفسنجانی فکر می‌کند اگر برجام دستاورد قابل ذکری داشت روزنامه‌ها و سایت‌های خبری حامی دولت آن را در بوق و کرنا نمی‌کردند؟ 

5. گروه اقتصادی خبرگزاری بسیج پیشنهاد می‌دهد آقای رفسنجانی به جای گفتن جملات اغراق‌آمیز که به شعور مخاطبان توهین می‌کند از دولت بخواهد دستاورد‌های برجام را فهرست کند تا منتقدان شرمنده خانواده خود شوند؛ البته وی باید بپذیرد که اگر دستاوردی وجود نداشته باشد رفسنجانی و مسوولان دولتی باید شرمنده خانواده خود شوند.