سرگذشت تلخ “بیلهر” گیاهی ناشناخته در ایران و جهان
شهرام نوروزی /دیروز در پیشخوان سوپر مارکت شهرم تندیس گیاهی زیبا و در درون ویترین شیشه
ای را دیدم با خلوت خود اندیشیدم که سرگذشت ما و این گیاه زیبا چه خواهد
شد.
"بیلهر” گیاهی ناشناخته در ایران و جهان است که در ارتفاعات کوههای دنا استان کهگیلویه و بویراحمد در سلسله جبال زاگرس می روید.
اکثر بومیان منطقه علاقه زیادی به مصرف این گیاه تلخ دارند.
همین علاقه مندی باعث شده که بیش از هر گیاه دیگری در معرض خطر انقراض باشد.
” بیلهر”تلخی بسیار زیادی دارد اما مردم ما ابتدا تلخی آن را می زدایند و سپس به طریق مختلف مصرف می کنند.
به گفته مردم و کارشناسان تا چند سال آینده اثری از این گیاه تلخ و خوراکی در کوه های استان و دنا مشاهده نخواهد شد.
ایران سرزمینی پهناور و سرشار از زیبایی های طبیعی و غنای زیستی است که از پشتوانه ی فرهنگ و تاریخی کهن بهره می برد.
این قابلیت ها و پشتوانه های منحصر به فرد که در بسیاری از کشورها در پرتو تعاملات علمی، فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی و فلسفی رشد یافت و در نهایت منجر به باز تولید جدید با هدف حمایت و حفاظت از محیط زیست شد، متاسفانه در ایران ما نه تنها منجر به زایش فکر و اندیشه با هدف حفاظت و حمایت از محیط زیست و تنوع زیستی نشد بلکه این دانش سبز روز به روز رو به نابودی و رسیدن به مرز فاجعه رسیده است.
اقتصاد و منابع طبیعی زیست محیطی هیچگاه از یکدیگر جدا نبوده اند.
فعالیت های اقتصادی که منجر به تولید و عرضه کالاها و خدمات به مصرف کنندگان می شود بدون بهرهبرداری، استخراج و تخلیه منابع طبیعی و خدادادی امکان پذیر نیست.
لذا حفاظت از محیط زیست و منابع آفرینش به هیچ وجه به معنای نگهبانی از منابع طبیعی و عدم بهره برداری از آنها نبوده و نیست اما آن چیزی که در فعالیت های اقتصادی و خصوصا جهت امرار معاش انسان ها حائز اهمیت است، استفاده صحیح، کار آمد و یا مصرف بهینه از منابع طبیعی و زیست محیطی است.
در این صورت با استفاده از روش های اصولی بهرهبرداری ضمن تامین توسعه اقتصادی مطلوب و مورد نظر، قشر جامعه باید به حفظ پایدار و دائمی منابع خالق هستی بپردازد.
سوال مهم این است که پس از وقوع چنین نابودی و فاجعه هایی چه مدت زمانی لازم است تا فرآیند های تحول، طبیعت (گیاهان، حیوانات، زمین و اکوسیستم) را بازسازی کند و به مرحله به اصطلاح ثابت یا تعادل مجدد برساند؟ به عبارت دیگر بد نیست ببینیم چه زمانی لازم است تا تنوع زیستی کم و بیش به میزان قبل از فاجعه باز گردد.
زمانبر بودن بازسازی کامل تنوع زیستی سرزمین و دیارمان باید باعث تامل هر کسی شود که معتقد است آنچه را انسان هوشمند نابود می سازد، طبیعت جبران می کند؟ شاید هم چنین باشد، ولی نه در مدت زمانی که برای بشر معاصر دارای مفهوم است البته زمانی که دیگر ما و نسل بعد از ماها نیستند!امیدوارم این بی مهری ها و بی توجهی ها در حفظ محیط زیست و تنوع زیستی این سرزمین و خصوصا دنای کاکل سفید(بقول جناب آقای داوود نماینده هویت، هویت استان کهگیلویه و بویراحمد) با ممارست و با عشق و امید به ایرانی سربلند بیاندیشد.
عدالت در حق این منابع خدادادی با عزم و اراده و غیرت، عجین شود و با تمام توان علمی، فرهنگی و مالی بر این زیاده خواهی ها لگام زده و باعث نشویم که هر آنچه در گذشته رشته ایم جملگی پنبه گردد.
"بیلهر” گیاهی ناشناخته در ایران و جهان است که در ارتفاعات کوههای دنا استان کهگیلویه و بویراحمد در سلسله جبال زاگرس می روید.
اکثر بومیان منطقه علاقه زیادی به مصرف این گیاه تلخ دارند.
همین علاقه مندی باعث شده که بیش از هر گیاه دیگری در معرض خطر انقراض باشد.
” بیلهر”تلخی بسیار زیادی دارد اما مردم ما ابتدا تلخی آن را می زدایند و سپس به طریق مختلف مصرف می کنند.
به گفته مردم و کارشناسان تا چند سال آینده اثری از این گیاه تلخ و خوراکی در کوه های استان و دنا مشاهده نخواهد شد.
ایران سرزمینی پهناور و سرشار از زیبایی های طبیعی و غنای زیستی است که از پشتوانه ی فرهنگ و تاریخی کهن بهره می برد.
این قابلیت ها و پشتوانه های منحصر به فرد که در بسیاری از کشورها در پرتو تعاملات علمی، فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی و فلسفی رشد یافت و در نهایت منجر به باز تولید جدید با هدف حمایت و حفاظت از محیط زیست شد، متاسفانه در ایران ما نه تنها منجر به زایش فکر و اندیشه با هدف حفاظت و حمایت از محیط زیست و تنوع زیستی نشد بلکه این دانش سبز روز به روز رو به نابودی و رسیدن به مرز فاجعه رسیده است.
اقتصاد و منابع طبیعی زیست محیطی هیچگاه از یکدیگر جدا نبوده اند.
فعالیت های اقتصادی که منجر به تولید و عرضه کالاها و خدمات به مصرف کنندگان می شود بدون بهرهبرداری، استخراج و تخلیه منابع طبیعی و خدادادی امکان پذیر نیست.
لذا حفاظت از محیط زیست و منابع آفرینش به هیچ وجه به معنای نگهبانی از منابع طبیعی و عدم بهره برداری از آنها نبوده و نیست اما آن چیزی که در فعالیت های اقتصادی و خصوصا جهت امرار معاش انسان ها حائز اهمیت است، استفاده صحیح، کار آمد و یا مصرف بهینه از منابع طبیعی و زیست محیطی است.
در این صورت با استفاده از روش های اصولی بهرهبرداری ضمن تامین توسعه اقتصادی مطلوب و مورد نظر، قشر جامعه باید به حفظ پایدار و دائمی منابع خالق هستی بپردازد.
سوال مهم این است که پس از وقوع چنین نابودی و فاجعه هایی چه مدت زمانی لازم است تا فرآیند های تحول، طبیعت (گیاهان، حیوانات، زمین و اکوسیستم) را بازسازی کند و به مرحله به اصطلاح ثابت یا تعادل مجدد برساند؟ به عبارت دیگر بد نیست ببینیم چه زمانی لازم است تا تنوع زیستی کم و بیش به میزان قبل از فاجعه باز گردد.
زمانبر بودن بازسازی کامل تنوع زیستی سرزمین و دیارمان باید باعث تامل هر کسی شود که معتقد است آنچه را انسان هوشمند نابود می سازد، طبیعت جبران می کند؟ شاید هم چنین باشد، ولی نه در مدت زمانی که برای بشر معاصر دارای مفهوم است البته زمانی که دیگر ما و نسل بعد از ماها نیستند!امیدوارم این بی مهری ها و بی توجهی ها در حفظ محیط زیست و تنوع زیستی این سرزمین و خصوصا دنای کاکل سفید(بقول جناب آقای داوود نماینده هویت، هویت استان کهگیلویه و بویراحمد) با ممارست و با عشق و امید به ایرانی سربلند بیاندیشد.
عدالت در حق این منابع خدادادی با عزم و اراده و غیرت، عجین شود و با تمام توان علمی، فرهنگی و مالی بر این زیاده خواهی ها لگام زده و باعث نشویم که هر آنچه در گذشته رشته ایم جملگی پنبه گردد.
ارسال نظرات شما
