كتاب و دفاع مقدس
به گزارش خبرگزاری بسیج از اردبیل، حماسه هشت سال دفاع مقدس گنجینه بسیار غنی و عظیمی در تاریخ ایران اسلامی است که انتشار آثار ادبی، اعم از خاطره، داستان، شعر و… درباره آن میتواند در معرفی و احیای ارزشهای آن دوران نقش به سزایی ایفا نماید و زمینه انقلاب درونی و تحول شگرف در دل و جان و فکر جامعه به ویژه نسل جوان را فراهم نماید.
عمل مجاهدانه جوانان پاک و مخلص این مرز و بوم در دفاع از دین و سرزمین ایران اسلامی که به مدد اراده و ایمان به مدارج عالی انسانی رسیدند نیاز به بررسی، تحقیق و تولید آثار فراوان دارد تا با این کار، وظیفهای که در قبال فداکاری و از جانگذشتگیهای رزمندگان در طول جنگ تحمیلی احساس میشود ادا و عظمت و اقتدار کنونی کشور که مدیون همان دفاع مقدس است با ذکر خاطرات و انتقال آرمانهای آن دوران به نسل جوان حفظ گردد.
ثبت، روایت و نشر خاطرات رزمندگان، آزادگان و دیگر اقشار حاضر در حماسه دفاع مقدس، میراث ذیقیمتی است که با حفظ و اشاعه آن میتوان به گنجینه عظیمی از آثار ادبی و روایی دفاع مقدس و مخزن گرانبها و سرشار از آموزهها و سیره عملی دست یافت که بکارگیری و ترویج آنها میتواند با پرورش نسلی آرمانخواه و متعهد، سدی عظیم در برابر هجمهها ایجاد نماید.
ادبيات دفاع مقدس كه از سالهاي پر التهاب جنگ تاكنون فراز و نشيبهاي زيادي را به خود ديده است در قالبهاي گوناگون و بهويژه كتاب و كلام مكتوب تبلور يافته و منشا اثرات فراواني در بسط و گسترش تفكر ديني و ملی در بين نسل سوم انقلاب بوده است. از همان دوران آغاز جنگ تحميلي، نويسندگان، شعرا و هنرمندان به بازتعريف ارزشها و باورهاي متعالي آن برهه اقدام کردند و آثارشان كه غالبا بهصورت ثبت وقايع و اسناد جنگ و در قالب داستان و شعر ظهور يافت فرهنگ پايداري و مقاومت را در جامعه نهادينه کرده است و با گذشت سالها از اتمام جنگ، ادبیات پایداری روز به روز بیشتر و بیشتر در جامعه رونق و قالبهای نو و مخاطبپسند به خود میگیرد تا بتواند در انجام رسالت خویش موفق باشد.
از دیرباز يكي از مولفههاي اساسي صيانت از ارزشهاي ملي و مذهبي و ثبت و انتقال رويدادهاي تاريخي، كلام مكتوب میباشد و كتاب بهعنوان بستر و زمينه نگارش مطلب، همواره در انتقال مفاهيم ارزشي، نقشي مهم ايفا نموده و باعث پديد آمدن فرهنگي تحت عنوان فرهنگ مكتوب گرديده است. در ادوار مختلف، كتاب به عنوان يكي از عناصر فرهنگي علاوه بر فرهنگسازي و انتقال و اشاعه فرهنگي، توانسته است ضمن صيانت از فرهنگ متعالي جامعه، آن را به طور مطلوب به نسل بعدی ارائه و تصویری زنده و قابل لمس و تصور برای آنان ایجاد نماید.
در حال حاضر، فاصله گرفتن از دوران هشت سال دفاع مقدس که مردم با مقوله جنگ، فرهنگ مقاومت و ايستادگي و ارزشهايي چون ايثار، فداكاري و شهادت مانوس بودند و رسانه ملی و نشریات مکتوب در یادآوری رهبری داهیانه امام خمینی(ره)، رشادت و جانفشانیهای رزمندگان در جبهههای جنگ و اقشار مختلف مردم در پشتیبانی از آنان میکوشیدند نقش و اهمیت كلام مكتوب و فرهنگي كه با خود به همراه دارد بيش از پيش نمايان ميشود و كتاب به عنوان يك ميراث گرانبها در هر برهه از زمان، حامل پيامي درخور توجه در ابعاد گوناگون است و همچون صدفي، مرواريد فرهنگ والا و كهن را در دل خود پرورانده و به جامعه عرضه ميدارد.
در ادبيات دفاع مقدس، فرهنگ دفاع، ايستادگي، مقاومت و پايداري، شهادت طلبي و روحيه میهن دوستی به وسيله كتاب به جامعه انتقال مييابد و ادبيات داستاني كه دربرگيرنده حالات روحاني مردان خداست به واسطه كتاب به جامعه معرفي و شناسانده ميشود.
در جامعه كنوني و در کنار پيشرفت فناوري اطلاعات، به یقین كتاب و آثار تولید شده برای توسعه فرهنگ دفاع مقدس، در صورتی که به بیان واقعیات دوران هشت سال جنگ تحمیلی از زبان شاهدان عینی بپردازد ميتواند جايگاه رفیع فرهنگسازي خود را در جامعه حفظ نمايد و خود به عنوان منبعی برای تهیه نرمافزارهای متعدد برای تحقق این امر باشد.
در سالهای اخیر، در سطح استان اردبیل شاهد چاپ و انتشار چشمگیر کتاب با موضوع دفاع مقدس بودهایم که این بسی جای امیدواری دارد و توجه بیش از پیش به کیفیت ثبت و انتقال رخدادهای دوران دفاع مقدس، تشکیل جلسات تخصصی نقد کتاب، راهاندازی کتابخانه تخصصی جنگ در محیطهای علمی به ویژه در مراکز آموزش عالی استان، برگزاری کارگاههای تخصصی شعر، داستان و خاطره نویسی، توانمندسازی نویسندگان عرصه دفاع مقدس و ارزش قائل شدن به کار آنان و حمایت برای بروز ایدههایشان احساس میشود.
در پایان باید گفت ماندگاري كتاب، دسترسي و بهرهبرداري آسان از آن، بدون نیاز به ملزومات خاص میتواند از دلايل برتري آن نسبت به ساير ابزارها باشد و منبع اطلاعات ارزشمندی برای محققان و پژوهشگران این عرصه باشد.
صغرا جوادی
