به گزارش
خبرگزاری بسیج، علیرضا سمیعآذر در نشست رسانهای تحلیل حراج تهران که امروز در خانه هنرمندان برگزار شد، ضمن بیان اهداف برگزاری این رویداد اقتصادی هنری، اظهار داشت: حراج تهران بر مبنای تحلیل و مطالعه در خصوص وضعیت هنر در ایران شکل گرفت و تلاش می کند نیازمندیهای درباره توسعه هنر در کشورمان را پاسخ دهد.
وی ادامه داد: مهم ترین هدف حراج که از ابتدا در پی آن بودیم و حتی پیش از شکلگیری حراج در ذهن ما بود؛ توجه به ارزشهای مادی و معنوی هنر است. نمیتوان به توسعه و گسترش دستاوردهای هنری فکر کرد در حالی که هنر ارزش ناچیزی داشته باشد و یک نقش حاشیهای برای عده معدودی از جوانان تصور شود.
مدیر حراج تهران گفت: معتقدیم از منظر برپایی یک حراج موفق با دستاوردهای شایسته اعتقاد به ارزش هنر، کیفیت کار هنرمند و آفرینش زیبایی منزلت پیدا میکند و میتوان انتظار آفرینش هنری با کیفیتتر هم داشت. این انتظار فقط از نظر مادی نیست بلکه از بعد معنوی نیز هست، تا هنر مورد توجه و نقد قرار بگیرد و فقط منحصر به عده معدودی از هنرمندان نباشد.
وی با اشاره به اینکه هنرمندان نیز از این ارتقای ارزش مادی و معنوی هنر بهره میبرند، گفت: این ارتقاء ارزشها هم هنرمندانی که در آثارشان در حراج شرکت دارد را در بر میگیرد و هم هنرمندانی که در حراج شرکت ندارند به دلیل افزایش توجه به آثار هنری، ارزش کار آنها بالاتر میرود.
سمیعآذر در مورد دومین هدف از برگزاری حراج تهران گفت: تقویت مخاطب مسئول و حامی هنر که پیش از این کمتر وجود داشت، هدف دیگر ما است. قبلا هنرمندان آثاری را خلق میکردند اما عده معدودی بیننده آنها بودند، در حالی که پس از برگزاری حراج تهران تعداد قابل توجهی از مجموعه داران درسالهای اخیر به گردآوری آثار هنری مبادرت کردند.
وی گفت: سومین هدف برگزاری حراج تهران تقویت رویکرد حرفهای در هنر است و دانستن اینکه هنر نتیجه دغدغه فردی هنرمند نیست بلکه بخشی از فعالیت یک جامعه پویا است و باید به توسعه آن فکر کرد.
مدیر حراج تهران خاطرنشان کرد: نمیتوانیم انتظار دستیابی به کیفیت هنر داشته باشیم در حالی که گالری مناسبی برای نمایش آثار نداریم، مجله مناسبی برای نقد هنر نداریم و روزنامه ها به ندرت بخشی را به هنرهای تجسمی اختصاص میدهند. برای اینکه فعالیت هنری به یک فعالیت ارزشمند تبدیل شود باید به عنوان نوعی صنعت به آن نگاه شود که اسباب معرفی و ارتقای کیفی آن فراهم شده است. این کار عملی نیست مگر اینکه به اقتصاد هنر توجه کنیم و هنر بتواند معیشت هنرمند و کسانی که در این راستا فعالیت میکنند را تامین کند.
سمیعآذر افزود: در این پنج دوره حراج تهران شاهد بودیم که قیمت هنر تا حد قابل توجهی افزایش یافت و پولی که میتوانست در عرصه های تجملی مختلف خرج شود به عرصه هنر تزریق شد. به این ترتیب هنرمندان توجه بیشتری به ارتقای کیفیت آثار خود میکنند و جوانان فارغ التحصیل نیز امید بیشتری به آینده کاری خود پیدا میکنند.
وی ادامه داد: در این مدت حدود 200 هنرمند از 5 نسل مختلف معرفی شدند، برخی از آنها سالیان پیش از دنیا رفتند و برخی نیز همچنان به فعالیتهای هنری مبادرت میورزند. ضمن اینکه حجم فروش آثار هنری در تهران در مقیاس با منطقه، بسیار ناچیز است و آنچه پیمودیم، گامهای فراختری را میطلبد.
مدیر حراج تهران در خصوص مقایسه اکسپوی حراج اظهار داشت: این مقایسه، مقایسه دقیقی نیست. آن رویداد، مرکب از تعدادی غرفه متعلق به گالریها است، در حالی که وقتی حراجی در تهران برگزار میشود، حراجگذار آثار را معرفی میکند، این دو مقوله، فقط به جهت اقتصاد هنر با هم یکی هستند.
وی درباره چرایی استفاده از بازیگران برای اجرای حراج تهران گفت: آقای رضا کیانیان و همچنین آقای حسین پاکدل علاوه بر اینکه چهرهای شناخته شده عرصه بازیگری هستند، بیشتر کارهای فرهنگی کردهاند که به همین جهت ما از آنها برای حضور در حراج دعوت کردیم.
* هر چه قیمت هنر بالا برود، قیمت الهی بشر بالاتر رفته استسمیعآذر پیرامون سؤال خبرنگاران مبنی بر اینکه برخی میگویند خرید آثار هنری با قیمتهای گران، اشرافیگرایی است، گفت: بالاترین و بهترین جلوه آفرینش در هنر نشان داده میشود. هر چه قیمت هنر بالا برود، قیمت الهی بشر بالاتر رفته است؛ فخر ما هنر و زیبایی است، این شیء نیست که قیمت پیدا میکند، بلکه ارزش معنوی هنر است که بشریت به آن میدهد.
وی افزود: اکنون اگر بخواهیم حساب کنیم، رقم کل حراج تهران برابر یک خانه گران قیمت در شمال تهران هم نیست؛ کشورهایی که قدمت تاریخ هنر ندارند، قیمت اثر هنرمند درجه 2 آنها خیلی بالا است و ما با آنها خیلی فاصله داریم، به عنوان مثال در انگلیس، آمریکا و فرانسه قیمت برخی از آثار هنری بالاتر از کاخهاست و ما باید سرآمد در منطقه باشیم.
مدیر حراج تهران بیان داشت: مردم برای خرید این تابلوها پول میدهند، اگر آن پول هم بماند، صرف بیماریهای مختلف جامعه یا فقر نمیشود.
* اعلام اسم خریدار برای مجموعهدار تبعات داردوی در پاسخ به سؤال خبرنگاران مبنی بر شفاف نبودن حراج تهران گفت: این یک سوءتفاهم است، اگر کسی از حراج تهران اثر میخرد، باید خودش بگوید من این کارها را خریدهام و اگر خریداران مصلحت بدانند، آن را اعلام میکنند، چون اعلام اسم خریدار برای مجموعهدار تبعات دارد. حراج هم دنبال محرمیت است، لذا رسانهای کردن خریدها در هیچ جای دنیا انجام نشده و برگزاری حراج نیز شفاف بیان شده است.
* درباره هنرمند ارزشی، تعریف روشنی نداریمیکی دیگر از سؤالها که از سوی خبرنگاران مطرح شد، موضوع حضور هنرمندان ارزشی در حراج تهران بود. سمیعآذر در این رابطه گفت: درباره هنرمند ارزشی، تعریف روشنی نداریم که چه کسی در این لیست قرار میگیرد و چه کسی قرار نمیگیرد، چون از اسرار زندگی یک هنرمند خبر نداریم، لذا کار ما این است که هنر ارزشمند را وارد حراج کنیم.
وی ادامه داد: کارهایی از محمد احصایی و استاد فرشچیان در این حراج عرضه شد که ریشه در هنر ملی و سنتی دارد و از ارزش معنوی و اسلامی نیز دفاع میکند. این اشخاص به دنبال هنر برای هنر نیستند بلکه به دنبال هنر برای ارزشهای والا هستند. وقتی که سهراب سپهری اثر درخت را ارائه میکند، به دنبال ژرف شدن در حکمت درخت است و میخواهد صنع الهی را نشان دهد. او با آثارش ما را به ژرف دیدن دعوت میکند و این نگاه شرقی، صوفیانه و اسلامی بوده و هنر ارزشی به شمار میرود.
* هنرمند به صورت مستقیم و غیرمستقیم از حراج سود میبردسمیعآذر در پاسخ به سؤال خبرنگاری مبنی بر اینکه چقدر از این پولها به هنرمند میرسد، گفت: اثری که در حراج میآید ممکن است از طریق هنرمند و یا مجموعهدار معرفی شده باشد و عواید آن به جیب مجموعهدار برود و همچنین سودی هم به هنرمند برسد، به هر حال، هنرمند به صورت مستقیم و غیرمستقیم از حراج سود میبرد و به همین دلیل است که بسیاری از هنرمندان مشتاق هستند که در حراج شرکت کنند.
* حراج جای معرفی هنرمند کشفشده استسمیعآذر در ادامه گفت: معمولاً گالریها و مجموعهداران استعدادهای هنرمندان را کشف میکنند و حراج نیز جای معرفی هنرمند کشفشده است. هنرمندی که در رویدادهای مختلف مطرح شده است. حراج جایی نیست که هنرمند گمنام در آن راه پیدا کند، بلکه هنرمندی که نمایشگاه موفقی داشته میتواند در جای وسیعتری مثل حراج ورود پیدا کند.
* برگزاری حراج جوانان در آذر ماهوی درباره برگزاری حراج جوانان گفت: حراج اول که در 7 خرداد برگزار شد، دربرگیرنده آثار اساتید کلاسیک و مدرن و حراج دوم، دربرگیرنده هنر مدرن و معاصر است که حراج دوم در آذرماه با محوریت هنر معاصر برگزار خواهد شد.
* قیمتگذاری آثار حراج سلیقهای نیستمدیر حراج تهران در خصوص قیمتگذاری آثار اظهار داشت: قیمتگذاری در حراج با گالریها متفاوت است و نباید سلیقهای قیمتگذاری کرد. این قیمتها در سطح داخلی و جهانی استناد قرار میگیرد؛ کارشناسانی در حراج هستند که بهتر از هر کسی قیمتگذاریها را در داخل و خارج از کشور بررسی میکنند و هیچکس مثل کارشناسان حراج نمیتواند قیمتگذاری داشته باشد، چون قیمتها رصد شده است. برای هنرمندانی که بار اول در حراج شرکت میکنند نیز به قیمتهای هنرمندان هموزنشان استناد میکنیم.
وی پیرامون صعود هیجانی قیمت برخی از آثار در حراج مثل اثری از حسین یکتایی گفت: ما آثار را محتاطانه قیمتگذاری میکنیم و هیجانی آن را بالا نمیبریم. درباره برخی از آثار هم باید گفت که این آثار برای خریداران مهم است و این قیمت را بالا میبرند که ما هم نمیتوانیم مانع شویم. قابل ذکر است که قیمت آثار هنری کسانی که در قید حیات نیستند یا مثل حسین یکتایی که دیگر قادر به خلق اثر نیستند، در رویدادی مثل حراج یک دفعه بالا میرود.
* براساس ضریب تورم، کار سهراب گران نشده استیکی از خبرنگاران در این جمع به موضوع روند صعود قیمت اثر هنری در حراج اشاره کرد و سؤال کرد آیا این صعود قیمت به بازارگرمی مجموعهداران مربوط میشود یا خیر؟ که سمیعآذر در این رابطه پاسخ داد: اینطور نیست که مجموعهدارها قیمت را بالا ببرند تا بانکها با قیمت بالا این آثار را بخرند. اتفاقاً در این حراج، تعدادی اثر توسط بانکها فروخته شد و مجموعه خرید بانکها نیز کمتر از 15 درصد بود.
وی افزود: اگر بفهمیم کسی میخواهد قیمت هنرمندی را بالا ببرد، با آن مقابله میکنیم، ضمن اینکه الان مجموعهداران هوشمند هستند و متوجه قیمت واقعی یا کاذب اثر هستند. کار سهراب در این رویداد 3 میلیارد فروش رفت، در حالی که قبلاً 2 میلیارد و 800 میلیون تومان بالا رفت که براساس ضریب تورم، کار سهراب گران نشده است.
مدیر حراج تهران یادآور شد: همه حراجها طرفدار افزایش آرام قیمت هستند و از بالا رفتن ناگهانی قیمت سود نمیبرند. چون ممکن است بالا رفتن یک دفعهای قیمت اثر، سقوط ناگهانی را هم در پی دارد.
وی در خصوص درصد حضور مجموعهداران و هنرمندان در حراج تهران گفت: 70 درصد از هنرمندانی که در حراج آثارشان ارائه شد، در قید حیات نیستند؛ 30 درصد از آنها در قید حیات هستند که نیمی از آثار را از خود هنرمندان گرفتیم، 2 تا 3 اثر نیز از خانواده هنرمندان فقید گرفته شد و بقیه از مجموعهداران فراهم آمد.
سمیعآذر درباره آمار فروش حراجها در دنیا گفت: حراج تهران در این دوره هفت و نیم میلیون دلار فروش داشت. پیش از این آمار فروش هنر ایران در کریستیز، ساتبیز و بوامز رقمی حدود 8 تا 9 میلیون دلار بوده است. جمع فروش آنها قدری از ایران بیشتر است و به این ترتیب حدود 16 میلیون دلار سهم فروش هنر کشور ماست که در مقایسه با جهان چیزی نیست.
وی بیان کرد: در حالی که رقم کلی فروش خانههای حراج در جهان معادل 17 میلیارد دلار است و حراج تهران کمتر از یک هزارم مبلغ جهانی فروش داشته است. ما یک صدم جمعیت جهان جمعیت داریم و قدرت فرهنگی ما نیز بسیار زیاد است به همین دلیل باید جایگاه بیشتری در عرصه هنر داشته باشیم؛ ما فاصله بسیاری با آنچه سزاوار ماست و باید این حق را از بازار جهانی طلب کنیم.
* حراج تهران قائم به شخص نیستسمیعآذر در پایان در پاسخ به سؤال خبرنگاران مبنی بر اینکه آیا این حراج قائم به شخص است، خاطرنشان کرد: اگر من نباشم حراج هم برگزار میشود و کسانی هستند که از نزدیک در روند حراج قرار دارند. این حراج قائم به شخص نیست و هنرمندان فقط از طریق من راحتتر کار میکنند که من هم نباشم این روند ادامه دارد.
* 8 درصد از فروش اثر عاید حراج شدحسین پاکدل درباره گفت: حراج تهران حدود هشت درصد به عنوان حقالعمل از فروش هر اثر دریافت میکند که پایینترین درصد در میان همه حراجیها محسوب می شود.
وی در ادامه در خصوص صعود هیجانی قیمت آثار در حراج بیان کرد: تفاوت حراج آثار هنری با آثار دیگر این است که تمام کسانی که در حراج آثار هنری شرکت میکنند، از قبل ثبت نام داشتهاند و ما بدون ایجاد هیجان کاذب، فرصت را به خریداران میدادیم.
مجری حراج تهران پیرامون انتخابش برای اجرای این رویداد هنری یادآور شد: بنده از دو و نیم سال گذشته که در معیت آقای سمیعآذر بودم، در جلسات آموزشی شرکت داشتم. ضمن اینکه در حراج فقط اجرای صرف نیست، هر نوع کلام اضافی و نگاه میتواند روی قیمت اثر تأثیر داشته باشد. لذا اجرای حراج کاملاً تخصصی است؛ حتی در حراجهای بینالمللی چهرههای شاخص این اجرا را بر عهده میگیرند.
* خرید تابلوی 500 میلیونی اشرافیگرایی است؟!وی درخصوص قیمتگذاری آثار گفت: تصور میکنم در رسانهها و حوزههای کارشناسی کمکاری شده است؛ چرا که با برخی از ارقام سطحی برخورد میشود. مثلاً اثری از کیارستمی به قیمت 100 ـ 140 میلیون تومان فروخته میشود؛ این تابلو از بین 10 اثر کیارستمی فروخته شده در حالی که وی 200 ـ 300 میلیون تومان خرج آن آثار هنری کرده است.
پاکدل یادآور شد: کار هنرمندان خلق اثر است و جامعه باید به هنرمندان ارزش بگذارد. یک تابلوی مدرن در لندن به قیمت 35 میلیون پوند به فروش میرسد، آن وقت خرید تابلویی به قیمت 500 میلیون تومان اشرافیگرایی است؟!