«شبکه افق» به دنبال احیای گفتمان انقلاب اسلامی است /در انتخاب مجری به شهرت تلویزیونی توجه نداریم/«ماه نشان» الگوی تولید رسانه‌ای

سرویس فرهنگ و جامعه خبرگزاری بسیج / بهزاد مهرکش: «ماه نشان»؛ عنوان برنامه‌ای است که شب های ماه مبارک رمضان از شبکه افق پخش می شود. شاید بتوان گفت وجه تمایز این برنامه نسبت به دیگر برنامه های سیما این است که نه درگیر سلبیریتی ها شده و نه به سوژه های غیر ملزوم می پردازد. در حاشیه این برنامه با محسن ناجی مدیر گروه برنامه‌های ترکیبی شبکه افق است به گفت و گو نشستیم.

تبیین گفتمان انقلاب اسلامی در برنامه های صدا و سیما حلقه مفقوده‌ای است که شبکه افق این بار را بر دوش می کشد. بر همین اساس پرداختن به کم و کیف تولید محتوا در این شبکه موضوع گفتگوی خبرنگار خبرگزاری بسیج با محسن ناجی،  مدیر گروه برنامه‌های ترکیبی شبکه افق قرار گرفت. متن این گفت‌وگو که در حاشیه برنامه ماه نشان انجام شد در ادامه می آید:

جناب آقای ناجی مختصرا در مورد فعالیت های  بخش برنامه های ترکیبی شبکه افق توضیحاتی ارائه فرمایید.

شبکه افق با محوریت دو گروه برنامه سازی می کند، عمده برنامه ها در دو گروه مستند و برنامه های ترکیبی اتفاق می افتد؛ گروه برنامه های ترکیبی عمدتا به ساخت برنامه های غیر مستند شامل استدیویی، رئالیتی گفتگو محور می پردازد.بر همین اساس ما در بخش بین الملل این گروه به تولید و تأمین برنامه در خارج از کشور می پردازیم.

آیا شبکه افق در صدا و سیما احساس خلأ کرد که وارد عمل شد؟ همان طور که می دانید صدا و سیمای نظام جمهوری اسلامی به صورت خصوصی اداره نمی‌شود و به درستی باید گفت صدا و سیما جای آزادی اندیشه نیست و آزادی اندیشه جایش در دانشگاه است. با این نگاه شبکه افق با چه انگیزه ای اقدام به تولید محتوا کرد؟

بحث آزاد اندیشی که بحث جدایی دارد؛ اما نکته این جاست که شبکه افق بر اساس یک خلأیی که در حوزه تولید محتوا در حیطه مباحث انقلاب اسلامی و بخشی از دفاع مقدس بود ضرورت دید وارد عمل شود و در این دو بخش احساس می شد که صدا و سیما به اندازه بخش های دیگر به طور تمام و کمال نپردازد.

ما در ادامه وقتی پیش رفتیم احساس شد که ما در کنار صدا و سیما نیاز به یک الگوسازی و نمونه سازی از یک الگوی مدیریت جدید رسانه که چابک و سریع است و انقلابی عمل می کند؛ داریم و نیاز دارد که فارغ از بروکرات اداری در آن واکنش سریع ایجاد شود.

البته ما در شبکه افق به آن مرحله نرسیده ایم به نظر من خیلی جای کار دارد اما ایده آل ما این است که در این فضا قرار بگیریم.انشاالله به توانیم به عنوان یک مجموعه فرز و چابک و انقلابی کار کنیم.

آیا برای تبدیل شدن به یک رسانه انقلابی با ملاک هایی که برشمرده اید، برنامه ریزی و زمان بندی کرده اید؟

ما در تلویزیون یک سیستم اداری نمی بینیم که بتوانیم یک اهداف مشخصی داشته باشیم و در یک پروسه ی زمانی خاص به آن اهداف مشخص برسیم.ما اینجا طرفمان افکار عمومی است و اینجا طرف ما جامعه مخاطب ما است.

ما قاعدتا نمی توانیم تا وقتی به آن حوزه و مجموعه افکار عمومی و مخاطبان احاطه پیدا نکرده ایم؛ بگوییم برای خودمان هدفی تعریف کرده ایم.ما ابتدا به دنبال آن هستیم تا به یک حوزه حداکثری مخاطب برسیم.

یکی از ایراداتی که کارشناسان در حوزه رسانه از برخی فیلم ها،برنامه و تولیدات حوزه رسانه ای می گیرند این است که به جای آنکه تولید برنامه متناسب با ذائقه ذاتی مخاطب تولید کنند؛ برنامه ای تولید می کنند که ذائقه مخاطب را تغییر می‌دهد و اگر این برنامه ها طیفی را همراه خود کنند نمی توان گفت که رویه ای درست داشته است. این برنامه ها یک نیاز کاذب مبتنی بر هوای نفس را تعریف می کنند و برهمین اساس فیلم و محتوا تولید می کنند؛ شما چقدر در ساخت برنامه بر اساس ذائقه باطنی مخاطب موفق بوده اید؟

در حوزه رسانه سه محور اصلی وجود دارد که باید به آن پرداخته شود. این سه محور شامل میل، مصلحت و نیاز است.

مخاطب یک میلی دارد به دریافت مصلحت یک چیزی است رسانه آن را می سنجد و نیاز آن چیزی که مخاطب را بر اساس آن ارضاء می کند.

یکی از فلسفه های وجودی شبکه افق این است که ما در کنار همه فضای تولید رسانه ای که در صدا و سیما اتفاق افتاد و مبتنی بود بر میل و نیاز مخاطب؛ما تلاش کردیم تا مصلحت را در این فضا بیشتر دخیل بکنیم.یعنی شاید احساس نیاز کنیم که مخاطب ما به فضای شاد خندوانه نیاز داشته باشد

این اشکالی ندارد و ما با آن مخالفتی نداریم منتهی در کنار آن خندوانه بسیاری از مخاطبین نیاز دارند که نیازشان به سمت گفتمان انقلاب اسلامی سوق داده شوند.

به نظر شما چقدر در میل دادن مخاطب به سوی گفتمان انقلاب اسلامی موفق بوده‌اید؟

توفیق یا عدم توفیق یا ارزیابی یک رسانه را باید با جمیع مسائل مبتلا به آن در نظر گرفت. برهمین اساس باید بحث مدیریتی، بودجه، فضا، گیت هایی که بالای سر رسانه وجود دارد را در نظر گرفت.ما اکنون با سیاست های کلی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران کار می کنیم.

به هرحال ما ذیل سازمان صدا و سیما هستیم که واقعیت انکار نکردنی است. یعنی ما با همان سیاست ها و محدودیت هایی که بقیه شبکه ها با آن مواجه هستند، ما هم مواجه هستیم.

من نمی گویم همه این محدودیت ها بد هست ولی وقتی سازمان از پرداختن به یک موضوعی منع می شود قاعدتا برای ما هم منع دارد یا وقتی سازمان مجبور است که یک سری از مسائل را در جنبه عدالت خواهی رعایت بکند ما هم مجبوریم اما در عین حال شبکه افق در گفتمان خودش توانسته جذب مخاطب بکند و به طور نسبی مخاطب خود را افزایش دهد که این نشانه های توفیق است حال آنکه ارزیابی کار ما را باید افراد دیگری انجام دهند.

اقدام شما در حمایت از افکار خوش ذوق و کسانی که می خواهند همکاری داشته باشند از تهیه کنندگی، سوژه یابی مستند سازی و... که در این شرایط خاص رسانه ای امکان ورود ندارند؛ چیست؟

اگر شما آنتن شبکه افق را ببینید جواب سوالتان را خواهید گرفت؛ ما تلاش کرده ایم تا با تلویزیون متفاوت باشیم. عمدتا مجری های شبکه افق جوان هستند یا مجریانی هستند که شهرت شان را از یک چیزی غیر از مجریان آنتن تلویزیون گرفتند یعنی به دور از آنتن بودند.

ما تلاش کردیم که اگر قرار است از شهرت استفاده کنیم؛شهرت غیر تلویزیونی و شهرت غیر مرسوم باشد.

به عنوان مثال آقای طالب زاده مجری مطرح تلویزیون بودند و هستند اما اقتضائات اجرا هیچ وقت ایشان را محدود نکرد و هیچ وقت فرم ایشان محتوای کارشان را در بر نگرفت و ایشان سوار بر موضوع و برنامه بودند و ما این ها را ترجیح می دهیم.

ما گفتمانی که توسط مجری هایمان به مخاطب القا می شود برایمان ارزشمند است.ما در همین زمینه یک لیست 50 تا 60 نفره از مجری هایی داریم که خودمان پرورششان داده ایم تهیه کرده ایم.

بر همین اساس دوره های آموزشی ترتیب داده ایم و برای جوانان کلاس های فن بیان، مجری گری، القا محتوا برگزار کردیم و از میان این افراد تعدادی روی آنتن برنامه اجرا می کنند.

ما مجریانی داریم که اجرای آنها از خیلی مجریان مطرح تلویزیون بهتر است

و به مراتب انقلابی تر و مقیدتر هستند و خیلی به حواشی کار دقت دارند و خیلی به وجهه بیرونی سازمان توجه دارند.این خیلی زننده است که از یک مجری برنامه معارفی سازمان صدا و سیما عکس زننده منتشر می شود.

آیا در بحث تولید فیلم و سریال هم اقداماتی داشته اید؟

با توجه به شرایط موجود ما قصد داریم وارد ساخت مینی سریال بشویم بر همین اساس سریال هایی در 5 قسمت یا قسمت های کم تولید خواهیم کرد.

اگر کسی بخواهد در بحث تولید محتوا ورود بکند؛شما چطور حمایت خواهید کرد؟

خیلی از ایده ها و برنامه سازان ما کسانی هستند که برای اولین بار با ما همکاری می کنند و خیلی راحت از طریق تماس و یا ایمیل شبکه با ما مرتبط شده اند.البته توانایی آن شخص در تبیین اندیشه خودش برای بسیار اهمیت دارد.

یعنی خیلی از دوستانی که به ما مراجعه می کنند فضای تلویزیون را دیده اند و دوست دارند با افق همکاری کنند و یک ایده ای می آورند که بعضا مورد توجه ما نیست.ولی اگر کسی ایده جدید و توان خوبی داشته باشد ما به شدت استقبال می کنیم.

لطفا اگر مطلبی در سوالات مطرح نشد و باقی است، بفرمایید.

برنامه «ماه نشان» که در ایام ماه مبارک رمضان به روی آنتن شبکه افق می رود الگوی خوبی در رسانه است که دغدغه امورات لازم جامعه را دارد از هر حیث که بخواهید این برنامه را بررسی کنید از فرم اجرا گرفته که خوب یک فضای خودمانی و راحتی دارد تا دکور برنامه که با حداقل هزینه و با بیشتری کاربری ساخته شده است و حتی مجریان برنامه که پیش از این راویان جنگ تحمیلی بوده اند و اکنون در حوزه جنگ نرم فعالیت می کنند و راوی جوانان انقلابی و مخلصی هستند؛ یک الگوی خوب برای ایجاد فضای انقلابی در رسانه است.

این برنامه فارغ از بحث سرگرمی که می تواند برای مخاطب جذاب باشد؛ با خط دهی و ارتباط گیری و محتوایی که به مخاطب ارجا می دهد خیلی تأثیرگذار است.

از اینکه وقت خود را در اخیتار ما قرار دادید سپاسگزارم.

موفق باشید.