به گزارش سرویس بسیج جامعه پزشکی خبرگزاری بسیج، افشار جعفری، دانشیار فیزیولوژی ملکولی ورزشی درباره موضوع ژنتیک در ورزش و تفاوت ایران و کشورهای دیگر در این باره گفت: ژنتیک در ورزش در ایران از سال ۱۹۹۹ میلادی یا ۱۳۷۸ شروع شد و این موضوع را از دو جنبه میتوانیم بررسی کنیم؛ در ابتدا استعدادیابی از طریق ژنتیک است که چگونه ورزشکاران را انتخاب کنیم و دیگری بحث آسیبهای "اپی ژنتیک" است که برخی از ورزشها ممکن است برای ما داشته باشند.
وی ادامه داد: اگر اصول علمی در ورزشهایی که خیلی سنگین هستند رعایت نشود مشکلاتی برای فرد به ویژه در ژنومهای "میتوکندریایی" که یکی از بخشهای ژنتیک ما است، ایجاد میکنند؛ همچنین پیری زودرس و بیماریهای استحالهای مانند پارکینسون، آلزایمر و دیابت را برای ورزشکاران سنگین کار به وجود میآورد.
جعفری، با بیان این موضوع که در این حالت ورزش نه تنها میتواند مفید نباشد به این موضوع که حتی مشکلاتی را برای ژنتیک میتوکندریایی ورزشکاران به ویژه برای مادران و خانمها پیش بیاورد، تاکید کرد.
آسیب دیدگی ژنوم "میتوکندریایی" مادر در نسل بعدی نیز دیده میشود
وی با اشاره اینکه بر اساس اصول علمی ما ژنوم میتوکندریایی و بخش عمده پروتئینهای میتوکندریایی که اکسیداسیون و تولید انرژی را برای ما تأمین میکنند را از مادران خود میگیریم، بیان کرد: اگر ژنوم میتوکندریایی مادر آسیب ببیند قابل ترمیم نیست و این مشکل ژنتیکی به نسل بعدی نیز منتقل میشود.
این دانشیار فیزیولوژی ملکولی ورزشی در ادامه افزود: اگر بتوانیم مادرانی را پیدا کنیم که توان هوازی بالایی دارند، ژنوم آنها سالم است و به دنبال تولد نوزادی باشند که قهرمان زاییده شوند، میتوانیم این مسئله را در بحث استعدادیابی در نظر بگیریم البته این موضوع را از سال ۸۵ مطرح کردیم اما به علت مشکلات اخلاقی که میتواند در پی داشته باشد و اینکه باید یک سری قوانین در این زمینه تأمین شود طرح مسکوت ماند.
وی با اشاره به اینکه در انجام پروژههای تحقیقاتی به دنبال محرمانه ماندن اطلاعات هستیم، گفت: پروژهای را طراحی کردیم و قرار بود به پژوهشگاه تربیت بدنی و پژوهشگاه ژنتیک بدهیم اما به علت اینکه بنده اصرار به حفظ امنیت و اصول اخلاقی، روانی و محرمانه بودن این قضیه داشتم فعلا بخش استعدادیابی آن فعلاً مسکوت مانده است اما جنبههای دیگر آن بررسی میشود.
تمرینات ورزشی در هوای آلوده خطراتی را برای نسلهای بعدی در پی دارد
جعفری، ادامه داد: یکی از بحثهایی که در سال ۱۳۸۵ مطرح کردیم تمرین در هوای آلوده بود که آیا این موضوع به ژنوم "میتوکندریایی" آسیب میرساند که مشخص شد که اگر تمرین در هوای آلوده به ویژه هوای آلوده به اُزن انجام شود مشکلات بسیار شدیدی را هم برای فرد و برای نسل آینده در پی خواهد داشت.
وی با اشاره به اینکه در بخش ژنتیک کلی بین ایران و سایر کشورها تفاوت
چندانی وجود ندارد اما در زیرشاخههای ژنتیک تفاوت وجود دارد، خاطرنشان
کرد: کشورهایی مانند استرالیا، کانادا، انگلستان، آمریکا، چین و ژاپن در
این بخش سرآمد هستند و چین در این باره کارهای زیادی را به شکل امنیتی
انجام میدهد.
این دانشیار فیزیولوژی ملکولی ورزشی تاکید کرد: امروزه در کشورهای دیگر
دستکاری ژنتیکی نیز مطرح است تا ابر ورزشکارانی را تولید کنند و در این
زمینه بر روی حیواناتی مانند سگ این کار را انجام میدهد و به نتایجی نیز
دست پیدا کردهاند هرچند که کنترل نشده بوده است و احتمال دارد که این کار
را بر روی انسان نیز انجام دهند.
انگلستان مخالف اجرای دستکاری ژنتیکی بر روی انسان است
وی تصریح کرد: کشوری مانند انگلیس به دلیل مشکلات اخلاقی این طرح ظاهرا اجازه انجام این کار را صادر نکرده است اما در ژاپن و استرالیا به شکل علمیتر این کار را انجام میدهند و به نتایج خوبی نیز رسیدهاند.
جعفری، گفت: دوندههای کنیایی هستند که ذاتاً یا به شکل نژادی از لحاظ توان استقامتی از توان بالایی برخوردار هستند، به همین علت استرالیا و ژاپن در این زمینه کار کردند تا ژنومهای خود را تا حدودی به ژنومهای آنها نزدیک کنند تا به این توان استقامتی دست پیدا کنند.
وی تاکید کرد: در استرالیا یک سری کارهایی انجام شده و نتیجه بخش هم بوده است اما هنوز واقعا مشخص نیست که این مسئله به چه چیزی ختم میشود.