کودتایی که عمرش کوتاه بود
به گزارش خبرگزاری بسیج از دیر، کودتایی که عمرش کوتاه بود، حدود 5ساعت، فرودگاه، پل بسفر
وتلویزیون تی، آر،تیو ... به سرعت آزاد شدند، مردم و پلیس ،کودتاگران را دستگیر کردند،
سربازها درمیدان شهر شلاق خوردند صدها نظامی باز داشت شدند،بعضی از کودتا گران اشک
میریختند، آن هم در یونیفرم نظامی،نهایتا رهبر کودتا خود را به راحتی تسلیم کرد،مردمی
از کوچه و بازار به سمت میادین و مساجد با شعار های اسلامی الله و اکبر و لا
اله الاالله، روانه شدند که خود پشتوانه عظیم شکست کودتای پنجم ترکیه بود.
اردوغان با اعتماد به نفس تمام، از
طریق موبایلش پیامی فر ستاد که قدرت خود را بیش از گذشته اثبات کند،در دنیا
کودتاهای زیادی رخ داده است که بعضا پیروز و برخی با شکست مواجه شده است.
کودتای رضاخان
میرپنج،کودتای ژنرال فرانکو در اسپانیا که توانست چهل سال سایه سنگین کودتا
رابرسرمردمش نگه دارد،کودتای 1969و1971و1980و1997در ترکیه که نوعا باپیروزی همراه
بوده است.
این یادداشت در پی آنالیز صوری یا
واقعی بودن کودتای اخیر ترکیه،نیست ما در پی دلیل شکست کودتای جمعه شب ترکیه
هستیم،هرچند هنوز کودتا در هاله ای از ابهام است و گزاره ها و گمانه های متفاوتی
وجود دارد ،ولی چرا کودتای 15ژوئن ترکیه باشکست مواجه شد؟ سوالی است که خیلی از اذهان را درگیر
خود کرده است.
برای جواب به این سوال توجه به چند
نکته خالی از لطف نیست.
1.ترکیه سابقه 4کودتا پیش از این
دارد،که اخرینش به کودتای پست مدرن درسال1375 شهرت یافت.
2،عبدالله گل و
اردوغان با ژست اسلام گرایانه توانستند جلب آراء اسلام گرایان کنند تا جایی که روزنامه
نیویورک تایمز نوشت دلیل اقبال مردم ترکیه محجبه بودن همسران آنهاست.
3،اردوغان در چندسال
اخیر بخاطر مواضع ضدسوری خود و همراهی باتکفیری ها نارضایتی عمومی ایجاد کرده بود.
4-در یک ماه اخیر اردغان تغیرات محسوسی
را در سیاست خارجه و ضد سوری خود اتخاذ کرده بود تا جایی که مسئولان بلند پایه
ترکیه از روابط حسنه باسوریه حرف میزدند و درقبال سرنگونی جنگده روسی نیز
رسماعذرخواهی کرد،
حال سوال دیگری
مطرح است که آیا اردوغان در تغییر مواضع خود صادق بوده است یا احیانا یک تاکتیک
بکار برده است که بعید نیست یک تاکتیک باشد هرچند روشن شدن ماجرامستلزم گذشت زمان
بیشتری است.
ولی مردم ترکیه علی رغم ضعف های زیاد
اردوغان در سیاست خارجه و حمایت از داعش، و سرنگونی جنگده روسی و عذر خواهی
اردوغان، در حوزه اقتصادی و رونق اقتصادی شاهد دستاوردهایی دراین 14 سال بوده اند.
اکنون با قرار دادن گزاره های ذکر شده
میتوان به نقش مردم در شکست کودتا اذعان کرد، آری حضور مردم در واپسین لحظات
کودتا،مردمی که تغییر در سیاست حاکمیت دیده اند و علی رغم نارضایتی از مواضع
حاکم،از عملکرد اقتصادی آن رضایت دارند،فقط مردم میتوانند عمر یک کودتاه را کوتاه
کنند،در 21 بهمن 57 مردم بافراخوان امام به خیابانها آمدند و گام نهایی راتاپیروزی
برداشتند، در شبه کوتای 88 که البته فرهنگی بود نه نظامی، مردم در 9دی عوامل
انقلاب گخملی را سرکوب کردند.
پس باید مواظب نقش مردم در معادلات
سیاسی بود و مایه عبرتی برای حاکمان باشد که حتی المقدور مردم را در صحنه حمایت از
کشور راضی نگه دارند در غیراین صورت کوچکترین حادثه میتواند پایه های یک مملکت
رابلرزاند.
حسن درخشان
