سلامت چای وارداتی در هاله ای از ابهام

به گزارش سرویس بسیج مهندسین کشاورزی و منابع طبیعی خبرگزاری بسیج،، دکتر مهران غلامی، رئیس سابق مرکز تحقیقات چای کشور در گفتگو با خبرنگار سازمان بسیج قشر مهندسین کشاورزی گفت: طی سال های اخیر شاهد کاهش رونق اقتصادی در بخش چای بوده ایم که شصت هزار خانوار چای کار، صد و هشتاد کارخانه و بیش از پنجاه بنگاه تجاری را تحت تاثیر قرار داده است.

حال وخیم مزارع چای

دکتر غلامی با اشاره به پیشینه تاریخی تولید و مصرف چای از یکصد سال قبل تاکنون در ایران گفت: در گذشته از آستارا تا شهر نور مردم به تولید چای می پرداختند اما متاسفانه طی سالهای اخیر علاوه بر کاهش سطح زیر کشت این محصول، سرعت این کاهش نیز زیاد شده تا حدی که تولید چای به منطقه کوچکی بین فومن تا تنکابن محدود شده است.

وی با ابراز نگرانی از اینکه چای کاران به خاطر کسادی بازار چای داخلی تمایلی به رونق بخشیدن به مزارع خود ندارند و طی سالهای اخیر هرس به شیوه های نوین و یا واکاری بوته های چای کمتر انجام شده است، گفت: علاوه بر کاهش سطح زیر کشت چای، از عملکرد تولید این محصول نیز کاسته شده است.

واردات و کارتل های قاچاق چای، زیر سایه فقدان نظارت صحیح دولت

رئیس سابق مرکز تحقیقات چای با اشاره به اینکه بحث خودکفایی و افزایش تولید تا پیش از پایان جنگ تحمیلی بیشتر مد نظر بوده است، گفت: در سال های پیش از اتمام جنگ نظارت و کنترل کافی بر واردات یکی از فنون اصلی برای رونق تولید داخل بود. در این نوع نظارت اختلاط چای سالم خارجی با نسبتی منطقی با چای داخلی و بدون اسانس های مصنوعی و مضر انجام می شد.

وی افزود: بعد از جنگ این شیوه ی اختلاط چای تداوم نداشت و دولت به یک هماهنگ کننده تنزل پیدا کرد تا واردات توسط شرکت های خصوصی و کارتل های چای انجام شود و به تدریج چای خارجی با اسانس های مصنوعی ذائقه مردم را تغییر داد و این آبجوش رنگی طعم دار جای چای سالم ایرانی را گرفت.

وی با تاکید بر اینکه شاید تولید داخل در شرایط فعلی پاسخگوی نیاز داخل نباشد و ما ناگزیر از واردات باشیم، گفت: اگر همین واردات هم تحت کنترل و به همان شیوه ی اختلاط چای ایرانی با چای سالم و بدون اسانس خارجی انجام شود، می توان امیدوار بود که هم جلوی ضرر کشاورز گرفته شود و هم مردم از چای سالم بهره مند شوند.

ابهامات جدی درباره سلامت چای وارداتی

رئیس سابق مرکز تحقیقات چای با اشاره به بازدیدهای خارج از کشوری از کارخانجات چای و نیز نتایج تحقیقات محققین که نشان می دهد اسانس هایی که در تولید چای خارجی استفاده می شود، کارخانه ای و مصنوعی و به شدت برای سلامتی انسان مضر هستند، افزود: پیشنهاد ما برای رفع این مشکل، استفاده از اسانس های طبیعی و همچنین بهره بردن از عطر و طعم گیاهان دارویی برای چای داخلی است.

وی با اشاره به این نکته که در چای خارجی متاسفانه اسانس های صنعتی با نسبت های غیر متعارف ترکیب می شوند تا صرفا یک طعم جدید اما مضر ایجاد شود، گفت: باغداری، تولید و فراوری چای در ایران از زمان قاجاریه به همین شیوه سنتی بوده و ما فقط چای سیاه ساده را تولید می کنیم و حال اینکه طی یک دهه اخیر چای سبز به عنوان نوعی از فراوری چای در کشور تولید شده که اتفاقا با استقبال خوبی هم روبرو بوده است و این نشان می دهد باید به سمت روش های نوین و متنوع فراوری چای برویم و در صنایع تکمیلی و طعم دهی های متنوع، از شیوه های مختلف بهره ببریم.

نقش دولت در توانمندسازی صنعت چای

دکتر غلامی با اشاره به نقش وزارت جهادکشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت در جهت توسعه روش های نوین فراوری و تولید چای، گفت: هرچند بایستی تولید و فروش چای داخلی به قدری قدرتمند شود که دیگر نیاز به خرید تضمینی دولت نباشد اما فعلا که تولید اینقدر آسیب پذیر شده، بهتر است دولت تا چندین سال خرید برگ سبز را از کشاورزان، حتی با قیمت های بالاتر انجام دهد و بعد از رونق تولید داخل به تدریج اقدام به لغو یا کاهش خرید تضمینی کند.

وی در پایان با تاکید بر اینکه تعرفه بر واردات چای به تنهایی کارساز نیست چرا که قاچاق همچنان وجود دارد، گفت: بهترین راهکار، توانمندسازی صنعت چای با ایجاد و تقویت اتحادیه ها و تعاونی هاست و از طرفی نیز بایستی صنایع تکمیلی چای بهبود یابد، اما تا آن زمان باید نرخ برگ سبز متناسب با افزایش هزینه های تولید، افزایش یابد.