دانش آموز، مهره ی فراموش شده

به گزارش خبرگزاری بسیج از بوشهر؛ در ایران، حدود 13 میلیون دانش آموزان در مدارس هستند که از این تعداد 7 میلیون و 266 هزار و 91 دانش‌آموز دوره ابتدایی هستند و 2 میلیون و 992 هزار و 567 نفر در متوسطه اول و 2 میلیون و 34 هزار و 487 دانش‌آموز در دوره متوسطه دوم مشغول تحصیل اند که نزدیک به یک میلیون فرهنگی در حال تعلیم و تربیت به آن ها هستند. (خبرگزاری عصر ایران) بنابراین می توانیم بگوییم که دانش آموزان 25/16 درصد از جمعیت کشور را تشکیل می دهند؛ اما دانش آموزان حتی یک سخنگو و یا یک نماینده هم ندارند که از جانب آن ها حقوقشان را مطالبه کند و یا حتی حرف دل آن ها را بزند.

بسیج، پیش قدم در احیای جایگاه دانش آموز:

چند سالی است که دیگر، در کنار فرمانده واحد های بسیج دانش آموزی که یک پاسدار است، یک دانش آموز هم وجود دارد؛ یعنی واحد مذکور دارای دو فرمانده از دو قشر متفاوت است. حتی در پی این اقدام، کنگره ملی همفکری آینده سازان ایران اسلامی هم تشکیل شد که دانش آموزان در این گردهمایی ها، پیشنهادات خود را برای رفع مشکلات و موانع فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و... کشور بیان می کنند و پس از تصویب در کنگره، طرح مذکور به مجلس شورای اسلامی برای بررسی، ارسال می گردد. (خبرگزاری بسیج پرس)

طبیعتاً روند مذکور می تواند کمک شایانی به جایگاه دانش آموزان در جامعه کند. قطعاً این اقدام بسیج می تواند جایگاه دانش آموزان را در اجتماع تا حدودی تثبیت کند؛ چرا که اهمیت دادن به یک قشر است که می تواند آن قشر را شکوفا کند. اگر وزارتخانه آموزش و پرورش هم اقدام به چنین کاری کند، قطعاً دانش آموزان آن را با تمام وجود می پذیرند و برای تعالی آن تلاش می کنند. آموزش و پرورش، سال ها پیش چنین اقداماتی را هرچند متفاوت تر، انجام داده است؛ ولی به اندازه ی شأن و منزلتشان، به آن ها اهمیت نداده است. منظور از اقدامات مذکور، تشکیل مجلس شورای دانش آموزی، سازمان دانش آموزی و... است.

مجلس شورای دانش آموزی، زنده ی بی تحرک:

مجلس شورای دانش آموزی هر دو سال یک‌بار از میان دانش آموزان سراسر کشور و در پی برگزاری انتخابات سراسری سه مرحله‌ای که به ترتیب در سطح مدارس، مناطق آموزش‌وپرورش و استان‌ها برگزار می‌گردد و نمایندگان (145 نماینده عادی، چهار نماینده دانش آمـوزان اقلیت مذهبی و یک نماینده استثنایی) در هـر دوره که دو سال به طـول می‌انجامد امکان طرح نظرات خود را در قالب چهار نشست ملّی که در فواصل شش‌ماهه برگزار می‌گردد را دارد. (وبلاگ مجلس شورای دانش آموزی)

بیشتر شهروندان، نمی‌دانند که مجلسی به عنوان مجلس شورای دانش‌آموزی وجود دارد؛ حتی بیشتر دانش آموزان نمی‌دانند که نماینده ی آن‌ها در مجلس شورای دانش‌آموزی چه کسی است. جالب اینجاست که در اخبار جوانه‌ها که مختص به اخبار آموزش‌وپرورش، دانش آموزان و نوجوانان است هم از این موضوع، خبر خاصی پخش نمی گردد.

سازمانی برای همه، جز دانش آموزان:

سازمان دانش آموزی به منظور اعتلاي شخصيت ديني، اخلاقي، عقلاني، عاطفي، علمي و اجتماعي دانش آموزان و ايجاد زمينه ي مشاركت همه جانبه ي آنها در زمينه هاي اعتقادي، فرهنگي، اجتماعي، سياسي، ورزشي و هنري، سازماني عمومي و غيردولتي باعنوان سازمان دانش آموزي جمهوري اسلامي ايران با مقررات خاص تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش تشكيل شد. (ماده 1 اساسنامه سازمان دانش آموزی – وبسایت سازمان دانش آموزی) اما با تمام این تعاریف، آیا این سازمان در ادای مسئولیت خود، موفق بوده است؟ آیا توانسته است که دانش آموزان را در فعالیت های مذکور در اساسنامه، همیاری کند؟ آیا تونسته است گروه های پیشتازان و فرزانگان را در استان های سراسر کشور تشکیل دهد و آن ها را برای ادای مسئولیت خود آماده کند؟

اگر بخواهیم عالانه قضاوت کنیم، این سازمان اقدامات مناسبی انجام داده است که می توانیم از تأسیس خبرگزاری پانا یا ساخت اردوگاه های مختلف در بعضی از نقاط کشور یاد کنیم؛ اما هر کدام از این ها نیز نقاط ضعف های بزرگی دارند؛ برای مثال، در خبرگزاری پانا، دانش آموزان می توانند خبر های خود را در آن جا منتشر کنند؛ ولی دیده شده است که سرپرست خبرنگاران، بعضی از خبر هایی که از اهمیت زیادی برخوردار هستند را رد می کند و اجازه ی نمایش آن ها را در سایت نمی دهد؛ بنابراین می توانیم بگوییم که در این سایت، دانش آموزان آنقدر آزاد نیستند که خوب این موضوع تا اینجا، کاملاً منطقی است؛ ولی زمانی غیر منطقی می شود که افراط و تفریط در آن بوجود می آید. باید به یاد داشت که فقط یک خبرگزاری نمی تواند تمام خواسته های یک دانش آموز را از فضای مجازی ارضا کند. دانش آموزان حتی یک محیط امن برای بحث و گفت وگو که بر روی آن نظارت وجود داشته باشد، ندارند.

شوراهای دانش آموزی، چراغ نفتی دانش آموزان:

اقدام بعدی که اگر بطور جدی دنبال می شد، قطعاً باعث بهبود اوضاع می گردید، تشکیل شورا های دانش آموزی در مدارس بود. به نظر می رسد تا آن هنگام که مسئولان یک آموزشگاه به نظر دانش آموزان ارزش عملی قائل نشوند، یک شورا به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند قوت بگیرد؛ پس اگر تاکنون شوراهای دانش آموزی جایگاه اصلی خود را در مدارس نیافته اند، می توان گفت که مسئولان مدارس در این امر تا حدودی مقصر هستند. اعضایی که آیین‌نامه‌ی شورای دانش‌آموزی را خوانده باشند در کشور به‌ندرت یافت می‌شود؛ همین باعث می‌شود که شورای هر مدرسه قوانین خود را وضع کند و این خود آغاز یک مغایرت در میان مدارس است. بعضاً مدارسی یافت می شوند که به‌جای اهتمام ورزی به این رکن، شوراهای دانش‌آموزی را در حد اسم و مراسم محدود کرده‌اند؛ بطوریکه عملکرد این شوراها به پر کردن آلبوم عکس و طومار عملکرد برای معاونت‌های پرورشی ختم می شود.

دیگر مقصران کیستند؟

البته نباید تنها آموزش و پرورش را مقصر ماجرا بدانیم؛ بلکه دانش آموزان و اولیا آن ها هم در امر شریک هستند. دانش آموزان با بی تفاوتی نسبت به جایگاهشان در جامعه، اشتباه بزرگ و نابخشودنی مرتکب شده اند. والدین هم با بستن دست و پای فرزندانشان و ایجاد بی تفاوتی در ذهن آن ها نسبت جایگاه خود در جامعه، فکر و ذهنشان را با تمرکز مطلق بر روی درس و مشق، محدود کرده اند.

دانش آموزان امروز، مسئولین فردا:

همیاری دانش آموزان در مدرسه، دستگاه‌های اجرایی و مجلس فرصتی برای تربیت نسلی است که روزی در مسند هر یک از این دستگاه‌ها سرنوشت اجرایی کشور را به دوش خواهد کشید؛ با این ‌وجود فاصله آرمانی ایده تا عمل موجب شده دانش آموزان با حضور در شوراهای مختلف نه‌تنها بهره‌ای از مشارکت نبرند بلکه بی‌وقفه از ماهیت نقش خود علامت سؤالی در ذهنشان نقش ببندد.

به امید روزی که صدای دانش آموز، رسا تر از دیروز و امروز باشد.

علیرضا فقیه

دبیرستان علامه حلی خورموج

شهرستان دشتی