برای پُرمحصول شدن محصولات کشاورزی، مدلهای بهتر از "تراریخته" وجود دارد
به گزارش سرویس بسیج جامعه پزشکی خبرگزاری بسیج، فاطمه جوادی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران درباره گیاهان و جانواران دستکاری شده ژنتیکی یا تراریخته، اظهار داشت: متاسفانه مدتها است که برای تغییر افکار عمومی، عدهای کلمه "فنآوری هراسی" را به منتقدان تراریخته نسبت میدهند؛ کسی با زیست فنآوری مشکلی ندارد، زیست فن آوری یک علم است و دانستن علم نیز شایسته است بهویژه برای کشورمان که میخواهیم طبق سیاستهای مقام معظم رهبری عمل کنیم و حرف اول را در منطقه بزنیم؛ بنابراین کسی از فن آوری نمیترسد.
این مسئول محیط زیست در دولت نهم، گفت: زیست فن آوری شاخهای از علوم است که میتوان از دو منظر آن را نگاه کرد؛ یکی از بُعد بنیادی و دیگری از بُعد کاربردی که مربوط به تولید و تجارت میشود؛ هر علمی میتواند دارای فرصتها و تهدیدهایی باشد؛ اگر به موضوع اینگونه نگاه شود و فرافکنی نشده و از ادبیاتی که شایسته محققان و مسئولان جامعه نیست، استفاده نمیکنیم.
وی ادامه داد: زیست فن آوری ابعاد و قابلیتهای متعددی دارد؛ ما میخواهیم با این روش، غذاهایی را در سبد خوراکی مردم بگذاریم بنابراین مهم است بدانیم چه درصدی تغییرات ژنتیکی رُخ میدهد و این تغییرات در کجا اتفاق میافتد، تغییرات در کدام قسمت فضای ژنوم قرار میگیرد و بخشهای انتقال ژن مشخص شود.
جوادی، با بیان اینکه اینها سوالهای مهمی است که باید به آنها پاسخ داده شود، گفت: باید در تولید محصولات کشاورزی به روش تراریخته، اطلاعرسانی و برچسبگذاری رعایت شود درحالیکه مدافعان تراریخته میگویند با عنوان کردن محصولات کشاورزی به روش دستکاری ژنتیکی مردم میترسند اما اگر به سایتها و مقالات علمی سری بزنیم خواهیم دید که عبارت GMO به اختصار نوشته میشود.
این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، با بیان اینکه دستکاری ژنتیکی از راهها و روشهای مختلف انجام میشود، گفت: برخی از دانشمندان علاقهمند هستند از این چرخه، تکهای را جدا کرده و اصرار کنند که این تکه واقعا خوب است و آن را به همه علم زیست فن آوری تعمیم دهند، درحالیکه روشهای انتقال ژن، متفاوت است؛ روش انتقال ژنی که به آن سیکس ژنتیک میگویند وجود دارد که در این روش، یک مجموعه و خویشاوندان نزدیک یک گیاه مانند گندم، جو، برنج، گوجه، سیب و غیره که گونه وحشی و گونه کشاورزی شده آنها نیز وجود دارد انتخاب میشوند؛ در گونه وحشی ژنهای مقاوم وجود دارند که برای تراریخته کردن این گونهها، از یک باکتری ژنی گرفته میشود که گفته شده، خود مقاوم است؛ در واقع با این روش پروتئینی تولید میشود که وقتی وارد ژنوم گیاه برنج شود با ساقه برنج کاری میکند که اگر کرم آن را بخورد مشکل گوارشی پیدا کرده و میمیرد.
وی با بیان اینکه در پنبه نیز همینطور است، ادامه داد: با دستکاری ژنتیکی کرم میمیرد که به آن سم BT میگویند و بدین ترتیب محصول کشاورزی GMO میشود؛ در واقع از یک گیاه تک سلولی، ژنی گرفته شده و وارد نهاندانه گیاه پُرسلولی میشود و تغییرات اساسی را در گیاه ایجاد میکند.
جوادی، گفت: بنابراین زیست فن آوری انواع مختلفی دارد که یک بخش آن به کشاورزی و غذا برمیگردد و آنچه که خیلی سوال برانگیز شده، این بخش از زیست فن آوری یعنی دستکاری ژنتیکی در غذا است که در سبد غذایی مردم قرار میگیرد؛ در جلسات متعددی که منتقدان تراریخته شرکت میکنند، درخواست میشود تا به وضوح بدانیم چه اتفاقی برای گیاه میافتد، مقالاتی چاپ شده که نشان میدهد در ابتدای امر حجم محصول بیشتر میشود اما بعد از دورهای ده ساله دوباره محصول کاهش پیدا کرده و آفتها مقاوم میشوند.
این مسئول محیط زیست در دولت نهم، در پایان تصریح کرد: این اتفاق برای محصول پنبه در پاکستان نیز افتاده و مقالات آن چاپ شده است که نشان میدهد کشاورزان پاکستانی بعد از مدتی ناچار شدند سم بیشتری بزنند بنابراین چرا ما نباید مُدل دیگری را برای پرمحصول شدن گونههای کشاورزی خود انتخاب کنیم درصورتی که مُدلهای جهانی وجود دارد.
