به گزارش سرویس بسیج جامعه پزشکی خبرگزاری بسیج، هفته حمایت از بیماران کلیوی از ۲۳ ماه جاری آغاز شده و تا ۳۰ آبان ادامه خواهد داشت؛ شیوع بیماری کلیه در سالهاي اخير مسئولین حوزه سلامت در كشورهاي مختلف را بيش از پيش با چالشي جديد مواجه کرده است به صورتي كه آن را يك سونامي مینامند.
بیشتر بیماریهای كلیوی به نفرونها که بخشهای كوچك تصفیه كننده در كلیهها هستند، حمله کرده و قدرت تصفیه را از آنها سلب میكند؛ ویژگی نفرونها این اسـت كـه در اثر جراحـت یـا مسمومیـت به سرعت آسیب میبینند، حال آن كه اغلب بیماریهای كلیوی، نفرونها را به آرامی و در سكوت از بین میبرند و با این كه در هر دو كلیه پیش رفتهاند پس از سالهای زیاد بروز میکند.
بسیاری از افراد جامعه از بیماری حاد کلیوی خود اطلاع ندارند، در حالی که با یک آزمایش خون به راحتی میتوانند مسیر زندگی خود را قبل از گرفتار شدن در چنگال دیالیز تغییر دهند.
دیابت و فشار خون بالا، دلایل عمدهی بیماریهای كلیوی
دیابت و فشار خون بالا، دو دلیل عمدهی بیماریهای كلیوی هستند، پس اگر در خانوادهی شما، سابقهی ابتلا به دیابت و فشار خون بالا وجود داشته باشد، ممكن است در معرض خطر ابتلا به بیماری كلیوی قرار بگیرید.
سیدمحمد کاظمینی، رئیس مرکز مدیریت پیوند وزارت بهداشت در اینباره گفته است: یکی از مهمترین دلایل نارسایی کلیه، فشارخون و دیابت است که اگر به موقع و درست تحت درمان قرار بگیرد از مشکلات حاد مثل دیالیز و پیوند کلیه جلوگیری خواهد شد.
به گفته رئیس مرکز مدیریت پیوند در صورتیکه فرد بتواند فشار خون را به موقع کنترل کند علاوه بر اینکه نارسایی کلیه به میزان قابل توجهی کاهش خواهد یافت میتواند از بروز آن نیز جلوگیری کند.
کاظمینی، پیشگیری و مراقبت را دو عامل مهم دانسته و گفته است: همه کسانی که دچار مشکلات مزمن کلیه هستند با رعایت نکات صحیح تغذیه میتوانند عوارض این بیماری را قبل از اینکه به مراحل انتهایی و پیوند برسد به تعویق بیندازند.
این مقام مسئول با بیان اینکه در حال حاضر بیش از یک میلیون نفر از نارسائی کلیه در کشور رنج میبرند هر چه سن فرد بالا میرود احتمال افزایش نارسائی کلیه نیز بیشتر میشود.
امروزه کارشناسان حوزه بهداشت و درمان بر این نکته تأكيد دارند كه تنها راه مبارزه با بيماريها از جمله بیماری کلیوی "پيشگيري" است.
بیماری کلیوی یک بیماری خاموش است که بخش عمده آن به علت ضعف خدمات بهداشتی و پیشگیری ناشناخته مانده است، در زمان حاضر حدود 25 هزار بیمار دیالیزی در کشور وجود دارد و حدود 30 هزار بیمار کلیوی نیز اکنون پیوند کلیه شده و به زندگی عادی بازگشته اند.
کمبود تختهای دیالیز مشکل جدی بیماری کلیوی است
داریوش آرمان، معاون ارتباطات و بین الملل انجمن حمایت از بیماران کلیوی در این باره میگوید: آمارها نشان میدهد که سالانه بین 3 تا 5 هزار نفر به تعداد بیماران کلیوی اضافه میشود و به این ترتیب افزایش دو برابری تعداد بیماران کلیوی در کشور طی 5 سال آینده قطعی است و متأسفانه به علت کمبود امکانات درمانی و تختهای دیالیز با مشکلات زیادی مواجه خواهیم شد.
به گفته معاون ارتباطات و بین الملل انجمن حمایت از بیماران کلیوی هزینه هر جلسه دیالیز 267 هزار تومان است و با توجه به اینکه هر بیمار دیالیزی باید هفتهای 3 بار دیالیز شود، میتوان برآورد کرد که فقط هزینه دیالیز این بیماران در ماه حدود 5 میلیون تومان است.
با توجه به اینکه در حال حاضر همه این بار مالی به دولت و بیمهها تحمیل میشود و برای بیماران رایگان است به نظر میرسد اگر این بیماری را کنترل و پیشگیری نشود، افزایش آمار بیماری کلیوی بار مالی سنگینی را به کشور تحمیل خواهد کرد.
از طرفی مشکل مهم دیگری که در بین بیماران دیالیزی رو به گسترش است، افزایش نگران کننده طلاق در خانواده این بیماران است، این معضل متأسفانه در سالهای اخیر باعث شده که تعداد زیادی از بیماران دیالیزی خانواده خود را از دست بدهند و البته در این مورد زنان وفادارترند و میزان طلاق در مواردی که زن بیمار و نیازمند دیالیز می شود، بیشتر است.
باید توجه داشت بیماری کلیوی و دیالیز به هیچ وجه مسری و واگیر نیست و اکثر این بیماران حداکثر بعد از دو سال میتوانند پیوند کلیه بشوند و به زندگی عادی برگردند اما متأسفانه در آن زمان با خانواده از هم پاشیده خود مواجه می شوند.
آرمان در این مورد میگوید: برای جلوگیری از این فاجعه انجمن حمایت از بیماران کلیوی با دستگاه قضایی مکاتبه کرده است و از قضات خواستیم که از صدور حکم طلاق در خانواده بیماران دیالیزی در زمان کوتاه خودداری کنند تا بیمار این فرصت را داشته باشد با درمان به زندگی عادی برگردد و از خانوادهها نیز می خواهیم صبوری کنند و با کمک به بیمار دیالیزی در خانواده خود جلوه انسانی از گذشت وفاداری به خانواده از خود به یادگار بگذارند.
لزوم تغییر سبک زندگی به سمت مصرف غذاهای کمچرب و سالم
از طرفی استفاده بیرویه از فستفودها، چربی، نمک، نوشابه و غذاهای صنعتی را عامل مهمی برای بروز بیماریهای مختلف در بدن به شمار میرود و لزوم تغییر سبک زندگی به سمت مصرف غذاهای کمچرب و سالم در جامعه امروز کاملاً احساس میشود.
همچنین بیماران کلیوی به دلیل کماشتهایی بهتر است تعداد وعدههای غذایی خود را افزایش دهند و مصرف نمک، قند، شکر و غذاهای حاوی آنها را محدود کنند از طرفی نان مصرفی باید کمنمک و تهیه شده از آردهای سبوسدار باشد.
حبوبات (مانند نخود، عدس، لوبیا) حاوی مقدار زیادی پتانسیم هستند و بهتر است به شکل محدود مصرف شود و سبزیها و میوهها به دلیل دارا بودن بسیاری از مواد مغذی ضروری برای بدن، باید به مقدار متناسب از انواع کمپتاسیم آنها استفاده کرد، چرا که پتاسیم در بیماران کلیوی مشکل ساز است.
پختن سبزیها سبب بالا رفتن مقدار پتاسیم قابل جذب آنها میشود بنابراین بهتر است سبزیها به شکل خام مصرف شوند.
علائم هشدار دهنده ابتلا به بیماریهای كلیوی
تورم اطراف چشمها، درد در قسمت پهلوها و زیر دندهها، بالا بودن فشار خون و تكرر ادرار مخصوصاً در شب از نشانههای این بیماری است اما اكثر بیماران کلیوی به علت ناآشنایی با علائم و نشانههای بیماری كلیه و عدم درمان به موقع، متحمل رنج و به وجود آمدن عوارض روانی و اجتماعی میشوند.
كنترل به موقع فشار خون، متعادل نگه داشتن وزن بدن، پرهیز از خوردن غذاهای مانده، پرچرب و پرنمك و خودداری كردن از مصرف هر گونه دارو بدون تجویز پزشك، باعث جلوگیری و پیشگیری از بیماری كلیه میشود.
بر اساس این گزارش، به نظر میرسد یکی از مهمترین راههای کنترل بیماریهای کلیوی، بهبود خدمات پیشگیرانه و عزم همگانی مردم برای انجام آزمایشهای دورهای است، که به گفته معاون ارتباطات انجمن خیریه حمایت از بیماران کلیوی، مراکز درمانی انجمن حمایت از بیماران کلیوی و مرکز بهداشتی تابعه وزارت بهداشت آمادگی دارند تا در هفته حمایت از این بیماران به صورت رایگان خدمات پیشگیرانه و آزمایش قند و خون را برای مراجعان انجام دهند و انتظار میرود مردم برای پیشگیری از بروز این بیماری به این گونه مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه کنند تا علاوه بر اینکه از سلامتی خود مطلع میشوند در مواقع ضروری بتوانند اقدام مناسب و به موقع نیز انجام دهند.