کاسه «دولت» زیر نیم کاسه «ارز»

به گزارش خبرگزاری بسیج به نقل از روزنامه عصر ایرانیان، دلار این روزها بالانشینی را بیش از روزهای دیگر تجربه می‌کند و به نظر می‌رسد فعلا قصد ندارد در حوزه قیمت کوتاه بیاید.این سخن بسیاری از کارشناسان و فعالان بازار ارز است که این روزها خود را برای دلار 5 هزار تومانی هم آماده کرده اند.
اما گرانی دلار در شرایطی صورت می‌گیرد که دلایل آن هنوز هم برای بسیاری مبهم مانده است.رئیس جمهور و رئیس کل بانک مرکزی درباره گرانی دلار یک نظر دارند و کارشناسان و فعالان بازار نظریه دیگری را مطرح می‌کنند.
تنها موضوعی که در میان اظهارنظرها کاملا روشن است گرانی دلار است که بدون توجه به کارشناسی‌ها همچنان گران می‌شود و بدون تردید تاثیر فراوانی بر داد و ستدهای بازار خواهد گذاشت.
برخی کارشناسان بازار ارز می‌گویند که دولت عامل گرانی دلار است .موضوعی که روحانی و مردان اقتصادی اش در بانک مرکزی آن را همیشه رد کرده اند.استدلال رئیس جمهور برای اینکه در گرانی دلار دولت نقشی ایفا نمی‌کند این است که به گفته وی امسال سال خوب اقتصادی دولت بوده و هیچ کسری بودجه‌ای ندارد.
این در حالی است که برخی از صاحب نظران اقتصادی از کسری بودجه حدود 60 هزار میلیارد تومانی در بودجه 96 خبر داده‌اند و حتی علی لاریجانی خرداد ماه امسال در نشست مشترک با مدیران رسانه‌ها در این زمینه گفت: در بودجه سال 96 حدود 40 تا 50 هزار میلیارد کسری بودجه داشتیم که دولت با اوراق مشارکت بر آن سرپوش گذاشت.
از سوی دیگر رئیس کل بانک مرکزی و رئیس جمهور در تشریح استدلال‌های نقش نداشتن در قیمت دلار درباره تراز تجاری ارزی کشور هم گفته‌اند که هیچ مشکلی در زمینه تامین ارز وجود نداشته و در این زمینه ارز به میزان کافی در بازار وجود دارد و به صرافی‌ها تزریق شده است.
این ادعا نیز در حالی مطرح می‌شود که رئیس سازمان برنامه و بودجه اواخر آذرماه امسال در گردهمایی دانشجویان و جوانان حزب اعتدال و توسعه درباره تامین ارز گفت:برای اینکه بتوانیم تقاضای بازار را متعادل کنیم باید ارز تزریق کنیم ولی متاسفانه بانک مرکزی اگر ارز بیشتری داشت قطعا ورود می‌کرد. در بازار ما دلار زیاد است ولی برای کنترل نرخ آن باید بانک مرکزی ورود کند که متاسفانه برای تهیه ارز مشکل دارد. سالانه ۹ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر به مسافرت خارجی می‌روند که اگر هر کدام هزار دلار با خود ببرند می‌شود ۹ میلیارد دلار، که همین میزان برای دولتی که تامین ۲۰۰ میلیون دلار برایش سخت است بسیار زیاد است و بار بسیار زیادی را به بازار وارد می‌کند.
غلامرضا مصباحی مقدم ،عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و کارشناس اقتصادی درباره این ادعای دولتی‌ها درباره کافی بودن میزان نقدینگی ارزی در کشور به «عصر ایرانیان» گفت: بانک مرکزی در حال حاضر با کمبود نقدینگی ارزی مواجه است و همین کمبود ارز باعث گرانی دلار است.
وی راه حل درمان مشکلات بازار ارز را یکسان سازی ارزی دانست و افزود:اگر بنا باشد یکسان سازی ارز صورت بگیرد باید بانک مرکزی بتواند هر مقدار تقاضای ارز را بر اساس نرخ تنظیم شده پاسخگو باشد.اما در حال حاضر شرایط این طور نیست و بانک مرکزی نقدینگی ارزی کافی ندارد تا بتواند از پس تقاضای بازار برآید.
آلبرت بغزیان، استاد اقتصاد دانشگاه تهران نیز در گفت و گو با «عصر ایرانیان» درباره تاثیر دولت بر قیمت دلار گفت:بانک مرکزی سیاستی برای مدیریت نرخ ارز ندارد و از سوی دیگر خود عامل افزایش قیمت دلار است.
وی افزود:وعده‌هایی که دولت درباره کاهش قیمت دلار می‌دهد عملی نشده و نمی‌شود همانگونه که در زمان گرانی سکه حراج سکه دولتی و وعده کاهش ثیمت عملیاتی نشد و اتفاقی نیفتاد.
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه دولت باید پاسخگوی دفتار خود در زمینه دلار باشد تصریح کرد:دولت نمی‌داند که می‌خواهد چه کاری انجام دهد .معلوم نیست که قصد دارد ارز شناور را در بازار حاکم کند یا ارز تک نرخی را/
بغزیان با بیان اینکه ابزار بانک مرکزی برای کنترل و نظارت بازار می‌تواند تزریق دلار، چند نرخی یا تک‌نرخی کردن قیمت ارز و یا توزیع و تزریق دلار با نرخ مشخص به صرافی‌ها باشد تاکید کرد:دولت می‌تواند از طریق اتاق مبادله ارزی دلارهای مورد نیاز واردکنندگان را تامین کند تا میزان تقاضا در بازار کنترل شود اما این کار را نمی‌کند و معلوم نیست برای این کار برنامه مشخصی داشته باشد.
استاد اقتصاد دانشگاه تهران با تاکید بر اینکه نظارت دولت در بازار دیده نمی‌شود ادامه داد: بانک مرکزی تمایل دارد این تغییرات در بازار ایجاد شود و به همین دلیل چند روزی دلار را به بازار تزریق نکرد تا شاهد افزایش قیمت دلار باشیم.
بغزیان ادامه داد: بانک مرکزی هر چه دیرتر برای بازار ارز اقدام کند؛ نرخی که تثبیت خواهد شد بالاتر خواهد شد. اما در شرایط کنونی به نظر می‌رسد بانک مرکزی توانایی مدیریت بازار ارز شناور را ندارد.
وی با یاداوری اظهارات سیف که گرانی دلار را به دلیل ایام آخر سال دانسته بود گفت: دولت به دنبال مناسبت‌ها است تا برای افزایش قیمت توجیه داشته باشد اما پشت پرده این ماجرا مشخص نیست.
بغزیان در پاسخ به اینکه چرا دولت موضوع دست داشتن در نرخ ارز را گردن نمی‌گیرد اظهار کرد:افزایش قیمت دلار به سیاست‌های دولت لطمه وارد کرده و اقدامات دولت را تخریب می‌کند.هرچند می‌توان کسری بودجه و پرداخت یارانه را توجیه افزایش قیمت ارز عنوان کرد اما این افزایش، هزینه‌های دولت و نرخ تورم را بالا می‌برد.
وی با انتقاد از مدیریت ضعیف بانک مرکزی در بازار ارز ادامه داد: سخنرانی‌های مسئولان درباره قیمت ارز تنها بازی با افکار عمومی‌است و اثر مطلوبی روی بازار ندارد.
بسیاری از کارشناسان نیز معتقدند دولت می‌تواند بازار را کنترل کرده و شرایط را به نفع مردم و کشور تغییر دهد اما اینکه چرا این اقدامات توسط دولت و بانک مرکزی صورت نمی‌گیرد سوالی است که هنوز هم بی جواب مانده است.
اسدا... عسگر اولادی ، رئیس اتاق ایران و چین با بیان این که افزایش نرخ دلار ناشی از بی برنامگی دولت بوده است به «عصر ایرانیان»گفت: دولت نتوانسته قیمت دلار را کنترل کند.
این کارشناس اقتصادی اتاق ایران افزود:در دولت یازدهم قیمت دلار ۳۷۰۰ تا ۳۵۰۰ تومان بود اما دولت دوازدهم نتوانست آن را نگه دارد.
وی با تاکید بر ضرورت قطع وابستگی اقتصاد به دلار تصریح کرد: چین با ثبات کامل برای تغییر سرنوشت خود کاملا ایستادگی کرد و توانست در بسیاری از کالاها استفاده از دلار را حذف کند هر چند در زمینه مبادلات نفتی هنوز از دلار استفاده می‌کند.
عسگر اولادی ادامه داد:روس‌ها هم در تلاشند تا روبل را جایگزین دلار کنند البته به نظر می‌رسد موفق نشوند چون روبل ثبات چندانی ندارد.
رئیس اتاق ایران و چین تاکید کرد:باید تمام قراردادهایی که در کشورمان امضا می‌شود با واحد پول ریال باشد و این مساله نیازمند توجه دولت است.
عسگر اولادی با ارائه راهکاری عملی درباره تثبیت ریال گفت:باید شرایطی فراهم شود تا خراجی‌ها بتوانند در ایران و بانک‌های ما حساب باز کنند.در حال حاضر این مساله با مشکلات زیادی مواجه است اما اگر یک فرد خارجی بتواند در بانک ایرانی حساب باز کند مجبور است پول‌هایش را به ریال تبدیل کرده و با این روش بانک‌های ایرانی و پول ایرانی می‌تواند با ارزش شود. با وجود همه حقایق موجود در بازار و اذعان فعالان حوزه ارز که دولت را مقصر گرانی دلار می‌دانند و علیرغم اینکه بسیاری از کارشناسان زبده اقتصادی و تجاری معتقدند دولت در همه حوادث اخیر بازار دلار نقش دارد اما رئیس جمهور ورئیس کل بانک مرکزی هنوز این بی توجهی و رها سازی بازار را نپذیرفته‌اند و عامل گرانی دلار را تنها روانی می‌دانند و با خوب نشان دادن همه شرایط مدعی اند دلار ارزان می‌شود.هر چند تا به حال بسیاری از وعده‌های روحانی و یاران اقتصادی اش عملی نشده است اما باید دید آیا وعده ارزانی دلار محقق خواهد شد؟به نظر می‌رسد این وعده نه تنها غیر کارشناسی بلکه غیر عملی است چرا که نقدینگی‌های سرازیر شده به بازار ارز را به این راحتی نمی‌توان کنترل کرد و انفجار تورمی‌که کارشناسان وعده داده بودند گویا در بازار دلار رخ داده است.