به گزارش خبرگزاری بسیج، محمدعلی خطیب ، به وضعیت اقتصادی کشور و عواملموثر در آن از جمله برجام اشاره کرد و گفت: وضعیت اقتصادی از نظر داخلی چندان مناسب نیست که مسائلی مانند تحریمها و برجام در آن موثر باشد، اما نباید فراموش کرد که اقتصاد ما با یک رکود تورمی مواجه است و آمار بالای بیکاری هم در کنار نوسانات نرخ ارز و عوامل متعدد بر این موضوع تاثیر دو چندان گذاشته است.
وی به شرایط تحمیل شده و خروج آمریکا از برجام اشاره و تصریح کرد: باید ببینیم کشورهای اروپایی در این زمینه چه برخوردی میکنند، اما عملا با اختلافاتی که از نظر سیاسی در درون کشور وجود دارد، این مشکلات بر مسائل اقتصادی هم تاثیرگذار خواهد بود.
این استاد دانشگاه در حوزه اقتصاد به سیاست کشور پس از انقلاب اشاره کرد و گفت: ما بعد از انقلاب به دنبال تولید کالاهای جانشین واردات بودیم، تا تولید را به سمتی ببریم که نیازهای داخلی تامین شود و از طرف دیگر با سرمایهگذاری میخواستیم به رشد اقتصادی برسیم، اما سیاست خودکفایی و توسعه جواب نداده است.
وی یکی از دلایل این مشکلات را وابستگی رشد اقتصادی ایران ناشی از فروش نفت دانست و گفت: تمام مشکلات ما ناشی از درآمد نفتی است، چرا که وقتی پول نفتی داریم همه چیز وارد میکنیم، از نهادههای تولید مرغ و گوشت گرفته تا مواد اولیه و واسطهای و در نتیجه با نوسان نرخ ارز قیمت مواد اولیه ما هم افزایش مییابد و بازار بر هم میریزد.
به گفته خطیب تاکنون از ظرفیتها درست استفاده نکردهایم و فرصتسوزیهای بسیار داشتهایم و تجربه کشورهای دیگر نشان داده که باید در عین فروش نفت از توانمندی داخل استفاده کرد، نه آنکه مبادله نفت با کالا داشته باشیم.
این کارشناس اقتصادی همچنین بر این نکته تاکید کرد: باید اقتصاد ما یک اقتصاد باز باشد، تا تولید داخل علاوه بر تامین نیاز قابلیت صادراتی هم داشته باشد، چرا که اگر بخواهیم صرفا به فروش نفت تکیه کنیم، رقبایی مثل عربستان و اخیرا آمریکا هم به عنوان صادرکننده نفت همواره وجود دارند.
وی اضافه کرد: آن چیزی که امروز شاهد هستیم، دمل چرکی است که از 90 سال قبل و از زمان استخراج نفت شروع شده تا حدی که قبل از انقلاب برنامه پنجم توسعه اقتصادی با شکست روبهرو شد و تمام برنامهها از بین رفت. چرا که تفکر حاکم این بود که با فروش نفت رشد اقتصادی حاصل شود و اگر به رشد 8 درصدی برسیم توسعه فراهم خواهد شد.
خطیب به کشوری همچون کره جنوبی و رشد و توسعه آن اشاره کرد و گفت: سال 1360 ایران و کره جنوبی با هم فرایند توسعه را آغاز کردند، اما ببینید ما کجا هستیم، آنها کجا! کشوری که نه ذخایر نفتی دارد و نه ذخایر دیگری و فقط با فکر و اندیشه امروز صاحب تکنولوژی است. در حالی که یک زمانی صنعت خودروسازی خود را با کمک ژاپن و انگلستان شروع کرد، اما اکنون به افزایش بهرهوری در تولید داخل به رشد بالایی رسیده است.
وی در مورد وضعیت موجود اقتصادی دولت هم گفت: این دولت با شرایطی که دارد، توان کشیدن وزنه سنگین اقتصادی را ندارد و باید به گونهای برنامهریزی شود که از نظر سیاسی اجازه ندهیم کشورهای دیگر ما را در انزوا قرار دهند و با سرمایهگذاری مشترک با کشورهای اروپایی بتوانیم بازارهای صادراتی اطراف را از آن خود کنیم.
این کارشناس اقتصادی پیشنهاد داد تا کمیتهای از افراد نخبه و برجسته اقتصادی تشکیل شود که جناحی و سیاسی نباشد و نسخههای کوتاه مدت و بلند مدت اصلاح ساختار اقتصادی را ارائه دهد. چرا که اکنون در برنامه ششم توسعه چیزی در این زمینه وجود ندارد و حتی رابطهای هم با اقتصاد مقاومتی ندارد و تا پازلی برای اصلاح ساختار اقتصادی تشکیل نشود، مشکلی حل نخواهد شد.