قبرستانهای اعجابانگیز در بشاگرد
به گزارش خبرنگار خبرگزاری بسیج هرمزگان، کشور عزیزمان ایران گلچینی زیبا از اقوام و طوایف گوناگون با فرهنگهای متفاوت است.
هر گوشهای از این کشور، با گذر از فراز و نشیبهای تاریخ، فرهنگ خاص و متفاوت خود را دارد که اکنون تبدیل به شناسنامهای برای هر یک از اقوام شده است و شهرستان بشاگرد واقع در شرقی ترین نقطه استان هرمزگان، از دیگر اقلیمهای کشور با فرهنگ منحصر به خود است.
قبرستانهای اعجابانگیز، چکیده ای از فرهنگ مردم
این شهرستان با تمدنی 3 هزار ساله، همچون جیرفت، از معدود مناطق کشور است که بافت سنتی خود را حفظ کرده و سنتهای نیک گذشته کم و بیش، همچون سابق اجرا میشوند.
قبرستانهای تاریخی بشاگرد یکی دیگر از سندهای فرهنگ و تمدن این شهرستان است که دستان هنرمند سنگتراشان گذشته زیبای به خصوصی به آن داده و آنها را در تاریخ ثبت کرده است.
با توجه به در دسترس نبودن ابزار پیشرفته امروزی در گذشته، حکاکی آیات قرآن و یا ابیات شعر توسط مردمان بشاگرد، نشان از عمق فرهنگ این شهرستان و آشنایی گذشتگان با دانش و علوم قرآنی است.
طراحیهای مهندسی قبرستانها در قرنهای گذشته
این قبرهای زیبا، در محفظهای دایرهای شکل که از سنگ ساخته میشود و به آن « حریره» میگویند قرار دارند.
حریره به شکل بسیار زیبایی طراحی و مهندسی شده و شکل دایرهای آن و جنس سنگها استقامت ویژهای به حریره بخشیده است.
در هر نقطهای از بشاگرد که از گذشته تاکنون انسانی زندگی میکرده این نوع قبرستان با همین شکل وجود دارد اما امروزه با دسترسی مردم به تکنولوژی و سنگهای آماده، دیگر کسی به سراغ این سنگها و صنایع دست ساز نمیرود.
انتظار میرود مسوؤلان مربوطه برای حفظ این گونه آثار تاریخی و جلوگیری از تخریب آنها، اقدامات لازم را انجام دهند چراکه این آنها بخشی از هویت مردم این منطقه و سندی برای شناختن عمق فرهنگ مردم است.
فرامرز عبدالله، شهروند بشاگردی، در گفت وگو با خبرنگار فارس با اشاره به اینکه پدرش یکی از بزرگترین سنگ تراشان این منطقه بوده ، اظهار کرد: سنگ تراشی و حکاکی بر روی آن نسلها در میان مردم بشاگرد قدمت داشته که پدرم، ملا مشهدی چراغ عبداللهزاده، یکی از بزرگترین حکاکان و سنگتراشان نسل گذشته بوده است.
این شهروند بشاگردی افزود: در گذشته با توجه به نبودن امکانات مردم خود احتیاجات خود را از طبیعت برطرف میکردند و به همین جهت با جمعآوری لاشه سنگهای مرغوب و انجام اعمال لازم برای آن سنگ مزار را با دستان هنرمندشان میساختند.
عبدالله با بیان این که سنگ مزار هر قبیله با هم متفاوت است، گفت: قبایل و اشخاصی که از درجه بالاتری برخوردار بودند و یا سطح دارایی بالاتری داشتند سنگهای مرغوب تری را برای مزارشان انتخاب و آماده میکردند.
وی ادامه داد: این سنگها پس از تهیه و برش کاری با یک سنگ دیگر صیقل داده میشد تا سطح آن کاملاً صاف و آماده حکاکی باشد.
این شهروند بشاگردی با بیان اینکه خط حکاکی شده بر روی سنگها شبیه به نستعلیق است، تصریح کرد: ابتدا با مرکب بر روی سنگ خطاطی میشد و پس از آن با یک قلم فلزی با ضربات سنگ، دور نوشتهها را تراشیده تا سطح آنها برجسته شود.
عبداللهزاده اظهار کرد: به دلیل عشق به اهل بیت (ع) بر روی سنگ مزارها پس از مشخصات متوفی، آیات قرآن و نقش ضریح حرمین معصومین بر روی بیشتر مزارها حکاکی شده است.
وی در ادامه به نقش « حریره» اشاره کرد و گفت: حریرهها یک محفظه سنگی دایرهای شکل هستند که به صورت مهندسی شده تراشکاری و روی هم قرار گرفتهاند.
این شهروند بشاگردی افزود: هر خانواده یا فامیلی برای خود یک حریره یا فضای خصوصی دارد که هدف آن جلوگیری از ورود وحوش و حیوانات به محیط قبرستانها است.
وی ادامه داد: سنگ حریرهها هم از کوهستانهای با کیفیت و سنگهای زنده با مقاومت بالا تهیه و توسط چهارپایان به روستا انتقال داده میشد که به شکل دایرهای تراش داده میشد و روی هم قرار میگرفت و همچنین سنگ پایانی هر حلقه را با فشار جای گذاری میکردند که این کار باعث حفظ یک پارچگی این بناها میشد.
این شهروند بشاگردی با اشاره به بی توجهی نسبت به این آثار تاریخی، اظهار کرد: در سالهای اخیر دیده شده برای احداث جادهها یا ساخت و سازهای دیگر در برخی از نقاط این قبرستانها تخریب میشوند.
عبداللهزاده ادامه داد: اگر چه دیگر هیچ کس از این نوع سنگها استفادهای نمیکند اما این مزارها بخشی از تاریخ و چکیدهای از فرهنگ مردم بشاگرد در طی قرنها هستند که نباید به سادگی مورد بیتوجهی قرار گیرند.
وی در پایان خاطر نشان کرد: انتظار میرود مسوؤلان مربوطه با شناسایی این نوع قبرستانها و سایر اسناد فرهنگی بشاگرد و حفظ آنها از تخریب، چهره والای فرهنگی مردمان این منطقه را به خوبی به ایران و جهان و نمایش دهند.
