از افتخارات دانش آموزان قمی تا کمبود ۱۰۰ مدرسه
باز هم اول مهر، شوق دیدارهای دوباره را در مدارس رقم میزند از یک طرف دانش آموزان و معلّمان به کسب افتخارات و پیشرفتهای بیشتر میاندیشند و از طرف دیگر، مسؤولان آموزش و پرورش به جبران و رفع کمبودها هستند.
به گزارش خبرگزاری بسیج از قم، امروز اول مهر است؛ روزی که برای دانش آموزان قدیمی یادآور خاطرات فراموش نشدنی و برای دانش آموزان جدید، فرصتی برای پیشرفت در زندگی است.
امروز است که بوی پاییز و ماه مهر، محبّت میپراکند و زنگ دوباره مدارس، شورآفرینی میکند به ویژه با یاد این ابیات قیصر شعر ایران، مرحوم استاد قیصر امین پور:
باز آمد؛ بوی ماه مدرسه
بوی بازیهای راه مدرسه
بوی ماه مهر، ماهِ مهربان
بوی خورشید پگاهِ مدرسه
از میان کوچههای خستگی
میگریزم در پناه مدرسه
باز میبینم ز. شوق بچهها
اشتیاقی در نگاهِ مدرسه
زنگ تفریح و هیاهوی نشاط
خندههای قاه قاه مدرسه
باز هم بوی باغ را خواهم شنید
از سرود صبحگاه مدرسه
روز اول لالهای خواهم کشید
سُرخ، بر تخته سیاه مدرسه.
و، اما امروز، حدود ۲۵۵ هزار دانش آموز استان قم همپای حدود ۱۴ میلیون دانش آموز ایرانی، به پا خواهند خاست تا افتخارات دیگری برای خود، خانوادهها و شهر و دیارشان بیافرینند همچنانکه آنان پیش از این هم افتخاراتی را به شهر علم و جهاد تقدیم داشته اند که از آن جمله میتوان به کسب رتبه سوم کشور در امتحانات نهایی، رتبه چهارم در امتحانات کتبی و همچنین رتبه ششم آزمون سراسری در بین استانهای کشور اشاره کرد.
دانش آموزان قمی در عین حال رتبه نخست کشور در مسابقات قرآن و عترت دانش آموزی را هم به خود اختصاص داده اند که نشان از موفقیتی دیگر است. همچنین کسب رتبههای اول تا سوم جشنواره خوارزمی توسط دانش آموزان استان قم در پنج رشته پژوهش علمی، علوم آزمایشگاهی و سلولهای بنیادی، دست سازه، زبان انگلیسی و زبان و ادبیات فارسی، از دیگر موفقیتهای دانش آموزان دیار کریمه اهل بیت (س) است.
در کنار این خبرهای خوش، در همین روزهای اخیر بود که اداره کل آموزش و پرورش استان، خبر تلخی را هم با همشهریان و مسؤولان در میان گذاشت:
«کمبود ۱۰۰ مدرسه در استان به ویژه در مناطق پُرتراکم و تازه احداثی مانند بلوار غدیر، شهرک انسجام و پردیسان.»
آمار البته بیانگر این است که در استان قم، حدود یک هزار و ۵۰۰ مدرسه (حدود هشت هزار و ۵۰۰ کلاس درس) فعال است که بر این اساس، هر واحد آموزشی در قم، به طور متوسط حدود ۱۷۰ دانش آموز و هر کلاس درس به طور متوسط ۳۰ دانش آموز دارد که میطلبد تا با برنامه ریزی دقیقتر مسؤولان استانی، شرایط به گونهای مُهیا شود که دانش آموزان بتوانند در فضایی آرامتر و خلوت تر، به فراگیری علم و مهارت و معرفت بپردازند.
و، اما آغاز سال تحصیلی مدارس، میتواند یادآور نکات مهم و حتی برخی معضلات کهنه و کُهن در نظام آموزشی کشور و البته استان قم باشد که مرور و بازخوانی آنها خالی از لطف نیست:
آموزش و پرورش باید ارج بیند و در صدر نشیند
به نظر میرسد تا زمانی که نگاه کلان کشور و مسؤولان ارشد به آموزش و پرورش اصلاح نشود و معلم و دانش آموز به طور واقعی و حقیقی بر صدر ننشینند و ارج لازم نبینند تحول در آموزش و پرورش محقق نخواهد شد حتی اگر برای حفظ ظاهر، اسناد بالادستی یا سند تحولی نوشته شده باشد.
تردیدی نیست که سیستم آموزش کشور و به ویژه وزارت آموزش و پرورش به دلیل اینکه با فکر و اندیشه آینده سازان کشور سر و کار دارد نیازمند توجه همه جانبه و حداکثری است و قطعا هر گونه کم توجهی و یا سهل انگاری، آسیبهای بسیاری را برای قشر کلیدی جامعه پدید خواهد آورد.
مدرسه باید محل آموزش و تمرین راه و رسم زندگی باشد
همه بررسیهای کارشناسی و البته تجربه گرانبهای نظام آموزشی نشان میدهد که برنامه تحصیلی دانش آموزان باید از تمرکز بر محفوظات و درسهای غیر کاربردی فاصله بگیرد و به مهارت آموزی و به ویژه، آموزش راه و رسم زندگی درست و تمرین این نوع از زندگی تبدیل شود.
در این باره خبر خوشی که اعلام شده این است که از سال تحصیلی جاری، دو ساعت از برنامه درسی دانش آموزان در اختیار مدرسه و معلمان قرار میگیرد تا بر اساس نیاز منطقه، نسبت به انتخاب محتوا اقدام شود تدبیری که البته جسارتی نصفه و نیمه است و بعید است به تحولی همه جانبه منتهی شود.
همچنین اعلام ممنوعیت انجام تکلیف در خانه برای دانش آموزان سالهای نخست تحصیلی ابتدایی و ضرورت انجام آن در خود مدرسه، خبر خوش دیگر سال تحصیلی جدید است؛ تصمیمی که بر اساس رویکرد «مدرسه محوری» اتخاذ شده، اما کیست که نداند این شعار کلی بدون در نظر گرفتن طرحها و برنامههای جامع و راهبردی، تنها در حدّ همان شعار باقی میماند.
در عین حال باید توجه داشت که نظام مدرسه محوری، باید تکملهای به نام خانه محوری و خانواده محوری هم داشته باشد یعنی اگر «مدرسه، خانه دوم است» - که هست و باید باشد – پس باید نهادهایی مانند انجمن اولیاء و مربیان از وضعیت انفعال، رکود و باری به هر جهت فعلی فاصله بگیرد و به وضعیتی کارآمد تغییر جهت دهد به بیان دیگر لازم است تا انتقال تجربیات از خانواده به مدرسه و از مدرسه به خانواده، به درستی محقق شود.
کمبودهای مدارس قم و ضعف در پیگیری پیوستهای فرهنگی
در این جا لازم است تا یکی از آخرین جملات حمیدرضا شیخ الاسلام به عنوان مدیرکل آموزش و پرورش استان قم مورد بازخوانی قرار گیرد جملهای که پس از بیان کمبود ۱۰۰ مدرسه در استان و به ویژه در مناطق تازه احداث و پُر تراکم قم بیان شده است:
«مدیران استان باید به فکر دانش آموزان باشند و زمین آموزشی را در اختیار ما قرار بدهند تا از ظرفیت خیّرین برای احداث مدارس جدید استفاده کنیم.»
این جمله البته یک پرسش را در ذهن مخاطبان پدید میآورد و آن، این است که آیا مناطق تازه احداث شده در استان، پیوست فرهنگی نداشته اند که اکنون با کمبود مدرسه مواجهند؟ مگر ممکن است منطقهای پُر تراکم در شهر ساخته شود و زمین یا زمینهای مناسب برای مدرسه یا مدارس متناسب با آن در نظر گرفته نشود؟! آیا آموزش و پرورش استان از حداکثر توان مدیریتی و حقوقی خود برای پیگیری این سهل انگاریها – که منجر به کمبود مدرسه در مناطق تازه احداث در قم شده – بهره برده است؟
در کنار این مهم و جبران کمبود، البته لازم است تا پیگیریهای لازم برای ترمیم مدارس دارای بافت فرسوده در استان و همچنین موارد دیگر مانند تراکم برخی مدارس، کمبود نیروی آموزشی مقطع ابتدایی، کمبود تجهیزات هنرستانها و همچنین کمبود امکانات تربیت بدنی و آزمایشگاهی در مدارس استان در کنار مسائل مربوط به جغرافیای مهاجرپذیر قم و مسائل حاشیهای آن نیز مورد توجه جدی قرار گیرد.
ضرورت نگاه ویژه به مهارت آموزی
قم به عنوان یک استان با تجربه و پیشرو در زمینه مسائل آموزشی، پژوهشی و پرورشی این ظرفیت را دارد که به طور جدی درباره آموزش یک یا چند مهارت کاربردی به دانش آموزان برنامه ریزی کند؛ به بیان دیگر لازم است تا هر دانش آموز در پایان مقطع دیپلم، یک یا چند مهارت را به شکل کامل و عملی آموزش دیده و یاد گرفته باشد.
همچنین وجود انبوه پژوهشکدهها و پژوهشگاههای حوزوی و دانشگاهی، این امکان را برای آموزش و پرورش قم مهیا میکند که با همکاری این نهادها و استفاده از تجربیات آن ها، زمینه را برای جذب دانش آموزان نخبه به رشته علوم انسانی با هدف تولید محتوای علوم انسانی اسلامی فراهم کند.
امید آن که برنامه ریزی برای تحقق این اهداف متعالی، از همین روز نخست سال تحصیلی جدید در دستور کار قرار گیرد.
ارسال نظرات شما
