ترمیم خشکسالی با ابر درمانی
با کاهش بارندگی و ادامه خشکسالی ها در کشور طرح بارور کردن ابرها در سال های گذشته مورد توجه دست اندرکاران حوزه آب، کشاورزی و منابع طبیعی کشور قرار گرفت.
به گزارش سرویس بسیج مهندسین صنعت خبرگزاری بسیج، کارشناسان بر این باورند که در عمل توجه چندانی از طرف سیاست گذاران و مجریان نسبت به این فناوری نمیشود این در حالی است که پس از انقلاب یعنی حدود ۴۰ سال پیش مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها با هدف دستیابی به فناوری افزایش بارش تاسیس شده است.
این روزها مردمان دیار خراسان جنوبی روزگارشان را با دعا برای آمدن قطرهای باران میگذارنند همه ساله در شهرها و روستاهای مختلف استان با آغاز فصل پاییز و زمستان نماز باران قرائت میشود.
خطر تمام شدن ذخایر آبی احساس میشود حتی این موضوع به طور مداوم در رسانهها عنوان میشود متولیان امر بایستی توجه بیشتری به مساله بارور کردن ابرها داشته باشند برخی تالابها از جمله کجی نمکزار نهبندان نفسهای آخر را شماره میکنند و نیاز به احیا دارند.
باروری ابرها یکی از روشهای مقابله با خشکسالی است. با کمک این روش میزان بارشها تا ۱۵ درصد قابل افزایش است.
سال ۹۵ نخستین بار باروری ابرها در خراسان جنوبی انجام شد که شهرستانهای مختلف بهره زیادی از آن بردند؛ میزانی از کمبود آب نیز جبران شد و برخی قناتهای خشکیده، جان دوباره گرفتند.
سال ۹۶ نیز پیگیریهای زیادی از سوی نمایندگان مردم استان در مجلس شورای اسلامی، استانداری و سایر دستگاههای ذیربط برای باروری ابرها انجام شده، اما نه تنها در خراسان جنوبی که در هیچکدام از استانهای کشور ابرها بارور نشد.
** آوای دلنشین باران در راه است.
اما امسال خبرهای خوشی برای بارور کردن ابرها در سراسر کشور به ویژه استان مرزی خراسان جنوبی به گوش میرسد و نشان از این دارد که آوای دلنشین باران در راه است.
مدیر مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرهای ایران در گفت و گو با خبرنگار ایرنا از بارورسازی ابرهای کشور خبر داد و گفت: نقشههای بارورسازی ابرها تهیه و مناطق عملیاتی نیز مشخص شده و اکنون کارهای سخت افزاری از جمله تجهیز هواپیماها در حال انجام است.
فرید گلکار، حداقل اعتبار مورد نیاز برای بارورسازی ابرها را ۳۰ میلیارد تومان عنوان کرد و افزود: با تغییر و تحولات قیمتها تقریبا همه هزینهها سه برابر شده و سال گذشته به دلیل کمبود مالی ابرها بارور نشد امسال ۶ میلیارد تومان اختصاص یافته که رقم بسیار پایینی است.
وی اظهار داشت: مسئولان اگر انتظار دارند مرکز تحقیقات باروری ابرها با دقت و فرصت بیشتری احساس وظیفه کرده و نسبت به باروری ابرها اقدام کند باید تصمیم جدی تری در این زمینه بگیرند.
مدیر مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها مستقر در استان یزد عنوان کرد: امسال استانهای مرکزی کشور از جمله حوزههای زاگرس، چهار محال بختیاری، بخشهای از فارس، کهگیلویه و بویر احمد، اصفهان، کرمان، یزد و خراسان جنوبی ابرها بارور میشوند استانهای آذربایجان شرقی و غربی نیز شاید در برنامه قرار گیرد.
وی ادامه داد: برای باروری ابرها در استانهای مختلف هم باید امکانات به اندازه کافی فراهم شده باشد و هم سامانههای ابری مستعد باروری باشند.
** ورود نیروی هوا فضا در باروری ابرها
گلکار از همکاری نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تامین هواپیما خبر داد و گفت: امسال برای بارورسازی ابرها سه فروند هواپیما در اختیار مرکز تحقیقات قرار خواهد گرفت.
وی یادآور شد: تلاش داریم از تمام ظرفیتهای کشور در هر زمینه فناوری مرتبط با آب استفاده کنیم تا بتوانیم به سهم خود بخشی از مشکلات کمبود آب را جبران کنیم.
مدیر مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها یادآور شد: موضوع آب و کمبود آن از بحثهای جدی کشور است، اما کمبودهای مالی بیش از پیش باروری ابرها را تحت تاثیر قرار میدهد به ویژه اینکه این ارقام هزینهای محسوب نمیشود.
وی ادامه داد: با اختصاص ۶ میلیارد تومان چه کاری میتوان برای جبران کمبود آب در کشور انجام داد رقمی که شاید با آن بشود خسارت خشکسالی پنج کشاورز را پرداخت کرد.
گلکار بیان کرد: انتظار از مرکز تحقیقات و مطالعات باروری ابرها زیاد است در حالیکه با دست بسته و کمبودهای مالی نمیتوان کار زیادی از پیش برد.
وی عنوان کرد: امسال نیروی هوا فضای سپاه تمام قد برای کمک به مرکز اعلام آمادگی و وارد میدان شد که اگر این کمکها نباشد با چالش مواجه میشویم.
مدیر مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها با تاکید بر اینکه دولت باید تصمیم قطعی خود را در زمینه باروری ابرها بگیرد گفت: اگر قرار است از این فناوری استفاده کنیم به صورت جدیتر به آن نگاه کرده و مسائل مالی و کاری ما را مورد توجه قرار دهد.
وی با بیان اینکه امسال با دست خالی برای بارورسازی ابرها اقدام کرده ایم افزود: موضوع ما تنها تامین هواپیما نیست بلکه پهباد ساخته ایم که باید آن را آماده کنیم، خرید مواد باروری، تجهیز پهباد و تجهیز و به روز رسانی رادارها همه این موارد نیاز به اعتبار ویژه دارد.
گلکار اظهار داشت: حداقل با حجم عظیمی کاری که انجام میشود، اما توجه به مرکز تحقیقات و مطالعات باروری ابرها از نظر مالی در خور ما نیست.
وی گفت: نیروهای مرکز تحقیقات نیاز به انگیزه و روحیه دارند نمیتوان یکطرفه دائم انتظار فداکاری از آنها داشته باشیم اگر کمکهای بیرونی نباشد بدون شک باروری ابرها ادامه نمییابد.
** کج سلیقگی برخی دستگاهها
مدیر مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها تاکید کرد: کج سلیقگیهایی از جانب برخی دستگاههای ذیربط سبب شده بعد از ۲۰ سال کار در کشور و اجرای ۱۱ سال پروژه (حدود ۳۵ مرتبه) باروری ابرها اکنون با مشکلاتی مواجه شویم.
وی افزود: برخی که حتی الفبای باروری ابرها را نمیدانند در این زمینه اظهار نظر کرده و کار ما را تحت شعاع قرار میدهد این سبب شده زمان را از دست داده و سال قبل باروری ابرها انجام نشود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی نیز به خبرنگار ایرنا گفت: میزان بارندگی پاییز پارسال در استان نسبت به دوره درازمدت ۹۳ درصد کاهش یافته بود.
به گزارش ایرنا، حسین امامی افزود: سال ۹۵ هشت سورتی پرواز با هزینه کرد حدود یک میلیارد تومان در استان انجام شد که ۱۰ تا ۱۵ درصد میزان بارش باران را افزایش داد.
وی بیان کرد: از ابتدای سال آبی ۹۷ - ۹۶ تاکنون میزان بارندگی در خراسان جنوبی ۸۵.۳۲ میلیمتر بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۹ درصد کاهش و نسبت به درازمدت (۱۱۲.۷۴ میلیمتر) ۲۴ درصد کاهش داشته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی حجم فعلی ذخیره آب سدهای استان را ۷۶.۱۱ میلیمتر اعلام کرد و افزود: سد دره بید طبس یک، شهید پارسا سرایان ۴۶، فرخی قاین پنج، حاجی آباد قاین ۲.۱، کریت طبس سه و نهرین ۵.۳ میلیمتر آبگیری و ذخیره شده است.
بر اساس آخرین گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت نیرو (پاون) از میان ۶۰۹ دشت ایران ۳۹۰ دشت دارای وضعیت ممنوعه و ممنوعه بحرانی است که از این تعداد ۲۵۵ دشت در شرایط ممنوعه و ۱۳۵ دشت در وضعیت ممنوعه بحرانی قرار گرفته اند.
کسری تجمعی آبخوانهای زیرزمینی کشور به ۱۳۰ میلیارد متر مکعب رسیده که حدود ۱۰۶ میلیارد متر مکعب از این کسری در ۲۰ سال اخیر اتفاق افتاده است و هر ساله نیز رقمی در حدود ۶ میلیارد متر مکعب به کسری مخازن زیرزمینی کشور اضافه میشود.
استانهای فارس با ۹۰ دشت، کرمان با ۳۷ دشت، خراسان رضوی با ۳۳ دشت، اصفهان با ۲۶ دشت و خراسان جنوبی با ۲۵ دشت در صدر استانهای دارای بیشترین دشتهای ممنوعه و ممنوعه بحرانی قرار گرفته اند.
با این شرایط برای حفظ منابع آبی، جبران خشکسالی، جلوگیری از خالی شدن سفرههای آب زیرزمینی، جلوگیری از روند افزایشی فشار بر منابع و صدها مساله دیگر چه باید کرد چقدر مردم را در صرفه جویی آب توانمند کرده ایم آیا مردم واقعا میدانند چقدر آب در کشور دارند؟
به نظر میرسد ساز و کارهای مدیریتی در منابع آب پاسخگوی چالشهای جدی نیست، اما متخصصان زیادی هستند که میتوانند راه حلهای فنی و عملی مختلفی برای چالشهای مدیریت منابع آب ارایه دهند چه خوب است از توان این افراد بهرهمند شد.
خطر تمام شدن ذخایر آبی احساس میشود حتی این موضوع به طور مداوم در رسانهها عنوان میشود متولیان امر بایستی توجه بیشتری به مساله بارور کردن ابرها داشته باشند برخی تالابها از جمله کجی نمکزار نهبندان نفسهای آخر را شماره میکنند و نیاز به احیا دارند.
باروری ابرها یکی از روشهای مقابله با خشکسالی است. با کمک این روش میزان بارشها تا ۱۵ درصد قابل افزایش است.
سال ۹۵ نخستین بار باروری ابرها در خراسان جنوبی انجام شد که شهرستانهای مختلف بهره زیادی از آن بردند؛ میزانی از کمبود آب نیز جبران شد و برخی قناتهای خشکیده، جان دوباره گرفتند.
سال ۹۶ نیز پیگیریهای زیادی از سوی نمایندگان مردم استان در مجلس شورای اسلامی، استانداری و سایر دستگاههای ذیربط برای باروری ابرها انجام شده، اما نه تنها در خراسان جنوبی که در هیچکدام از استانهای کشور ابرها بارور نشد.
** آوای دلنشین باران در راه است.
اما امسال خبرهای خوشی برای بارور کردن ابرها در سراسر کشور به ویژه استان مرزی خراسان جنوبی به گوش میرسد و نشان از این دارد که آوای دلنشین باران در راه است.
مدیر مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرهای ایران در گفت و گو با خبرنگار ایرنا از بارورسازی ابرهای کشور خبر داد و گفت: نقشههای بارورسازی ابرها تهیه و مناطق عملیاتی نیز مشخص شده و اکنون کارهای سخت افزاری از جمله تجهیز هواپیماها در حال انجام است.
فرید گلکار، حداقل اعتبار مورد نیاز برای بارورسازی ابرها را ۳۰ میلیارد تومان عنوان کرد و افزود: با تغییر و تحولات قیمتها تقریبا همه هزینهها سه برابر شده و سال گذشته به دلیل کمبود مالی ابرها بارور نشد امسال ۶ میلیارد تومان اختصاص یافته که رقم بسیار پایینی است.
وی اظهار داشت: مسئولان اگر انتظار دارند مرکز تحقیقات باروری ابرها با دقت و فرصت بیشتری احساس وظیفه کرده و نسبت به باروری ابرها اقدام کند باید تصمیم جدی تری در این زمینه بگیرند.
مدیر مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها مستقر در استان یزد عنوان کرد: امسال استانهای مرکزی کشور از جمله حوزههای زاگرس، چهار محال بختیاری، بخشهای از فارس، کهگیلویه و بویر احمد، اصفهان، کرمان، یزد و خراسان جنوبی ابرها بارور میشوند استانهای آذربایجان شرقی و غربی نیز شاید در برنامه قرار گیرد.
وی ادامه داد: برای باروری ابرها در استانهای مختلف هم باید امکانات به اندازه کافی فراهم شده باشد و هم سامانههای ابری مستعد باروری باشند.
** ورود نیروی هوا فضا در باروری ابرها
گلکار از همکاری نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تامین هواپیما خبر داد و گفت: امسال برای بارورسازی ابرها سه فروند هواپیما در اختیار مرکز تحقیقات قرار خواهد گرفت.
وی یادآور شد: تلاش داریم از تمام ظرفیتهای کشور در هر زمینه فناوری مرتبط با آب استفاده کنیم تا بتوانیم به سهم خود بخشی از مشکلات کمبود آب را جبران کنیم.
مدیر مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها یادآور شد: موضوع آب و کمبود آن از بحثهای جدی کشور است، اما کمبودهای مالی بیش از پیش باروری ابرها را تحت تاثیر قرار میدهد به ویژه اینکه این ارقام هزینهای محسوب نمیشود.
وی ادامه داد: با اختصاص ۶ میلیارد تومان چه کاری میتوان برای جبران کمبود آب در کشور انجام داد رقمی که شاید با آن بشود خسارت خشکسالی پنج کشاورز را پرداخت کرد.
گلکار بیان کرد: انتظار از مرکز تحقیقات و مطالعات باروری ابرها زیاد است در حالیکه با دست بسته و کمبودهای مالی نمیتوان کار زیادی از پیش برد.
وی عنوان کرد: امسال نیروی هوا فضای سپاه تمام قد برای کمک به مرکز اعلام آمادگی و وارد میدان شد که اگر این کمکها نباشد با چالش مواجه میشویم.
مدیر مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها با تاکید بر اینکه دولت باید تصمیم قطعی خود را در زمینه باروری ابرها بگیرد گفت: اگر قرار است از این فناوری استفاده کنیم به صورت جدیتر به آن نگاه کرده و مسائل مالی و کاری ما را مورد توجه قرار دهد.
وی با بیان اینکه امسال با دست خالی برای بارورسازی ابرها اقدام کرده ایم افزود: موضوع ما تنها تامین هواپیما نیست بلکه پهباد ساخته ایم که باید آن را آماده کنیم، خرید مواد باروری، تجهیز پهباد و تجهیز و به روز رسانی رادارها همه این موارد نیاز به اعتبار ویژه دارد.
گلکار اظهار داشت: حداقل با حجم عظیمی کاری که انجام میشود، اما توجه به مرکز تحقیقات و مطالعات باروری ابرها از نظر مالی در خور ما نیست.
وی گفت: نیروهای مرکز تحقیقات نیاز به انگیزه و روحیه دارند نمیتوان یکطرفه دائم انتظار فداکاری از آنها داشته باشیم اگر کمکهای بیرونی نباشد بدون شک باروری ابرها ادامه نمییابد.
** کج سلیقگی برخی دستگاهها
مدیر مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها تاکید کرد: کج سلیقگیهایی از جانب برخی دستگاههای ذیربط سبب شده بعد از ۲۰ سال کار در کشور و اجرای ۱۱ سال پروژه (حدود ۳۵ مرتبه) باروری ابرها اکنون با مشکلاتی مواجه شویم.
وی افزود: برخی که حتی الفبای باروری ابرها را نمیدانند در این زمینه اظهار نظر کرده و کار ما را تحت شعاع قرار میدهد این سبب شده زمان را از دست داده و سال قبل باروری ابرها انجام نشود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی نیز به خبرنگار ایرنا گفت: میزان بارندگی پاییز پارسال در استان نسبت به دوره درازمدت ۹۳ درصد کاهش یافته بود.
به گزارش ایرنا، حسین امامی افزود: سال ۹۵ هشت سورتی پرواز با هزینه کرد حدود یک میلیارد تومان در استان انجام شد که ۱۰ تا ۱۵ درصد میزان بارش باران را افزایش داد.
وی بیان کرد: از ابتدای سال آبی ۹۷ - ۹۶ تاکنون میزان بارندگی در خراسان جنوبی ۸۵.۳۲ میلیمتر بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۹ درصد کاهش و نسبت به درازمدت (۱۱۲.۷۴ میلیمتر) ۲۴ درصد کاهش داشته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی حجم فعلی ذخیره آب سدهای استان را ۷۶.۱۱ میلیمتر اعلام کرد و افزود: سد دره بید طبس یک، شهید پارسا سرایان ۴۶، فرخی قاین پنج، حاجی آباد قاین ۲.۱، کریت طبس سه و نهرین ۵.۳ میلیمتر آبگیری و ذخیره شده است.
بر اساس آخرین گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت نیرو (پاون) از میان ۶۰۹ دشت ایران ۳۹۰ دشت دارای وضعیت ممنوعه و ممنوعه بحرانی است که از این تعداد ۲۵۵ دشت در شرایط ممنوعه و ۱۳۵ دشت در وضعیت ممنوعه بحرانی قرار گرفته اند.
کسری تجمعی آبخوانهای زیرزمینی کشور به ۱۳۰ میلیارد متر مکعب رسیده که حدود ۱۰۶ میلیارد متر مکعب از این کسری در ۲۰ سال اخیر اتفاق افتاده است و هر ساله نیز رقمی در حدود ۶ میلیارد متر مکعب به کسری مخازن زیرزمینی کشور اضافه میشود.
استانهای فارس با ۹۰ دشت، کرمان با ۳۷ دشت، خراسان رضوی با ۳۳ دشت، اصفهان با ۲۶ دشت و خراسان جنوبی با ۲۵ دشت در صدر استانهای دارای بیشترین دشتهای ممنوعه و ممنوعه بحرانی قرار گرفته اند.
با این شرایط برای حفظ منابع آبی، جبران خشکسالی، جلوگیری از خالی شدن سفرههای آب زیرزمینی، جلوگیری از روند افزایشی فشار بر منابع و صدها مساله دیگر چه باید کرد چقدر مردم را در صرفه جویی آب توانمند کرده ایم آیا مردم واقعا میدانند چقدر آب در کشور دارند؟
به نظر میرسد ساز و کارهای مدیریتی در منابع آب پاسخگوی چالشهای جدی نیست، اما متخصصان زیادی هستند که میتوانند راه حلهای فنی و عملی مختلفی برای چالشهای مدیریت منابع آب ارایه دهند چه خوب است از توان این افراد بهرهمند شد.
انتهای پیام/
ارسال نظرات شما
