جوانان قدرت تشخیص مطالب سالم از ناسالم را به دست آورند

دکتر بابک صمدی افشار محقق و نویسنده در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری بسیج گفت: همانطور که میدانید یکی از مهم ترین وجوه تمایز انسان از دیگر موجودات، قدرت تفکر و خلاقیت، قدرت دستکاری در ذهن و پدیده ها، قدرت کشف و تولید ابزار و اندیشه های جدید است. در دنیای پر از چالش امروز که حق و باطل، درست و غلط، حقیقت و دروغ سخت به هم آمیخته اند، داشتن حس مهارت تشخیص آنها از یکدیگر، رمز موفقیت در زندگی است.
وی در خصوص نقد پذیری و ذهن نقاذ تصریح کرد:: ذهن نقاد هر چیزی را به راحتی نمی پذیرد و یا رد نمی کند، بلکه ابتدا در مورد آن موضوع، سوال و استدلال می کند سپس می پذیرد یا رد می کند. داشتن این نوع تفکر، کمک می کندتا هنگام تصمیم گیری مساله را از جوانب گوناگون بررسی و نقد کنیم.منحصر به فردترین توانایی آدمی اندیشیدن است و به جرأت می توان گفت تمامی پیشرفت آدمی از ابزار سازی، کشف آتش، اختراع چرخ، خط و کشاورزی گرفته تا صنعت چاپ، کشف برق و ماشین و تکنولوژی نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی همه و همه محصول تفکر آدمی و حاصل کارکرد قشر هوشیار و نقادهای آن است.
وی در ادامه افزود : تفکر نقادانه آن است که فرد به جستجو، تجزیه و تحلیل و ارزیابی اطلاعات بپردازد و در پی شواهد، دلایل و مدارک عینی و واقعی باشد و دیدگاه خود را بر اساس شواهد و مدارک عینی تغییر دهداین نوع تفکر، نوعی فرایند شناختی فعال، هدفمند و سازمان یافته است که شخص با استفاده از آن به بررسی افکار و عقاید خود و دیگران می پردازد و با ارزیابی تفسیر ماهرانه خود، به درک و فهم روشن تر و بهتری دست می یابد.

وی افزود:در واقع این مهارت از فرد می‌خواهد که در مورد ابعاد زندگی خود و دیگران به صورت نقادانه فکر کند، و حتی در مورد تفکر خود بر اساس آنچه در تفکر نقاد به آن رسیده، عمل کند. آنچه در مورد مهارت تفکر نقاد می‌توان گفت آن است که نقاد بودن به اندازه تفکر ارزشمند است.لازمه تفکر نقادانه آن است که فرد به جستجو، تجزیه و تحلیل و ارزیابی اطلاعات بپردازد و در پی شواهد، دلایل و مدارک عینی و واقعی باشد و دیدگاه خود را بر اساس شواهد و مدارک عینی تغییر دهد. موقعیت و شرایط را به صورت مجموعه‌ای کلی در نظر بگیرد و بتواند واقعیت‌ها را از افکار، حدسیات، مفروضات و عقاید جدا کند. برخلاف آنچه که ممکن است به نظر آید، توجه و یادگیری مهارت تفکر نقادانه فقط یک بحث نظری نیست و کاملاً با زندگی روزمره ارتباط دارد. نکته مهمتر آنکه ضعف در این مهارت می‌تواند افراد را به بیماری‌های مختلف جسمانی، روانی و آسیب‌های روانی اجتماعی دچار کند.
افشار تاکید کرد: امروزه جوانان در معرض اخبار و اطلاعات نامحدودی قرار دارند که از طریق فضای مجازی ‌‌‌، رادیو، تلویزیون، سینما، ماهواره و… به آنان ارایه می‌شود. بخشی از این اطلاعات سالم و قسمتی دیگر از آن ناسالم و اشتباه است. بعضی از خانواده‌ها سعی می‌کنند با کنترل کردن جوانان دستیابی آنها را به منابع اطلاعاتی محدود کنند. اگرچه نظارت بر رفتار فرزندان یکی از اصول مهم تربیتی است، اما در کنار آن لازم است جوانان را به گونه‌ای تقویت کرد که خودشان قدرت و توانایی تشخیص اطلاعات سالم را از ناسالم داشته باشند و بدون بررسی و تحلیل چیزی را قبول یا رد نکنند. این توانایی، مهارت تفکر نقاد نامیده می‌شود. در همه محیط‌ها احتمال آن وجود دارد که جوانان در معرض پیشنهادهای ناسالم قرار بگیرند
این محقق تشریح کرد: افراد فامیل و اخبار و اطلاعاتی که از طریق رسانه‌هایی همانند اینترنت داده می‌شود. پس بهتر است که جوانان قدرت تشخیص مطالب سالم از ناسالم را به دست آورند نه آنکه توسط دیگران و به ترس از خانواده کنترل شوند. تفکر نقاد فرد را از درون توانمند می‌سازد، به همین دلیل همیشه در مقابل وسوسه‌ها، پیشنهادهای ناسالم و خطرات ایمن می‌شود.
دکتر افشار در ادامه افزود: تفکر نقاد یکی از اساسی‌ترین عواملی است که به پرورش هویت سالم کمک فراوانی می‌کند. روحیه مطالعه، بررسی، سنجش و ارزیابی به افراد به ویژه جوانان کمک می‌کند که مسیر زندگی خود را بر اساس آنچه که خود می‌خواهند تعیین کنند و در این راستا روش‌های متفاوت و مختلفی را بررسی و ارزیابی کرده و مسیر خود را تعیین کنند.
ایشان در پایان گفت : امروز دیگر نه تنها تهدید و ترس پاسخگو نیست بلکه نتیجه ی عکس دارد و خانواده ها میتوانند با مشخص کردن مسیر هدف به نتیجه ی مطلوب دست یابند.