از مقایسه تا همدلی
بسیج اشکذر:
"مقایسه"واژهای است که استفاده از آن در مباحث مربوط به زندگی مشترک، همواره با حواشی فراوانی همراه میشود. به عبارت دیگر حساسیتهایی نسبت به این مفهوم در ذهن همسران ایجاد شده که جایگاه و کاربرد “مقایسه” را عملا به بیراهه کشانده است. شاید در اینجا آقایان خود را بیشتر از هر موجود زندهای روی زمین، قربانی “مقایسه” بدانند، اما حقیقت آن است که هر دو سمت بنا بر شرایط زندگی آماج حملات مقایسهای قرار میگیرند!
همانطور که میدانیم مقایسه در جایگاه اصلی خود اساسا چیز زیان آوری نیست و حتی میتواند به عنوان عاملی برای تغییر حال و پیشرفت مدنظر قرار گیرد. برای مثال میتوانیم خود را با یک فرد موفق در حوزه کار مقایسه کرده و با شناسایی کاستیها در راستای بهتر شدن شرایط تلاش کنیم. اینجا مفهوم مقایسه و تلاش ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر برقرار میکنند که در حقیقت مثبتترین کارایی مفهوم مقایسه را به نمایش میگذارد.
اما متاسفانه مقایسه همواره فاصله نزدیک تری تا حسادت و تخریب دارد که عملا ارزش و جایگاه مفهوم مقایسه را به چالش میکشاند. در این قسمت کارشناسان اخلاق و البته ادیان آسمانی توصیه میکنند تا همواره انسان نگاهی به ضعیفتر از خود داشته باشد تا بدین ترتیب مقایسه تبدیل به ابزاری برای یادآوری لزوم شکرگزاری شود که در این صورت بازهم میتوان جایگاه ارزشمند مفهوم مقایسه را به بهترین شکل ممکن ارتقا داد. از این رو نتیجه میشود چنانچه مفهوم مقایسه با تلاش برای آینده بهتر و رضایت از داشتهها ترکیب شود قطعا بهترین نتیجه حاصل خواهد شد.
متاسفانه توجه به این مفاهیم در زندگی مشترک کمتر مدنظر قرار میگیرد و عملا مقایسه به ابزار شکنجه در دستان زوجین مبدل میشود. جملات آشنایی، چون: از شوهرهای مردم یاد بگیر! تو عرضه هیچ کاری نداری! آرزوی زندگی فلان شخص را دارم! ببین چه مسافرتهایی میروند! این چه شغلیه که داری! فلان آشنا از تو بهتر غذا آماده میکنه! خیلی با تلفن صحبت میکنی از فلان شخص یاد بگیر! و …
خوب طبیعی است که با این تفاسیر، تا نامی از مقایسه به میان میآید ذهن به سرعت واکنش نشان داده و انسان را در وضعیت تدافعی و عصبی قرار دهد. اما این چالش نیز همانند سایر مسائل مربوط به تعاملات زوجین در زندکی مشترک دارای راه کار و روشهایی برای رسیدگی است.
در ابتدا به زبانی بسیار ساده به همسران توصیه میشود که باطن زندگی خود را با ظاهر زندگی دیگران مقایسه نکنند و این جمله کلید بحث امروز ما خواهد بود.
میدانیم:
انواع مقایسه مخرب با هدف به چالش کشاندن شخصیت و رفتار همسر موجب تغییر شکل سبک زندگی ما خواهد شد. عملکرد مقایسهای در زندگی مشترک مستقیما به تخریب احساسات زن و شوهر منجر شده و علاقهها را از میان میبرد.
شناسایی:
در گام نخست بهتر آن است به جستجویی در افکار و تمایلات خود بپردازیم. از زندگی چه میخواهیم؟ مقداری به واقعیتها فکر کنید. از چه خانوادهای هستیم، چه چیزهایی برای ما ارزش به حساب میآید، آیا انصاف را در رابطه با تواناییهای همسر خود رعایت میکنیم و سوالاتی دیگر از این دست را با خود مرور کنید.
نگاهی به گذشته و انتخابهای خود داشته باشید. فراموش نکنید تمامی انسانها دارای نقاط ضعف مختص به خود هستند حتی آن شخصی که همسر خود را با وی مقایسه میکنید قطعا مشکلات خاص خود را دارد. به همان جمله کلیدی باز میگردیم؛ شما از تمام جوانب زندگی شخصی خود اطلاع دارید، اما فقط ظاهر زندگی دیگران را میبینید! این مهم را هیچگاه فراموش نکنید.
برای رهایی از رویکرد مقایسهای به زندگی؛ بهتر آن است بر مثبتهای طرف مقابل خود متمرکز شوید. ممکن است مواردی، چون اخلاق، نجابت و وفاداری در تقابل با قابلیتهای اقتصادی به ظاهر شکست بخورند! اما موارد زیادی وجود دارد که دیگران نیز زندگی خود را با شما مقایسه کرده و آرزوی چیزی شبیه زندگی شما را دارند.
یک “تبدیل” استثنایی
همانطور که عنوان شد چنانچه “مقایسه” در مفهوم درست آن موجب تلاشی سازنده شود، در واقع اتفاقی بسیار مثبت روی داده است، اما همین مقایسههای مخرب روح تلاش را در همسر شما نابود کرده و به تدریج بذر کینه را جایگرین میکند. پس به جای کوشش برای نابودی زندگی مشترک تان بهتر آن است این مقایسه مخرب را تبدیل به “همدلی” کنیم. با جملات گرم خود همسرتان را به تلاش بیشتر و البته منطقی تشویق کنید. شک نکنید با این روش آنچه که در ذهن دارید در فضای بهتری محیا خواهد شد.
تمرین
روی کاغذ جنبههای مثبت و منفی شخصیت اخلاقی همسرتان را بنویسید، از شریک زندگی خود نیز بخواهید این کار را انجام دهد. سپس نگاهی به شرایط مادی زندگی خود داشته و موارد مثبت و منفی را یادداشت کنید. در نشستی صادقانه و بدون موضع گیری این نوشتهها را با هم به اشتراک گذاشته و برای ارتقا جوانب مثبت و حذف رویکردهای منفی، هم در بحث رفتار و هم در سایر مباحث مرتبط با زندگی تلاش کنید.
براحتی میتوانید این نوشته را تبدیل به یک جدول کرده و با علامت گذاری ها، سیر تحولات را شاهد باشید.
عصر ایران