امام سجاد(ع)؛ حماسه ساز کربلا و تداوم بخش مسیر هدایت امامت
به گزارش خبرگزاری بسیج از کرمان؛ به نقل از شورای سیاستگذاری ائمه جمعه حادثه عظیم عاشورا و قیام حسینی(ع) را بدون شک، باید بزرگترین قیام علیه ظلم و کفر زمانه و در راستای ماندگاری و تعالی بخشی به مبانی، اصول و آموزههای مکتب سعادت آفرین اسلام معرفی نمود؛ قیامی که رسالت خویش را با اهدای خون عزیزترین و و الاترین انسانهای زمان و محبوبترین خلق خداوند، به ثمر نشاند. اما ابلاغ این دستاوردهای مهم قیام، که خود وظیفه و رسالتی بس عظیم محسوب میشود، بر عهده وارثان این قیام یعنی اهل بیت امام حسین(ع)، حضرت زینب(س) و بخصوص حضرت زین العابدین(ع) که منصب امامت و زعامت شیعه در آن شرایط سخت سیاسی و اجتماعی را بر عهده داشت، بود.مطالعه سیره زندگانی حضرت امام علی ابن الحسین(ع) در طی۳۴ سال امامت ایشان، علی رغم دشواری به دلیل تحلیلهای نادرست از شخصیت و عملکرد آن حضرت، به خوبی گواه این مطلب است که آن حضرت در تمامی این سالها، دو هدف اصلی رسالت ابلاغ پیام نهضت حسینی(ع) و زمینه سازی برای تشکیل حکومت اسلامی مطابق با خط مشی امامت در شیعه را به درستی دنبال فرمودند. بنابراین در کل زندگی امام سجاد(ع) ما باید در جستجوی این هدف کلی و خطمشی اصلی بوده و رفتار، گفتار و اعمال و ادعیه منقول از ایشان که در قالب صحیفه سجادیه و دعاهای دیگر جمع آوری شده را در این راستا تحلیل نماییم. به تعبیر مقام معظم رهبری «امام سجاد(ع) برای این هدف مقدس، یعنی تشکیل حکومت خدا بر روی زمین و عینیت بخشیدن به اسلام، بیش از سی سال، انواع تاکتیکها و موضع گیریهای گوناگون را به کار برد و با سیاست و درایت و شجاعت و دقت و لطافت، آگاهانه برای تأمین آن هدف کلی کوشید.»باتوجه به این دو موضوع، حیات پربرکت امام سجاد(ع) و سیره مبارزاتی ایشان در طی سالهای امامت، به دوره حماسه سازان اسارت و دوره بعد از اسارت قابل مطالعه تحلیلی است. * حماسه سازی امام سجاد(ع) در پیام رسانی نهضت حسینی(ع)حضرت امام زینالعابدین(ع) پس از واقعه پرشور كربلا، به همراه دیگر افراد خاندان اهلبیت(ع) به كوفه و شام برده میشوند. ایشان به همراه عمّهی بزرگوار خود، حضرت زینب كبری(س) رسالت حسینی را با افشای ماهیت دستگاه فاسد اموی و معرفی راه پاك ثاراللَّه به عنوان مسیر صحیح به سوی نجات، كامل میكنند. آن امام بزرگوار در طول این مدت با تحمل سختیها و مرارتهای اسارت و با شجاعت و علم امامت، در مقابل دستگاه ستمگر حاکم که از تمامی ابزارهای تبلیغاتی استفاده میکرد تا سرکوب وحشیانه قیام حسینی را موجه جلوه داده و مقابله با گروه خوارج عنوان نماید و از این طریق علاوه بر استحکام پایههای حکومت خود، جنایتهای خود را نیز توجیه نموده و رعب و وحشتی شدید در جامعه ایجاد کند، با خطبههای رسا و اقدامات عملی خود نه تنها برنامه دشمنان را ناکام گذاشت و ماهیت جنایتکار و ستمگر حکومت را برملا کرد بلکه حقانیت قیام عاشورا و مظلومیت آن را برای همیشه تاریخ به اثبات رساند و از هیچ تهدیدی حتی شهادت نهراسید و درس ایستادگی و عزت مندی حتی در سخت ترین شرایط و در مقابل تهدیدها و خدعههای دشمن را به شیعیان و پیروان خود ابلاغ فرمود. از این طریق بود که امام سجاد(ع) رسالت خویش در عینیت بخشیدن به نهضت عاشورا به عنوان قیام زمینه ساز حکومت اسلامی را به انجام رساند. اقدامات آن حضرت و موضع گیریهای ایشان در طول این مدت نیز در این راستا قابل تفسیر است ازجمله: ۱)موضعگیری در مقابل عبیداللهبنزیاد و یزید که بسیار شجاعانه و فداکارانه بود؛ ۲)موضعگیری در مقابل مُسرفبنعقبه، کسی که در سال سوم حکومت یزید و به امر او، مدینه را ویران کرد و اموال مردم را غارت نمود؛ ۳)حرکت امام در رویارویی با عبدالملکبنمروان، قویترین و هوشمندترینِ خلفای بنیامیّه؛ ۴)برخورد با عمربنعبدالعزیز؛ ۵)برخوردهای امام با اصحاب و یاران و توصیههایی که به دوستانشان داشتند؛ ۶)برخورد با علمای درباری و وابسته به دستگاههای ستمگر حاکمدرک عملکرد امام سجاد(ع) در این شرایط سخت اختناق و فشار شدید، با استناد به روایت امام صادق(ع) در توصیف فضای رعب و وحشت ایجاد شده از سوی حکومت با شهادت رساندن فرزند پیامبر(ص) و نیز وقایع هولناکی چون «حرّه» که منجر به از دست دادن ایمان دینی مردم شد، بهتر ممکن میشود. امام صادق(ع) فرمود: «مردم پس از امام حسین(ع) مرتد شدند، مگر سه نفر» و در روایتی، پنج نفر و در روایتی دیگر، هفت نفر ذکر شده است و سپس بعد از مدتی مردم به تدریج ملحق و زیاد شدند. همچنین در روایتی ابوعمر مهدی از امام سجاد(ع) نقل میکند که او فرمود: «در سراسر مکه و مدینه حتی بیست نفر نیست که دوستدار ما اهل بیت(ع) باشند..» * حضرت سجاد(ع) و تداوم اهداف والای امامت در سخت ترین شرایطدوره دوم (دوره بعد از اسارت) که بسیار طولانی است، بنای اقدامات امام سجاد(ع) بر تلاشهای زیربنایی، ملایم، حساب شده و آرام به جای تدارک و یا پیوستن به حرکتها و جنبشهای مبارزاتی که اساس نهضت شیعه را تهدید میکرد، استوار است. این دوره از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است، به این دلیل که شیعیان در بدترین شرایط، از لحاظ كمى و كیفى و نیز موقعیت سیاسى و اعتقادى، قرار گرفته بودند. كوفه كه مركز گرایشهاى شیعى بود، تبدیل به مركزى جهت سركوب شیعه گردیده بود. شیعیان واقعى امام حسین(ع) كه در مدینه و مكه بوده و یا موفق شده بودند كه از كوفه به او ملحق شوند، در كربلا به شهادت رسیده بودند. عدهای از شخصتهای بزرگ همچون «محمد بنشهابزهری»که خودش یک زمانی شاگرد امام سجاد(ع) هم بود، وابسته به دستگاه شدند. در چنین شرایط سختی كه جز سركوب شیعه به وسیله حاکمان وقت همچون زبیریان و امویان نشان روشنى ندارد و تصور نابودى اساس تشیع وجود داشت، امام سجّاد(ع) بود که با حضور و فعالیت خود، شیعه را از یكى از سختترین دورانهاى حیات خویش عبور داد. در این زمان آن حضرت که اضمحلال اخلاق اسلامی، فساد گسترده در میان مردم و نابودی ابعاد معنوی دین را شناخته بود، مقابله با جریانهای انحرافی، نقل احادیث فقهی شیعه، تجسم اخلاق و معنویت امامت در مقابل فساد و هرزگی دستگاه خلافت، دستگیری از مستمندان و فقرا، معرفت بخشی به شیعیان در لباس دعا و مناجاتهای حکیمانه و نیز نقل رخدادهای حادثه کربلا به شیوههای گوناگون را در دستور کار خود قرار داد و به خوبی توانست حقیقت نهضت حسینی یعنی احقاق اسلام واقعی را محقق نمایند و جامعه زمان خویش را که «یک جامعه نالایق و تباه شده و ضایع شدهای بود» بازسازی نماید.مقام معظم رهبری در توصیف عملکرد مدبرانه امام سجاد(ع) در طی حدود ۳۴ سال چنین میفرمایند: «بزرگترین نقش امام سجاد(ع) این است که تفکر اصیل اسلامی یعنی توحید، نبوّت، مقام معنوی انسان، ارتباط انسان با خدا و بقیه چیزها را تدوین کرده است و مهمترین نقش صحیفه سجادیه همین بود. شما صحیفه سجادیه را در نظر بگیرید، سپس اوضاع فکری اسلامی مردم آن دوران را هم در نظر بگیرید. خواهید دید اینها چقدر با هم فاصله دارد. در همان وقتی که همه مردم دنیای اسلام در جهت مادیگری و به سوی حرکات و انگیزههای مادی سیر میکردند و از شخص خلیفه تا علمای اطرافی او، همه فکر خودخواهی و دنیاخواهی را تعقیب میکنند، امام سجاد(ع) به مردم خطاب میکنند که: «أو لا حُرٌّ یَدَعُ هذهِ اللُّماظَةَ لِأهلها» یعنی آیا آزادمردی نیست که این پسماندهی دهان سگ را برای اهلش بگذارد..»باتوجه به آنچه بیان شد، میتوان درک کرد که امام سجاد(ع) در طی دوران امامت، سه وظیفه اصلی خود را به کاملترین شکل به انجام رساندند: ۱) تدوین اندیشه اسلامی بصورت درست و طبق ماأنزلالله، پس از آنکه مدتهایی بر تحریف یا فراموشی این اندیشه گذشته است. ۲) اثبات حقانیت اهلبیت و استحقاق آنها نسبت به خلافت و ولایت و امامت ۳) ایجاد تشکیلات منسجم برای پیروان آل محمد(ص) یعنی پیروان تشیّع.
