تشکیل شورای انقلاب اسلامی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری بسیج از کردستان، شورای انقلاب اسلامی نهادی بود که امام خمینی برای مدیریت انقلاب در داخل ایران در دی‌ماه ۱۳۵۷ تشکیل داد و تا پیش از تأسیس مجلس نهاد قانون‌گذار در ایران به شمار می‌آمد، وجود این شورا پیش از پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ و در ماه‌های آغازین پس از پیروزی به جهت مسائل امنیتی فاش نشده و این شورا در ابتدا به‌صورت محرمانه و غیرعلنی فعالیت می‌کرد.

روز ۲۲ دی ۱۳۵۷، شورای انقلاب به فرمان امام خمینی تشکیل شد، این شورا که ایده شکل‌گیری آن آذرماه ۱۳۵۷ در جریان سفر شهید مطهری به پاریس با امام مطرح شد، اساسی‌ترین رکن قدرت سیاسی و اجرایی انقلابیون محسوب می‌شد.

تشکیل شورای انقلاب اسلامی یکی از نخستین اقدام‌های عملی در جهت اداره کشور و تأسیس بالاترین نهاد تصمیم‌گیری به شمار می‌رفت که به نقطه عطفی برای نهضت اسلامی تبدیل شد، چراکه تا قبل از آن تاریخ، نیرو‌های انقلاب نمی‌دانستند که انتقال قدرت از رژیم پهلوی به جمهوری اسلامی چگونه صورت خواهد گرفت.

پس از تشکیل شورای انقلاب از سوی امام خمینی، این شورا از اواخر پاییز سال ۱۳۵۷ شروع به فعالیت و تشکیل جلسات نمود، نخستین کار شورا، تماس با افراد مناسب برای تکمیل اعضاء بود، اما پس از آن به‌تدریج وظایف مهم و مشخصی را در نظر گرفت و در مسیر انقلاب به آن پرداخت.

شورای انقلاب اسلامی نهادی بود که امام خمینی برای مدیریت انقلاب در داخل ایران در دی‌ماه ۱۳۵۷ تشکیل داد و تا پیش از تأسیس مجلس نهاد قانون‌گذار در ایران به شمار می‌آمد، وجود این شورا پیش از پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ و در ماه‌های آغازین پس از پیروزی به جهت مسائل امنیتی فاش نشده و این شورا در ابتدا به‌صورت محرمانه و غیرعلنی فعالیت می‌کرد.

مهم‌ترین فعالیت‌های شورای انقلاب، پیشنهاد مهندس بازرگان به‌عنوان نخست‌وزیر دولت موقت، تصویب اساسنامه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ملی‌شدن بانک‌ها، سامان‌بخشیدن به دادگاه‌های انقلاب، برگزاری همه‌پرسی درباره نظام جمهوری اسلامی، بررسی پیش‌نویس قانون اساسی، تصویب قانون شورا‌های محلی، ملی‌شدن صنایع بزرگ، تصویب آیین‌نامه مجلس خبرگان و برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و مجلس بود.

از مهم‌ترین اهداف شورای انقلاب اسلامی می‌توان به ساماندهی انقلاب و کمک به اداره کشور اشاره کرد، همچنین این شورا رهبری و تنظیم راهپیمایی‌های مردمی را نیز برعهده گرفت، برای نمونه پس از راهپیمایی‌های بزرگ عید فطر و دیگر راهپیمایی‌های بزرگ ضرورت داشت تا به‌صورت مشخص، ستادی برای هدایت و نظم‌دادن به این جریانات بزرگ و خودجوش مردمی ایجاد شود.

مهم‌ترین تجلی این برنامه‌ریزی ستادی از طرف شورای انقلاب در ۲ راهپیمایی رفراندوم در روز‌های تاسوعا و عاشورای ۱۳۵۷ خورشیدی خود را نشان داد، این راهپیمایی‌ها بدون هیچ‌گونه آسیب و درگیری به قدرت‌نمایی بزرگ ملت تبدیل شد.

ضربه‌زدن به بقایای رژیم پهلوی از دیگر اهداف این شورا بود، زیرا محمدرضا پهلوی آخرین تلاش‌ها را برای استمرار رژیم سلطنت انجام می‌داد و قدرت‌های حاکم بر منطقه هم در تلاش بودند، راه‌حل مناسبی که با منافع خود تطبیق داشته باشد، بیابند.

همه نیرو‌های مخالف انقلاب به تشکیل حکومت بختیار رضایت دادند و به توافق رسیدند تا بدین ترتیب به نحوی شعله‌های انقلاب خاموش سازند، اما تشکیل این شورا ضربات مهلکی بر پیکر نیمه‌جان رژیم پهلوی وارد ساخت.

مأموریت شورای انقلاب پس از ۱۸ ماه در ۲۶ تیر ۱۳۵۹ با افتتاح اولین دوره مجلس شورای اسلامی پایان یافت، در سال ۱۳۵۸ شورای انقلاب ابتدا تنها نقش قانون‌گذاری داشت، ولی پس از استعفای دولت موقت در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ امور قوه اجرایی نیز به این شورا محول شد و نقش دو قوه را توأمان ایفا می‌کرد، با شروع کار مجلس و شورای نگهبان و دیگر نهادها، مسئولیت و ضرورت وجودی شورای انقلاب به پایان رسید.

سرانجام با شروع کار مجلس در هفتم خرداد ۱۳۵۹ خورشیدی و تشکیل شورای نگهبان و دیگر نهادها، مسئولیت و ضرورت وجودی شورای انقلاب به پایان رسید، آخرین جلسه شورا در ۲۶ تیر ۱۳۵۹ برگزار شد که در آن جلسه حسن ابراهیم حبیبی سخنگوی شورای انقلاب عنوان کرد که امروز با رسمیت یافتن مجلس شورای اسلامی و کامل‌شدن اعضای شورای نگهبان و تصویب قانون اساسی، کار شورای انقلاب که تاکنون وظیفه قانون‌گذاری را بر عهده داشت، به پایان رسید.

یادداشت از محمد خالدیان