عملیات وعده صادق با ایجاد توازن جدید سه دستاورد کلان سیاسی داشته است
به گزارش خبرنگار بسیج از زاهدان، مهدی اربابی کارشناس مسائل سیاسی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: در سحرگاه ۲۵ فروردین ۱۴۰۳، اجرای عملیات موفقیتآمیز «وعده صادق ۱» و سپس اجرای عملیات وعده صادق ۲ در شامگاه سهشنبه ۱۰ مهر توسط جمهوری اسلامی ایران، باعث ایجاد موجی وسیع از تحلیلها و واکنشها در محافل امنیتی جهان شد.
وی افزود: بر اساس جنبههای نظامی و امنیتی، ویژگیهای منحصربهفرد این عملیات از جمله استفاده از موشکهایی با برد عملیاتی یک هزار و ۷۰۰ کیلومتر که سرتاسر سرزمینهای اشغالی و بخشهای شرقی اروپا را پوشش میدهد آن هم با دقت خطای کمتر از ۱۰ متر و برخوردار بودن این موشکها به سیستم هدایت ترکیبی و همچنین قابلیت مانور جوی در مرحله پایانی پرواز و همچنین مقاومت در برابر جنگ الکترونیک، معادلات قدرت در منطقه را دگرگون ساخت.
اربابی گفت: فناوری مورد استفاده در عملیات وعده صادق نشان داد که این فناوری ایران، در زمره پیشرفتهترین موشکهای بالستیک نسل حاضر قرار دارد. طراحی آیرودینامیک ویژه و سامانه هدایت فعال، تهدیدی جدی برای تمامی سیستمهای دفاع موشکی موجود محسوب میشود.
وی ادامه داد: در خصوص تأثیرات ژئوپلیتیک و بازتابهای منطقهای عملیات وعده صادق نیز میتوان به این نکته اذعان کرد که رژیم صهیونیستی با پارادایم جدید امنیتی مواجه شد. بر اساس برخی از اسناد داخلی ارتش اسرائیل که به بیرون درز کرده است؛ خسارت این عملیات بین ۱۲ تا ۱۵ میلیارد دلار برآورد شده است و همچنین زمان مورد نیاز برای تقویت پدافند این رژیم ۱۸ تا ۲۴ ماه تخمین زده شده است. برخی از کارشناسان امنیتی اسرائیل اذعان کرده بودند که ایران با این عملیات موفق شد هزینه هرگونه اقدام نظامی علیه خود را به سطح غیرقابلقبولی برساند.
این کارشناس سیاسی عنوان کرد: واکنش به عملیات وعده صادق در سطح منطقه نیز قابلتوجه بود؛ برای نمونه عربستان سعودی خواستار تسریع در مذاکرات خرید سیستم اس ۵۰۰ از روسیه شد، ترکیه بازنگری در برنامههای دفاع موشکی ملی را در دستور کار خود قرار داد و قطر پیشنهاد میزبانی برای گفتوگوهای امنیتی منطقهای را مطرح کرد.
وی افزود: در مجموع باید گفت عملیات وعده صادق باعث آغاز فصل جدید در امنیت منطقهای شد. این عملیات موجب افزایش سطح کیفی در معادله بازدارندگی گردید و هزینه هرگونه اقدام نظامی علیه ایران را بهشدت افزایش داد و نقش ایران را بهعنوان یک قدرت راهبردی در منطقه تثبیت کرد.
چگونه «وعده صادق» معادلات دیپلماتیک منطقه را متحول کرد؟
اربابی خاطرنشان کرد: نخستین تأثیر عملیات وعده صادق تبدیل قدرت نظامی به اهرم چانهزنی سیاسی بود که نمونه بارز آن در موضوع مذاکرات هستهای نمود پیدا کرد. پیش از وعده صادق، غرب با اتکا به برتری موشکی اسرائیل، ایران را تحتفشار حداکثری قرار میداد؛ اما پس از وعده صادق موضع آمریکا در وین به «انعطاف نسبی» تغییر کرد (پیشنهاد لغو تحریمهای غیرمستقیم در ازای محدودیتهای موشکی). اروپا نیز طرح «مکانیزم پرداخت غیردلاری» برای تجارت با ایران را احیا کرد.
وی گفت: در بازتعریف روابط ایران با قدرتهای منطقهای نیز میتوان به مواردی از جمله دعوت عربستان از وزیر خارجه ایران به ریاض در اردیبهشت ۱۴۰۳ به دلیل ترس از تشکیل «محور مقاومت مسلح» با توان موشکی یکپارچه، پیشنهاد میزبانی گفتوگوهای امنیتی ایران - خلیجفارس از سوی ترکیه در تلاش برای جلوگیری از حاشیهنشینی آنکارا در معادلات جدید و یا افزایش حجم مبادلات اقتصادی قطر با ایران (رشد ۴۰% در ۶ ماه) از بیم هدف قرارگرفتن پایگاههای آمریکا در خاک قطر اشاره کرد.
این کارشناس ادامه داد: دیگر تأثیر عملیات وعده صادق شکستن انحصار غرب در مدیریت بحرانهای منطقه بود. پیش از وعده صادق آمریکا باتکیهبر برتری موشکی اسرائیل، مدیریت بحرانهایی مانند یمن را در دست داشت؛ اما ایران با نمایش توانمندی وعده صادق آمریکا را به مذاکره مستقیم درباره بحران یمن (مذاکرات عمان) وادار گرد
وی بیان کرد: تضعیف کارایی تحریمها و مقاومت بیشتر کشورها در اجرای تحریمهای آمریکا از دیگر نتایج عملیات وعده صادق بود بهعنوانمثال افزایش ۳۰ درصد تجارت هند با ایران یکی از این موارد است همچنین احیای نقش ایران بهعنوان بازیگری تعیینکننده در پروندههایی مانند سوریه و یمن را میتوان نام برد.
اربابی تصریح کرد: از دیگر موارد این پیامدها میتوان به شکاف در ائتلاف ضدایرانی، اختلاف دیدگاه اسرائیل و عربستان در برخورد با ایران، جهش ایران به باشگاه قدرتهای موشکی جهان، افزایش نقشآفرینی در سازمانهایی مانند اوپک پلاس و جنبش عدم تعهد اشاره کرد.
وی افزود: عملیات وعده صادق با ایجاد توازن جدید سه دستاورد کلان سیاسی داشته است که شامل تبدیل تهدید نظامی به مزیت دیپلماتیک، بازکردن فضای مانور اقتصادی در برابر تحریمها و تحمیل هزینه سیاسی به مخالفان برای ادامه سیاستهای خصمانه است.
اربابی در پایان گفت: در آینده نزدیک نیز باید شاهد تشدید رقابت چین و روسیه برای همکاری فناورانه با ایران و احتمال شکلگیری «نظم امنیتی جدید» در خلیجفارس با محوریت ایران بود.
