فراخوان مدیرکل محیطزیست استان سمنان برای «اقدام ملی» نجات یوزپلنگ آسیایی از انقراض
به گزارش خبرنگار بسیج، در حالی که شمارش معکوس برای انقراض سریعترین گربهسان جهان آغاز شده، مسئول ارشد محیط زیست استان سمنان - مهمترین زیستگاه باقیمانده یوزپلنگ آسیایی - با انتشار بیانیهای هشداردهنده، خواهان تشکیل《کارگروه ملی نجات یوز》با مشارکت تمام نهادهای حاکمیتی و مردمی شد. اخطاری که بر اساس آن، حفظ این میراث طبیعی جهانی تنها با《عزم ملی و فرابخشی》ممکن خواهد بود.
پارک ملی توران در شاهرود این روزها به صحنه نبرد خاموشی برای بقا تبدیل شده است؛ نبردی که قهرمان آن، یوزپلنگ آسیایی است و شکست در آن به معنای از دست رفتن برای همیشه یکی از نمادهای بیبدیل طبیعت ایران است. دادههای علمی نشان میدهد جمعیت یوزپلنگ آسیایی به کمتر از ۲۰ قلاده در سراسر جهان (منحصراً در ایران) رسیده که آن را به《در معرض انقراضترین گربهسان کره زمین》تبدیل کرده است.
سعید یوسفپور، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان، در گفتوگو با خبرنگار بسیج به مناسبت ۹ شهریور - روز ملی یوزپلنگ آسیایی - با ارائه آماری هشداردهنده، از قرار گرفتن این گونه در《بالاترین سطح ریسک انقراض》خبر داد.
وی با تأکید بر نقش بیبدیل استان سمنان در حفاظت از تنوع زیستی کشور، تصریح کرد: استان سمنان با میزبانی از ۱۹ درصد مناطق تحت مدیریت کشور، عملاً به عنوان پناهگاه نهایی بسیاری از گونههای منحصربهفرد از جمله تمامی نشخوارکنندگان و گربهسانان کشور عمل میکند.
یوسفپور با بیان اینکه دیگر زمان اقدامات مقطعی و پراکنده به پایان رسیده، خاطرنشان کرد: وضعیت یوزپلنگ آسیایی از مرحله هشدار گذشته و به مرحله فوق بحرانی وارد شده است و ما نیازمند طراحی و اجرای یک برنامه عملیاتی ملی با سه محور اصلی، احیاء و امنیت زیستگاهها، کاهش تلفات جادهای و دامهای غیرمجاز و جلب مشارکت حداکثری جامعه محلی هستیم.
مدیرکل محیط زیست سمنان در پایان با اشاره به مسئولیت تاریخی نسل حاضر، نتیجهگیری کرد: یوزپلنگ آسیایی تنها یک گونه جانوری نیست؛ بلکه شاخص سلامت اکوسیستم و نماد تعهد ما به نسلهای آینده است. نجات آن نیازمند همگرایی تمامی ظرفیتهای حکمرانی، پژوهشی، رسانهای و مردمی است. این آزمونی تاریخی برای مسئولیتپذیری اجتماعی ما در قبال میراث طبیعی کشور است.
پارک ملی توران در شاهرود، به عنوان دومین ذخیرهگاه زیستکره ایران، نقش تعیینکنندهای در بقای یوزپلنگ آسیایی دارد. مطالعات نشان میدهد حداقل ۵۰ درصد از جمعیت باقیمانده یوزها در این منطقه و اطراف آن زندگی میکنند. با این وجود، عوامل تهدیدکنندهای مانند، کاهش طعمههای طبیعی، تصادفات جادهای، تغییرات اقلیمی و خشکسالی، تعارض با دامهای اهلی بقای این گونه را روز به روز در مخاطره شدیدتری قرار میدهند.
یوزپلنگ آسیایی (Acinonyx jubatus venaticus) در فهرست قرمز IUCN در طبقه "در خطر بحرانی انقراض" (CR) قرار دارد، آخرین برآوردها جمعیت جهانی آن را بین ۱۲ تا ۲۰ قلاده اعلام کردهاند و ۹ شهریور به دلیل انتشار اولین تصویر از یوزپلنگ ایرانی در سال ۱۳۷۳، به عنوان روز ملی یوزپلنگ آسیایی نامگذاری شده است.
