بررسی چالشها و فرصتهای نابینایان/ وجود یک میلیون آسیب دیده بینایی در کشور
به گزارش خبرگزاری بسیج از خوزستان، موسسه خیریه نابینایان و کمبینایان اهواز، موسسه ای نوپا است که در سال ۱۴۰۲ تأسیس شده و فعالیتهای خود را از ابتدای سال ۱۴۰۳ آغاز کرده است.
یکی از مهمترین فعالیتهای این موسسه، شناسایی افراد آسیبدیده بینایی در سطح شهر اهواز است. با وجود مشکلات فراوان، همچنان افرادی در مناطق محروم شهر در خانههای خود ماندهاند و خانوادههایشان حتی نامشان را به بهزیستی اعلام نکردهاند. برخی پروندههای آموزشی در بهزیستی وجود دارد اما پیگیری تحصیل آنها انجام نمی شود یا افراد، تحصیلاتشان را آغاز نکردهاند. همچنین، افرادی که در بزرگسالی دچار نابینایی شدهاند، بر اثر حوادث رانندگی، سوانح، مصرف الکل یا دلایل دیگر، شناسایی آنها دشوار است.
این موسسه با ارتباطگیری با محلهها، مساجد و پزشکان، سعی دارد این افراد را شناسایی و از طریق تبلیغات محلی و محیطی آنها را جذب کند.
محمود عبیدی نیسی توضیح داد: پس از شناسایی، اولین اقدام ارائه مشاوره است که در حوزههای مختلف مانند ازدواج، اشتغال و مشاورههای انگیزشی انجام میشود. هدف از این مشاورهها، کمک به افراد برای کنار آمدن با شرایط جدید و کاهش احساس انزوا و عزلت است تا بتوانند زندگی طبیعی و مستقل خود را ادامه دهند. این موسسه بر آموزش و توانمندسازی تمرکز دارد. از این رو دورههای متنوعی برای گروههای سنی مختلف و بر اساس نیاز فردی برگزار میشود. این دورهها شامل آموزش زبان انگلیسی، قرآن (حفظ و قرائت و تجوید)، کار با گوشیهای لمسی، کامپیوتر، خیاطی و قالیبافی است. همچنین، آموزش مهارتهای زندگی مانند بستن بند کفش، واکس زدن، اتو کشیدن لباس و بهداشت فردی در قالب آموزشهای فردی و گروهی ارائه میشود.
هدف این است که طیف وسیعتری از کودکان و بزرگسالان بتوانند مهارتهای لازم برای زندگی روزمره را فراگیرند. علاوه بر این، موسسه بر ارتقای فرهنگ عمومی و جایگاه افراد نابینا در جامعه تأکید دارد. در این راستا، فعالیتهایی مانند استعدادیابی در حوزههای هنری و ورزشی، برگزاری جلسات و کارگاههای هنری، سرود و نویسندگی، و معرفی افراد موفق در رسانهها انجام شده است.
تلاشهایی برای تسهیل و راهنمایی جهت یابی و استفاده از عصای سفید نیز صورت میگیرد، هرچند نگرانیهایی درباره نگاه منفی و مسخره شدن این افراد وجود دارد که موسسه در تلاش است با آموزشهای انگیزشی، اعتماد به نفس آنها را افزایش دهد و استقلالشان را تقویت کند.
_ موسسه خیریه نابینایان اهواز، مکان مناسبی برای فعالیت روشندلان ندارد
این موسسه همچنین به سلامت روانی و اجتماعی آسیبدیدگان بینایی اهمیت میدهد. برگزاری اردوهای تفریحی و زیارتی، مانند سفر به مشهد، کربلا و نجف، نقش مهمی در افزایش نشاط و روحیه این افراد دارد. علاوه بر این، دورهمیهای صمیمانه در مناسبتهایی مانند روز عصای سفید، برگزار میشود تا خانوادهها نیز در فرآیند حمایت و درک بهتر نقش داشته باشند. این برنامهها، علاوه بر تقویت روحیه، فرصتهایی برای آشنایی خانوادهها با تواناییها و استعدادهای فرزندان نابینایشان فراهم میکند.
در مجموع، موسسه خیریه نابینایان و کمبینایان اهواز با تمرکز بر شناسایی، آموزش، توانمندسازی، ارتقای فرهنگ و سلامت روانی، تلاش میکند تا کیفیت زندگی افراد نابینا را بهبود بخشد و آنان را در جامعه فعال و مستقل سازد. این موسسه نیازمند حمایت مسئولین و خیرین و تخصیص مکان مناسب برای فعالیتهای گستردهتر است تا بتواند به اهداف بلندمدت خود دست یابد.
همکاری مسئولین در این زمینه میتواند نقش مهمی در بهبود امکانات و تسهیل دسترسی این گروه به برنامهها ایفا کند.
_محدودیتهای مالی و مکانی مانع عملیاتی شدن کامل طرحها شده است
در حوزه اشتغال و کارآفرینی، این موسسه بیشتر نقش تسهیلگر را دارد که شامل راهنمایی برای ثبتنام در آزمونهای استخدامی، برگزاری دورههای فنی حرفهای در حوزه کامپیوتر و پیگیری اجرای قانون سه درصد سهم استخدام معلولین است. با وجود محدودیتهای مالی و نبود منابع درآمدی پایدار، موسسه تلاش میکند تا با کمک خیرین، به افراد نیازمند کمکهای مالی و لوازم تحریر ارائه دهد. در حال حاضر، تعداد افراد تحت حمایت حدود هزار نفر است، اما برآورد میشود که در سطح شهر اهواز بیش از ۲ هزار نابینا و کمبینا وجود دارد که بسیاری از آنها دیرشناخته شده اند.
آمارهای رسمی نشان میدهد که در کشور یک میلیون و ۱۵۰ هزار نفر نابینای مطلق وجود دارد. با توجه به روند رو به رشد در استخدام نابینایان در دستگاههای دولتی، بهویژه آموزش و پرورش و برگزاری آزمونهای تخصصی ویژه معلولین، امید است که فرصتهای شغلی بیشتری برای این گروه فراهم شود.
همچنین، برنامههایی برای تولید و بستهبندی محصولات توسط نابینایان و توسعه کارآفرینی در آینده در دست اجرا است، هرچند محدودیتهای مالی و مکانی فعلاً مانع عملیاتی شدن کامل این طرحها شده است.
این موسسه بر اهمیت تغییر نگرش جامعه نسبت به توانمندیهای نابینایان تأکید دارد. باورهای منفی و موانع ذهنی، مانند عدم تمایل کارفرمایان به استخدام نابینایان، باید برطرف شود. فناوریهای نوین، از جمله کامپیوتر و موبایل، فرصتهای جدیدی برای استقلال و مشارکت این افراد فراهم کرده است. معتقدیم که با توسعه فناوری و آموزشهای مناسب، میتوان فاصله میان نابینایان و جهان پیرامونشان را کاهش داد و آنان را در مسیر توانمندسازی و مشارکت فعال در جامعه قرار داد.
_پیاده روها امن نیستند/ قانون مناسب سازی فضای شهری اجرا شود
عدم همترازی پیادهروها یکی از مشکلات عمده شهری است که نیازمند زمان و تلاش فراوان است و به نظر نمیرسد به زودی بتوان این مشکل را به طور کامل رفع کرد. در بسیاری از خیابانهای اصلی شهر، همترازی مناسب بین سطح پیادهرو و خیابان وجود ندارد و در مواردی ارتفاع ساختمانها یا منازل مسکونی نسبت به پیادهرو به بیش از ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر میرسد. این ناهمگونی و تفاوت ارتفاعها باعث میشود پیادهروها مکان امنی نباشند و برای جلوگیری از آسیب دیدن، عابران ترجیح میدهند مسیر خود را از کنار خیابان ادامه دهند. حل این مشکل نیازمند همت و توجه عمومی است و پیشنهاد شده است که مجوزهای ساخت و ساز برای منازل مسکونی و ادارات به گونهای صادر شود که پیادهروها استاندارد و همترازی لازم را داشته باشند تا امنیت و راحتی عبور و مرور افزایش یابد.
_ استاندارهای دسترس پذیری سایت ها رعایت شود
در سطح جهانی، هنگام راهاندازی سامانههای اینترنتی، رعایت دسترسپذیری جزو استانداردهای رایج است و سایتها باید امکان دسترسپذیری را در نظر بگیرند. اما متأسفانه در کشور ما بسیاری از سایتها بدون توجه به این الزامات طراحی میشوند. وقتی از دسترسپذیری صحبت میشود، منظور این است که سایت باید به گونهای طراحی شود که نرمافزارهای ویژه نابینایان، که به آنها صفحهخوان گفته میشود، بتوانند محتوا را بخوانند. این نرمافزارها محتوای روی صفحه را به صورت صوتی تبدیل میکنند، بنابراین سایت باید به گونهای طراحی شود که کاملاً با این نرمافزارها سازگار باشد و صفحات اصلی برای افراد نابینا قابل خواندن باشد.
توجه به این الزامات بسیار مهم است، اما متأسفانه هنوز این روند در کشور ما به صورت سلیقهای و ناپیوسته اجرا میشود.
انتهای پیام
یادداشت
در مذمت روشنفکری!
یادداشت؛
تنگه هرمز و تغییر معادلات جهانی
یادداشت خبرنگار/خاک جانسپرده؛