
خبرگزاری بسیج ـ اردبیل: در دل کوههای شهرستان نیر، جایی که بادها قصهگو هستند و سنگها حافظهای هزارساله دارند، قلعهای ایستاده است که نامش لرزه بر اندام افسانهها میاندازد: بوینی یوغون (قلعهای که مردم محلی آن را قلعه آدمخوار مینامند.وقتی پا به مسیر خاکی روستای کورعباسلو میگذاری، چیزی در فضا تغییر میکند. سکوتی سنگین، آمیخته با احترام تو را در بر میگیرد و ناگهان، قلعهای عظیم با دیوارهایی بلند و صخرهای، از دل کوه سر برمیآورد؛ گویی نگهبانیست از گذشتهای دور، از روزگاری که انسانها با سنگ و اراده، تمدن میساختند.راز سر به مهر قلعهدیوارهای شمالی و جنوبیاش چنان صعبالعبورند که گویی طبیعت خود خواسته آن را محافظت کند. تنها راه ورود، گذر از پیچ و خمهایی است که روزگاری سربازان اشکانی و صفوی از آن عبور میکردند. هر سنگ این قلعه، داستانی دارد؛ از نبردها، از زندگی، از عشق و از مرگ.میگویند هر کس وارد قلعه میشد، دیگر بازنمیگشت. اما حقیقت این است که معماری پیچیده و محصورکنندهاش، راز بقای آن بوده. باستانشناسان میگویند این قلعه بیش از ۴۵۰۰ سال قدمت دارد؛ از دوران پیش از برنز تا صفویه، انسانها در آن زیستهاند، جنگیدهاند، و خاطره ساختهاند.
استحکام سنگی بی نظیر قلعه
امروز، بوینی یوغون فقط یک قلعه نیست؛ یک سند زنده از هوش، هنر و مقاومت انسان ایرانی است. جایی که تاریخ نه در کتابها، بلکه در سنگها نفس میکشد.قلعه بوینی یوغون (گردن کلفت) بر روی قطعات عظیم سنگ ساخته شده است و دیوارههای سنگی به ارتفاع حدود ۳۰۰ متر قلعه را از دو جناح شمال و جنوب غیرقابل نفوذ کردهاند، جناحهای قابل نفوذ نیز با دیوارهایی از سنگ و ساروج به شکل غیرقابل نفوذ درآمده بودهاند که اکنون از آن دیوارها جز نشانههایی چیزی باقی نمانده است.مسیر رسیدن به بالای کوه و قلعهبرای بالا رفتن از کوه و قلعه پلههایی وجود دارد که حاصل تراش سنگها است و صعود به قلعه را بسیار آسان کرده است اما گذر از برخی قسمتها کار صخرهنوردان است.باورهای عامه درباره قلعهبرای قرنها مردم این منطقه بنابر گم شدن گردشگرانی که به قلعه سفر میکردند، باورهای خرافی مبنی بر بلعیدهشدن این افراد توسط قلعه داشتهاند، امروزه با ساماندهی قلعه و بررسی معماری آن کارشناسان معتقدند بخاطر صعب العبور بودن مسیر، گاه گردشگران از آن سوی قلعه و تپه برمیگشتند که چنین تصور میشد دیگر بازنگشتهاند.
حوضچههای دست ساز سنگی با عمق ناپیدا
بالای این کوه سنگی ۶ حوضچه (آبانبار) دستساز وجود دارد که حاصل تراش سنگ از کف قلعه است، این نشان از توانایی و هنر ساکنان در تراش و کندن کوه دارد. ساکنان این قلعه به دلیل سکونت در ارتفاع، برای دستیابی راحت به آب حوضچههای سنگی را در بالای قلعه ساختهاند، حوضچههایی که باز گرفتار باورهای خرافی شده و در بین اهالی بدون انتها شناخته میشود. از پلههای دست ساز سنگی این قلعه که بگذریم، میتوان آسیاب سنگی را نیز مشاهده کرد. کارشناسان معتقدند بقایای این بنای سنگی که در جبهه جنوب غربی قلعه پیداست جزئی از تا سیاست دفاعی و ارتباطی قلعه بوده است که هزاران سال قدمت دارد.به گفته کارشناس باستان شناسی استان اردبیل؛ با وجود آثار شاخص از چهار هزار سال قبل در این منطقه عمده رونق این قلعه در دوران اشکانی و همزمان با جنگ ایران و روم بوده است.