طلای سفید اردبیل و سیاهی چالشها
به گزارش بسیج ، دشتهای حاصلخیز مغان با آب و هوای مطبوع و اراضی گسترده از چنان ظرفیت و استعداد کشاورزی برخوردار است که دو قطب تولید کشاورزی بزرگ یعنی شرکتهای کشت، صنعت و دامپروری مغان و پارس را در خود جای داده است و پنبه یا طلای سفید یکی از تولیدات مهم و چشمنواز این منطقه زرخیز است.
رونق کاشت و برداشت پنبه در دشت مغان استان اردبیل سبب راهاندازی و فعالیت ۱۲ واحد کارخانه پنبه پاککنی و یک واحد ریسندگی عظیم با اشتغالزایی قابل توجه شده که هر یک در چرخه اقتصاد استان نقشآفرین هستند.
پنبه نقش حیاتی در تأمین مواد اولیه صنایع نساجی منطقه و ایجاد اشتغال فصلی دارد و امسال همچون گذشته کمیت و کیفیت پنبه دشت مغان مورد توجه مسئولان امر است ، رییس سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل اخیرا در مصاحبهای پیشبینی کرد که پنبه کاران منطقه مغان بیش از ۳۵ هزار تن وش پنبه (پنبه برداشت شده با بذر) برداشت کنند.
علی حسین احدی عالی افزود: میزان اراضی اختصاص یافته به کشت پنبه در شهرستانهای پارسآباد، اصلاندوز و بیلهسوار به هشت هزار و ۷۵۰ هکتار رسیده و عملیات برداشت تا دهم دی ماه ادامه خواهد داشت و این دوره زمانی نیاز به مدیریت دقیق منابع انسانی و ماشینآلات دارد.
یکی از شاخصهای مهم در سنجش بهرهوری مزارع، متوسط عملکرد در واحد سطح است ، احدی عالی در این خصوص اظهار کرد: متوسط عملکرد محصول پنبه در هر هکتار در دشت مغان در حدود چهار تن وش پنبه تخمین زده میشود.
وی افزود: برای تسهیل فرآیند برداشت و کاهش خسارات ناشی از برداشت سنتی، ۶ دستگاه کمباین تخصصی پنبهچین در اختیار کشاورزان قرار گرفته است و این ماشینآلات نقش کلیدی در افزایش سرعت و کاهش هزینههای برداشت دارد.
ساختار برداشت پنبه در مغان یک ساختار تلفیقی یعنی توام با دستگاه و دست است که نشاندهنده نفوذ غیرهمسان مکانیزاسیون در میان پنبه کاران مغان است و این تفاوت به طور مستقیم بر کیفیت محصول و قیمت نهایی فروش تأثیر میگذارد.
نرخ خرید بستگی به روش برداشت دارد
نرخ خرید وش پنبه در منطقه مغان بر اساس کیفیت و روش برداشت تعیین میشود و این امر کشاورزان را به سمت استفاده از مکانیزاسیون سوق میدهد ، امسال نرخ خرید رسمی اعلام شده برای وش پنبه در منطقه مغان بین ۵۵۰ هزار تا ۷۵۰ هزار ریال تعیین شده است.
طبق برنامهریزی سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل محصولاتی که با استفاده از کمباین برداشت میشود، به دلیل پاکتر بودن و استاندارد بالاتر، با نرخ حداکثری یعنی ۷۵۰ هزار ریال خریداری خواهد شد و این امر یک مشوق اقتصادی قوی برای استفاده از فناوریهای نوین محسوب میشود.
چیرگی برداشت سنتی بر مکانیکی
با وجود در دسترس بودن کمباینها، الگوی غالب در مزارع پنبه استان اردبیل همچنان برداشت دستی است و طبق گزارش سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل، فقط حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از کل محصول با استفاده از کمباین برداشت میشود و بقیه به صورت سنتی و دستی برداشت میشود و این امر هزینههای تولید را به شدت افزایش میدهد.
بخش عمدهای از مزارع استان اردبیل زیر کشت ارقامی است که با شرایط اقلیمی منطقه سازگار شدهاند یا ظرفیت عملکرد بالاتری دارند و بیش از ۹۰ درصد بذور کشت شده در این مزارع از ارقام وارداتی یا هیبریدهای توسعه یافته با استفاده از ژنتیک خارجی هستند.
ارقام شاخص پنبه دشت مغان شامل مای، لیدر، امریکن ژنتیک و بیای ۱۰۱۰ است و برداشت مکانیزه بیتردید در ارتقای میزان و کیفیت پنبه موثر خواهد بود و با وجود اهمیت استراتژیک پنبه برای اقتصاد استان، کشاورزان با موانع متعددی روبرو هستند که منجر به کاهش سطح زیر کشت در مقایسه با سالهای گذشته شده است.
دلایل کاهش سطح کشت و راهکارها
غفور آقایی، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل، تأیید کرد که سطح کشت فعلی در هشت هزار و ۷۵۰ هکتار، نشاندهنده کاهش سطح زیر کشت نسبت به دورههای زمانی قبل است.
وی ادامه داد: امسال به احتمال قوی در مجموع ۳۴ هزار تن وش پنبه از مزارع استان برداشت خواهد شد که کمی پایینتر از تخمین سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی، دلایل اصلی کاهش تمایل کشاورزان به کشت این محصول راهبردی را چالشهای اقتصادی و درآمدی ، پایین بودن قیمت خرید، افزایش هزینه های تولید، مشکلات زیرساختی و رقابت پنبه وارداتی اعلام کرد.
