سامانه مودیان؛ نقطه عطف هوشمندسازی مالیات در ایران

به گزارش خبرگزاری بسیج، دکتر علی حسین‌پور در نهمین رویداد صدرا با موضوع «هوش مصنوعی و چشم‌انداز حسابداری» که در دانشگاه آزاد اسلامی سمنان با حضور اساتید، دانشجویان و فعالان حوزه حسابداری و هوش مصنوعی با اشاره به روند تحولات نظام مالیاتی کشور گفت: ما نسلی هستیم که گذار از نظام سنتی و دستی، به مرحله ماشینی، سپس الکترونیکی و امروز دیجیتال را تجربه کرده‌ایم و در گذشته تمامی فرآیند‌ها با کاغذ و به صورت دستی انجام می‌شد و حسابرسی‌ها به‌صورت کامل و سنتی صورت می‌گرفت، به‌عنوان مثال در استان سمنان با بیش از ۱۰۰ هزار پرونده مالیاتی، صد‌ها نفر نیروی انسانی باید به‌صورت سنتی و غیر سیستمی حسابرسی انجام می‌دادند و این روند علاوه بر هزینه و زمان زیاد، خروجی‌هایی همراه با خطا و نارضایتی داشت، اما امروز با اجرای ماده ۹۷ قانون مالیات‌های مستقیم و راه‌اندازی سامانه مودیان، تنها پرونده‌های پرریسک یا با اهمیت ویژه مورد حسابرسی قرار می‌گیرند و این تحول موجب شده میزان حسابرسی در استان برای اشخاص حقیقی به کمتر از ۲۰ درصد و برای اشخاص حقوقی به کمتر از ۳۰ درصد کاهش یابد.

وی با توضیح مراحل تحول افزود: در مرحله ماشینی هدف افزایش سرعت بود، در مرحله الکترونیکی تسهیل فرآیندها، و در مرحله دیجیتال تحول داده‌محور و استفاده از هوش مصنوعی برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر و در این مرحله، داده‌ها منبع تصمیم هستند، فرآیند‌ها بازطراحی می‌شوند، و الگوریتم‌ها و مدل‌های تحلیلی جایگزین تصمیمات انسانی می‌گردند، به همین دلیل، نظام مالیاتی امروز نه تنها سریع‌تر و دقیق‌تر عمل می‌کند، بلکه توانایی پیش‌بینی و تحلیل رفتار اقتصادی مودیان را نیز دارد.

مدیرکل امور مالیاتی استان سمنان با اشاره به پشتوانه‌های قانونی این تغییر گفت: قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان که در سال ۱۳۹۸ به تصویب رسید، نقطه پایان صورتحساب‌های کاغذی بود و بر اساس این قانون، تمامی فعالان اقتصادی مشمول قانون مذکور مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی هستند و تنها صورتحساب‌های صادرشده از طریق سامانه مودیان معتبر خواهند بود که این اقدام علاوه بر رصد چرخه توزیع کالا و خدمات در کشور و جلوگیری از احتکار، گران‌فروشی و انحصار، داده‌های درست و شفاف را در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار می‌دهد و زمینه مالیات‌ستانی عادلانه را فراهم می‌سازد.

وی همچنین به جایگزینی دفاتر الکترونیکی به جای دفاتر سنتی در اجرای برنامه هفتم پیشرفت اشاره کرد و گفت: از ابتدای ماه آینده، اعتبار ارزش افزوده هیچ صورتحساب کاغذی در نظام مالیاتی پذیرفته نخواهد شد و به این ترتیب، دفاتر سنتی و کاغذی جای خود را به دفاتر و صورت‌حساب‌های الکترونیکی داده‌اند و نظام مالیاتی کشور وارد مرحله تازه‌ای از حکمرانی داده‌محور شده است.

حسین‌پور در پایان با تأکید بر آمادگی اداره‌کل امور مالیاتی استان برای برگزاری دوره‌های آموزشی ویژه دانشجویان و فعالان حوزه حسابداری گفت: هوشمندسازی نظام مالیاتی تغییر منطق حکمرانی است؛ حکمرانی داده‌محور که می‌تواند الگویی موفق برای آینده اقتصاد کشور باشد و حذف صورتحساب‌های کاغذی و جایگزینی آنها با صورتحساب‌های الکترونیکی، نماد این تحول بزرگ است که عدالت مالیاتی را بیش از پیش محقق خواهد کرد.