آبخیزداری، راهکار حفظ منابع آب و خاک در شهرستان شاهرود
به گزارش خبرنگار بسیج، علیرضا رهایی مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان در سفر به شهرستان شاهرود جهت بازدید از طرحها و پروژههای منابع طبیعی و آبخیزداری بیان کرد: طرحهای آبخیزداری در قالب طرحهای مختلفی اعم از ساخت بندهای سنگ و ملاتی، بندهای گابیونی و بندهای خاکی در شهرستان شاهرود انجام شد.
مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان خاطرنشان کرد: به طور کلی حفظ منابع آب و خاک، جلوگیری از فرسایش خاک، کنترل رسوب و سیلاب، تغذیه آبخوانها و سفرههای زیرزمینی از جمله اهداف اجرا و احداث این طرحهاست.
علیرضا رهایی در خصوص نقش عوامل انسانی در بروز سیل اظهار کرد: دخالت و سودجویی انسان جهت کسب درآمد و سود بیشتر در حریم، ورود دام بیش از ظرفیت مراتع توسط دامداران، شخم در جهت شیب، تجاوز به حریم رودخانه از طریق ساخت و ساز غیرمجاز و عدم لایروبی به موقع رودخانهها و آبراههها و برداشت غیراصولی از مصالح رودخانهای از مهمترین علل بروز سیل به شمار میرود.
مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان اضافه کرد: اگر آب، خاک، پوشش گیاهی مرتع و جنگل مدیریت شود با آبخیزداری میتوان جلوی سیلاب و فرسایش خاک را گرفت و هدف آبخیزداری هم این است که در نقطهای که بارش وجود دارد با اقدامات سازهای و غیرسازهای بتوان جلوی سیلاب را گرفت.
وی گفت: طی سالهای گذشته وقوع سیل خسارتهای سنگینی به بخشهای مختلف کشاورزی، ابنیه فنی، بافت شهری و روستایی وارد کرده است این در حالی است که با اجرای طرحهای آبخیزداری امکان مهار و مدیریت خسارتهای ناشی از سیل وجود دارد.
مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان در خصوص علل وقوع سیل گفت: تغییرات اقلیمی و تغییر الگوی بارش، از بین رفتن پوشش گیاهی، جنگلها و مراتع، شدت بارش به عنوان علل و عوامل طبیعی سیل به شمار میرود.
مزایای سازههای آبخیزداری
مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان اظهار کرد: احداث سازههای آبخیزداری افزون بر ذخیره آب برای دوران کم آبی از بروز سیل و خسارتهای ناشی از آن پیشگیری میکند.
رهایی گفت: با اجرای این طرحها سالانه حجم زیادی از روان آبهای سطحی کنترل و از خسارت به اراضی و تاسیسات جلوگیری میشود.
وی افزود: کنترل سیلاب، ایجاد اشتغال موقت و دائم، نشاط تفرجگاه ها، مهیا شدن آبشخور برای ادامه زندگی گونههای حیات وحش، تقویت پوشش گیاهی و افزایش تولیدات کشاورزی و دامپروری، کاهش رسوبات و افزایش عمر مفید سدها مزایای مهم اجرای سازههای آبخیزداری در این استان بوده است.
عملیات بیولوژیک آبخیزداری به روشهایی مانند بذرکاری و کپهکاری و عملیات مکانیکی با روشهایی مانند کنتور فارو اجرا میشود.
به گفته وی کنتور فارو برای بهره برداری بهینه از آب و خاک در مناطق خشک و نیمه خشک استان سمنان احداث میشود و این زیرساختها در عرصههایی که پوشش گیاهی مراتع به حدی کاهش یافته که هیچگونه تأثیری در جلوگیری از روانآب سطحی ندارد ولی پایههای گیاهی مناسب و خوشخوراک در عرصه وجود دارد، انجام میگیرد.
کنتور فارو (یا خط تراز مستقیم) عبارت است از ایجاد جویهای کوچک و کم عمق بر روی خطوط تراز در سطح مراتع که به منظور مدیریت آب باران، نفوذ آب در خاک، جلوگیری از جریان سطحی آن، افزایش پوشش گیاهی و تولید علوفه انجام میگیرد.
آبخیزداری چیست؟
آبخیزداری به معنای مهار آبهای روان در زمان سیلاب و تزریق آن به سفرههای زیرزمینی و همچنین ذخیره در پشت سدهای خاکی برای استفاده در زمان خشکسالی یا فصول گرم سال است.
کارشناسان منابع طبیعی میگویند:اجرای این طرحها علاوه بر رونق بخش کشاورزی و باغداری، موجب افزایش ذخیره آب، تقویت سفرههای زیرزمینی و کاهش سرعت تخریبهای سیلاب و کنترل دبی آب رودخانه، قنات و چشمهها میشود.
