احتمال نوبت‌بندی آب برای نیمی از مشهد در صورت تداوم کاهش ورودی سدها

به گزارش خبرگزاری بسیج استان خراسان رضوی از مشهد مقدس، محمدعلی نعمت‌نژاد در سی‌و‌پنجمین اجلاس رسمی شورای اسلامی استان خراسان رضوی که در تالار شهر مشهد برگزار شد، اظهار کرد: استان خراسان رضوی با وسعت ۱۱۶ هزار کیلومترمربع، ۷ درصد مساحت و ۸ درصد جمعیت کشور را در خود جای داده است. حدود ۷۴ درصد مساحت این استان خشک و ۲۶ درصد نیمه‌خشک است و همین ویژگی جغرافیایی، تأمین منابع آبی را با چالش روبه‌رو کرده است.

وی افزود: در استان ۳۷ دشت مطالعاتی داریم۳۴ مورد آن در وضعیت ممنوعه یا بحرانی است؛ به‌عبارتی، برداشت ما از منابع آب زیرزمینی سالانه بیش از یک میلیارد مترمکعب بیش از ظرفیت آبخوان‌هاست.

نعمت‌نژاد بیان کرد: در سال ۱۳۳۵ جمعیت مشهد حدود ۲۲۰ هزار نفر و در سال ۱۳۴۷ نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر بود، اما امروز چهار میلیون نفر بر همان آبخوان تکیه دارند. اکنون مشهد در مرکز بحران آبی قرار گرفته و سرانه آب تجدیدپذیر شهر به تنها ۱۴۷ مترمکعب در سال رسیده است؛ رقمی که بسیار پایین‌تر از شاخص بحران (۱۰۰۰ مترمکعب) است.

به گفته مدیرعامل شرکت آب‌منطقه‌ای، اگرچه میانگین بارش سال جاری به حدود ۱۰۰ میلی‌متر رسیده و نسبت به سال قبل بهتر است، اما سدهای تأمین‌کننده آب مشهد هنوز ورودی قابل‌توجهی نداشته‌اند.

وی تأکید کرد:در شرایط بدبینانه، اگر این وضعیت ادامه یابد، نیمی از شهر مجبور به نوبت‌بندی آب خواهد شد، هرچند در سایر شهرستان‌های استان نگرانی جدی وجود ندارد.

وی با اشاره به منابع فعلی تأمین آب شرب استان گفت: در حال حاضر ۵۷۵ حلقه چاه، چهار سد فعال، دو چشمه و دو رشته قنات در مدار تأمین قرار دارند و پروژه‌هایی مانند سد شوریجه و انتقال آب از یال شمالی هزارمسجد در حال اجراست. در برنامه بلندمدت نیز انتقال آب از دریای عمان، خزر و کشورهای همسایه ازجمله تاجیکستان و ترکمنستان پیش‌بینی شده است.

نعمت‌نژاد با انتقاد از کاهش ورودی آب سد دوستی به‌دلیل اقدامات کشور افغانستان گفت: تا نیمی از آب شرب مشهد از سد دوستی تأمین می‌شد، اما اکنون به دلیل خشکسالی و کاهش آورد از بالادست، این منبع حیاتی رو به کاهش است و نیاز به پیگیری دیپلماتیک دارد.

وی خاطرنشان کرد: اگرچه ۶۳ درصد مشترکان مشهد زیر الگوی مصرف قرار دارند، اما تداوم صرفه‌جویی و مدیریت مصرف، شرط عبور ایمن از تابستان آینده است.

در ادامه قائم‌مقام سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی اعلام کرد: از مجموع ۱۵۷ میلیارد تومان بودجه مصوب این سازمان برای سال ۱۴۰۴، تنها ۴ میلیارد تومان (معادل ۳ درصد) در ۱۱ ماه گذشته تخصیص یافته است. این کمبود شدید منابع، اجرای مطلوب طرح‌های کشاورزی را با چالش جدی مواجه کرده است.

محمد میری‌دیسفانی عنوان کرد: پیشنهاد شده  تسهیلات بلاعوض برای سیستم‌های نوین آبیاری متوقف و به جای آن، تسهیلات کم‌بهره با بازپرداخت طولانی‌مدت جایگزین شود تا مشکل فرسودگی شبکه‌های آبیاری حل گردد. میزان آب در دسترس کشاورزان استان به دلیل ناترازی‌ها از ۳.۸ میلیارد مترمکعب به ۳.۲ میلیارد مترمکعب کاهش یافته و پیش‌بینی می‌شود به ۲.۸ میلیارد مترمکعب نیز برسد.

وی در ادامه افزود: پس از آزادسازی نرخ نهاده‌ها از دی‌ماه، واردات نهاده‌های دامی افزایش داشته و درخواست شده است که سهمیه‌بندی نهاده‌ها از طریق سامانه حذف شود.

وی تصریح کرد: ذخایر گندم، آرد، برنج و شکر استان برای تأمین کالابرگ‌ها تا برداشت سال آینده کافی است و در تولید مرغ و تخم‌مرغ مازاد تولید وجود دارد.به طور خلاصه، علی‌رغم رشد اعتبارات مصوب نسبت به سال گذشته، مشکل اصلی در تخصیص ۹۷ درصدی بودجه معوق است که پیشرفت فیزیکی طرح‌ها را متوقف کرده است.

خبرنگار/مریم مزاری