بحران جمعیت نیازمند مشارکت مردمی و برنامه‌ریزی بومی

به گزارش خبرگزاری بسیج از همدان، معصومه باقری در دومین جلسه شورای اندیشه‌ورزی جوانی جمعیت که در اتاق رصد وضعیت جمعیت، اداره کل ثبت احوال همدان برگزار شد، اظهار کرد: وقتی گفته می‌شود از هر چند ازدواج یک طلاق رخ داده، این نوع تحلیل آماری نیازمند بررسی کارشناسی دقیق‌تر است، زیرا طلاقی که امروز ثبت می‌شود ممکن است مربوط به ازدواج‌های دو، پنج، ۱۰ یا حتی ۲۰ سال قبل باشد، در حالی که ازدواج‌های ثبت‌شده مربوط به زمان حال هستند.

 وی افزود: بهتر است طلاق با روند گذشته خودش و ازدواج نیز با روند سال‌های قبل خود مقایسه شود تا بتوان برنامه‌ریزی دقیق‌تر و اثرگذارتری انجام داد.

مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری همدان گفت: هرچند تمامی اقدامات و برنامه‌هایی که در این حوزه اجرا می‌شود می‌تواند در نهایت منجر به خروجی مثبت شود، اما لازم است نگاه تحلیلی و برنامه‌محور بر سیاست‌گذاری‌ها حاکم باشد تا شاهد اتفاقات مطلوب‌تری در حوزه خانواده و جمعیت باشیم.

وی با اشاره به اجرای «مسیر امید» در استان گفت: این مسیر با مشارکت گروه‌های مردمی، دستگاه‌های اجرایی و مجموعه‌هایی که حتی الزام قانونی مستقیم هم ندارند دنبال می‌شود و هدف آن هم‌افزایی برای حل مسائل جمعیتی و خانواده است.

باقری با اشاره به آمارهای ارائه‌شده در اتاق وضعیت جمعیتی استان بیان کرد: نرخ خام طلاق در سال ۱۴۰۴ در شهرستان‌های مختلف استان متفاوت است و بر اساس داده‌های مرکز رصد، شهرستان درگزین رتبه دهم استان را با نرخ ۹ دهم دارد و شهرستان اسدآباد نیز در این شاخص رتبه نخست استان را به خود اختصاص داده است.

وی با بیان اینکه استان همدان همانند بسیاری از استان‌های کشور با مسئله کاهش جمعیت مواجه است، اظهار کرد: متأسفانه کشور ما از استان‌های سبز جمعیتی فاصله گرفته و در سال‌های اخیر، به‌جز مقطع خاص دهه ۶۰، با روند کاهش جمعیت روبه‌رو بوده‌ایم. بخشی از این مشکلات، بومی و منطقه‌ای است و نیازمند برنامه‌ریزی بومی و متناسب با شرایط هر شهرستان است.

مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری همدان ادامه داد: یکی از اهداف اصلی این جلسات، انتقال دقیق مسئله و جدیت بحران جمعیت به کارشناسان و دستگاه‌های اجرایی است، زیرا در بسیاری مواقع موضوعات صرفاً در حد مکاتبات اداری باقی می‌ماند. این در حالی است که بحران جمعیت فقط مربوط به یک دستگاه خاص نیست و همه نهادها، از ثبت احوال و اداره کل زنان و خانواده گرفته تا علوم پزشکی، آموزش و پرورش، رسانه‌ها و گروه‌های مردمی، در آن نقش دارند.

وی با بیان اینکه اکنون در شرایطی قرار داریم که باید با نگاه واقع‌بینانه، جلسات اندیشه‌ورزی و ارائه راهکارهای عملیاتی و راهبردی را جدی بگیریم، گفت: قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده دارای ۷۳ ماده قانونی است و بخشی از تکالیف به‌صورت تخصصی برای برخی دستگاه‌ها تعریف شده، اما حل این بحران بدون مشارکت عمومی و مردمی ممکن نخواهد بود.

باقری نقش زنان را در آینده جمعیت ایران «کلیدی و تعیین‌کننده» دانست و گفت: همان‌گونه که زنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی و حتی در صحنه‌های حساس ملی حضور فعال و میدانی دارند، در موضوع جمعیت نیز این زنان هستند که می‌توانند گره‌های موجود را باز کنند. وی تصریح کرد: مسئله جمعیت یک فرایند زنجیره‌وار است که عوامل متعددی در آن نقش دارند، اما نقش زنان در این زنجیره بسیار اثرگذار و اساسی است.

مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری همدان با اشاره به اثرگذاری مسائل اقتصادی بر کاهش فرزندآوری گفت: هرچند نمی‌توان اقتصاد را تنها عامل دانست، اما قطعاً یکی از عوامل مؤثر در برخی خانواده‌ها بوده است. البته خانواده‌هایی نیز وجود دارند که با وجود برخورداری مالی مناسب، تمایل کمتری به فرزندآوری دارند که نشان می‌دهد عوامل فرهنگی و اجتماعی نیز در این مسئله دخیل هستند.

وی افزود: کشور امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند امیدآفرینی در حوزه جمعیت است. در سال‌های گذشته شعار «فرزند کمتر، زندگی بهتر» آثار منفی قابل توجهی بر نگرش جامعه گذاشت و اکنون باید با امیدآفرینی و اصلاح نگرش‌ها، مسیر جدیدی در حوزه خانواده و فرزندآوری ایجاد شود.

باقری خاطرنشان کرد: مشوق‌های قانونی و اقتصادی برای فرزندآوری در نظر گرفته شده و اگرچه ممکن است اجرای برخی از آنها با تأخیر همراه باشد، اما این موضوع نباید به عاملی برای انصراف خانواده‌ها از فرزندآوری تبدیل شود.

وی با تأکید بر نقش رسانه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد اظهار کرد: گروه‌های مردمی حتی اگر در مقیاس محدود فعالیت کنند، می‌توانند در اقناع‌سازی، آگاهی‌بخشی و فرهنگ‌سازی بسیار اثرگذار باشند. به گفته وی، برخی سمن‌های فعال در استان با اجرای برنامه‌های محله‌محور توانسته‌اند اقدامات ارزشمندی در حوزه خانواده و جمعیت انجام دهند.

مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری همدان افزود: امروز باید هم به افزایش جمعیت و هم به حفظ و پایداری جمعیت موجود توجه شود؛ یعنی علاوه بر فرزندآوری، ارتقای کیفیت زندگی، سلامت، آموزش و امید به زندگی نیز اهمیت فراوان دارد.

وی با اشاره به کاهش مرگ‌ومیر نوزادان، افزایش سطح سواد و ارتقای امید به زندگی در جامعه گفت: این دستاوردها باید در کنار چالش‌های موجود دیده شود و نباید صرفاً بر مشکلات تمرکز کرد.

باقری همچنین با اشاره به آمار امید به زندگی زنان اظهار کرد: بر اساس آمارهای حوزه سلامت، امید به زندگی در میان زنان نسبت به مردان بیشتر است و این موضوع نیز بخشی از واقعیت‌های جمعیتی جامعه محسوب می‌شود.

وی با تأکید بر ضرورت برنامه‌محوری در تمامی اقدامات فرهنگی و اجتماعی گفت: اجرای برنامه‌های محله‌محور در مساجد و مناطق مختلف، شبکه‌سازی مردمی و حرکت از پایین به بالا می‌تواند اثربخشی بیشتری نسبت به برگزاری صرف همایش‌ها و برنامه‌های نمایشی داشته باشد.

مدیرکل امور زنان و خانواده استانداری همدان ابراز امیدواری کرد با هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، رسانه‌ها و گروه‌های مردمی، گام‌های مؤثری در مسیر حل بحران جمعیت و تقویت بنیان خانواده برداشته شود.

انتهای پیام/