سفیدکی که سفره کشاورزان را سیاه میکند
اسمش سفیدک است، اما دستاوردش برای کشاورز جز سیاهی نیست سفیدک دروغین این روزها مهمان ناخوانده مزارع اردبیل شده و سفرههایی را که یک سال برای پر شدنش زحمت کشیده شده، یکشبه سیاه کند.
خبرگزاری بسیج اردبیل: تصور کن هفتهها زحمت کشیدهای، زمین را شخم زدهای، بذرها را با امید به فردا در دل خاک خواباندهای و حالا فقط چند ماه تا برداشت پرثمر مانده است. اما ناگهان، لکههای ریز قهوهای روی برگها ظاهر میشود فردای آن روز، این لکهها گسترشیافته و تمام مزرعه را در برمیگیرد سفیدک دروغین، این قاتل خاموش سیبزمینی، در کمین نشسته است و این روزها، مزارع اردبیل در تیررس اوست. وسعت ۱۴ هزارهکتاری کشت سیبزمینی در اردبیلاین روزها، بخش قابلتوجهی از مزارع سیبزمینی اردبیل با تهدیدی جدی به نام «سفیدک دروغین» یا «بلیت دیررس» روبهرو شدهاند. این بیماری که ناشی از نوعی قارچ مانند به نام فیتوفتورا اینفستانس است، در شرایط رطوبت بالا، خنکشدن ناگهانی هوا و کشت زودهنگام، مانند آتش در علفزار گسترش مییابد. آنچه اوضاع را حساستر کرده، وسعت بالای کشت است؛ از اواخر اسفند، سطحی بالغ بر ۱۴,۳۸۰ هکتار از اراضی آبی زیر کشت رفته و بیش از ۴,۱۰۰ بهرهبردار در ۳۵ روستا را درگیر کرده است.هر روز مزارع را پایش کنیدسیاوش نیرومند، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان اردبیل، با اشاره به این آمار گسترده، میگوید: «در شهرستان اردبیل از اواخر اسفندماه در سطح چهارده هزار و سیصد و هشتاد هکتار از اراضی آبی توسط چهارهزار و صد نفر بهرهبردار در سی و پنج روستا کشت سیبزمینی شروع شده است.ما از کشاورزان عزیز تقاضا داریم حتماً مزارع خود را روزانه پایش بفرمایند در صورت مشاهده هرگونه علائم خسارتزا از جمله آفات و بیماری، به مراکز چهارگانه و مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان اردبیل مراجعه کنند.» وی تأکید میکند که پایش مستمر مزارع و واکنش سریع به نشانههای اولیه بیماری، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وقتی دما به ۱۹ درجه میرسد، خطر اپیدمی جدی میشودمطالعات اقلیمشناسی نشان میدهد که دشت اردبیل یکی از نقاط حساس ایران برای شیوع این بیماری است تحقیقات انجامشده بر روی دادههای هواشناسی سالهای ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۲ نشان میدهد که اگر میانگین دمای روزانه حدود ۱۹ درجه سانتیگراد به مدت ۱۰ روز متوالی ادامه یابد و بارندگی مؤثر (حدود ۳۰ میلیمتر) رخ دهد، شرایط برای اپیدمی سفیدک دروغین کاملاً مساعد است سال ۱۹۹۷ (۱۳۷۶) در اردبیل چنین سالی بود و خسارتهای فاجعهباری به جا گذاشت.لکههای آبسوخته؛ اولین فریاد کمک از مزرعهیحیی آذرمی، مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل، با اشاره به شرایط بحرانی میگوید: «باتوجهبه شرایط آبوهوایی و کشت مداوم و پیدرپی سیبزمینی در منطقه و حساس شدن ارقام غالب منطقه از جمله آدریا، علائم اولیه بیماری بهصورت لکههای آبسوخته ظاهر میشود. از عموم کشاورزان خواهش داریم اگر علائم بیماری را ندیدهاند، از سموم حفاظتی از جمله ترکیبات مسی و اکسر و مس استفاده کنند. اما اگر علائم اتفاق افتاده باشد، حتماً از سموم سیستمیک و معالجهکننده نظیر رزالت، سیسیل، اینفینیتو، اوروهگو و شن پرو که تمام آنها را در دستورالعملها ذکر کردهایم، استفاده کرده و مزارع خود را سمپاشی بکنند.»
دو مرحله طلایی نجات؛ پیشگیری با مس، درمان با رزالتآذرمی در ادامه توضیح میدهد که استراتژی مبارزه با سفیدک دروغین به دو مرحله تقسیم میشود. مرحله اول، دفاع پیشگیرانه است؛ کشاورزانی که هنوز هیچ علامتی در مزرعه خود ندیدهاند، باید بلافاصله از سموم حفاظتی مانند ترکیبات مسی، قارچکش «اکسر» یا «مس» استفاده کنند تا یکلایه محافظ روی برگها ایجاد شود. اما مرحله دوم، درمان و نجات است؛ بهمحض مشاهده لکههای آبسوخته، نوبت به سموم سیستمیک و معالجهکننده میرسد. سمومی مانند «رزالت»، «سیسیل»، «اینفینیتو»، «اوروهگو» و «شن پرو» وارد شیره گیاهی شده و قارچ را از داخل نابود میکنند. تأکید آذرمی این است که انتخاب نوع سم کاملاً به وضعیت مزرعه بستگی دارد و کشاورزان نباید بدون تشخیص درست، اقدام به سمپاشی کنند. سه عامل تشدیدکننده خطر در استان اردبیلدلیل اصلی نگرانی کارشناسان از شیوع سفیدک دروغین در اردبیل، تناوب نامناسب کشت سیبزمینی در این منطقه است کشت مداوم و پیدرپی سیبزمینی در یک زمین، باعث شده که عامل بیماری بهصورت تدریجی در خاک انباشته شود. همچنین رقم «آدریا» که رقم غالب منطقه است، حساسیت بالایی به این بیماری دارد از سوی دیگر، کشت زودهنگام در اواخر اسفند، محصول را در دوره حساس رشد رویشی در معرض نوسانات دمایی و رطوبت بالا قرار میدهد. این سه عامل یعنی تناوب نامناسب، رقم حساس و کشت زودهنگام، دستبهدست هم دادهاند تا امسال اردبیل در آستانه یک اپیدمی خطرناک قرار گیرد.
تجربه کشاورزان؛ از مشاوره تا سمپاشی بهموقع کشاورزان اردبیلی نیز از این قاعده پیروی میکنند آنان میگویند: «از طریق جهاد کشاورزی کارشناسانش مشاوره میگیریم و سموم را حتماً سمپاشی میکنیم اگر چیزی مشاهده شود، سمپاشی میکنیم.» همچنین تأکید دارند: «اگر این بیماری بهموقع کنترل نشود، باعث کاهش شدید عملکرد محصول میشود.» آنها بهخوبی میدانند که یک هفته دیر شدن در سمپاشی میتواند یک سال تلاش را به باد دهد و گاهی خسارت تا ۱۰۰ درصد نیز پیش رفته است. پنجره مساعد بیماری تا چند هفته آیندهپیشبینیهای جوی نشان میدهد که باتوجهبه نوسانات دمایی و رطوبت نسبی، پنجره شیوع بیماری تا چند هفته آینده باز است فرماندهی مقابله با این بحران بر عهده خود کشاورز است «پایش روزانه» و «واکنش سریع» دو بال پیروزی در این نبرد هستند. مسئولان جهاد کشاورزی نیز تأکید دارند که کشاورزان در صورت مشاهده هرگونه علائم، هرگز خودسرانه عمل نکنند و حتماً از کارشناسان مراکز چهارگانه مشاوره بگیرند مبارزه با سفیدک دروغین، جنگی تمامعیار است که نتیجه آن به آگاهی و سرعت عمل کشاورزان بستگی دارد.
ارسال نظرات شما
