«خروج برای اصلاح»؛ مانیفست عاشورا در نبرد نرم امروز
به گزارش خبرنگار بسیج، ماه محرم و دهه نخست آن، که به حق دهه امر به معروف و نهی از منکر نام گرفته، تنها موسم اشک و عزا نیست؛ دانشگاهی است که فلسفه قیام اباعبدالله الحسین (ع) را فریاد میزند. آنجا که حسین (ع) در وصیتنامه و خطابههای خویش، انگیزه این حرکت عظیم را اینگونه بیان میکند:
«إنّی لَم أخرُجْ أَشِرًا ولا بَطِرًا ولا مُفسِدًا ولا ظالِمًا، وإنّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الإصلاحِ فی أُمّةِ جَدّی، أُریدُ أَن آمُرَ بِالمَعروفِ وأَنهَى عَنِ المُنکَر»؛ «من از روی سرمستی و گردنکشی و برای فساد و ستم خروج نکردم، بلکه تنها برای طلب اصلاح در امت جدم قیام نمودم. میخواهم امر به معروف و نهی از منکر کنم.» این کلام نورانی، چراغ راه همه عاشورائیان تاریخ است و نشان میدهد ستون خیمه دین، همین فریضه عظیم است.
قرآن کریم، رمز خیریت امت اسلامی را در همین دو فریضه میداند و تصریح میکند: «کُنتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ» (آل عمران، ۱۱۰). همچنین مؤمنان را در صفی واحد میبیند که «یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ» (توبه، ۷۱). خداوند در این آیات، هویت جمعی جامعه دینی را به این فریضه گره زده است؛ هویتی که اگر کمرنگ شود، مرگ تدریجی ایمان و اضمحلال اجتماع را در پی دارد.
اهل بیت (ع) نیز با بیانی تکاندهنده جایگاه این فریضه را ترسیم کردهاند. امام باقر (ع) میفرمایند: «إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیَ عَنِ الْمُنْکَرِ فَرِیضَةٌ عَظِیمَةٌ بِهَا تُقَامُ الْفَرَائِض»؛ همانا امر به معروف و نهی از منکر فریضهای بزرگ است که سایر فرائض با آن برپا میشوند. وقتی این ستون فرو بریزد، نماز و روزه و حج نیز ملعبه میشوند و جامعه به وادی بیتفاوتی و انحطاط کشیده میشود. از این رو، این دو فریضه، ضامن اجرای دین و حافظ غیرت عمومی جامعه است.
امام خمینی (ره) با نگاهی حکومتی و تمدنی، امر به معروف و نهی از منکر را اساس بقای اسلام خواندند و فرمودند: «امر به معروف و نهی از منکر دو فریضهای است که تمام فرائض به واسطه این دو فریضه باید اجرا بشود. اگر این دو فریضه تعطیل بشود، اساس دین از بین میرود.» ایشان این واجب را تنها در تذکر زبانی به گناهان فردی محصور نکردند، بلکه آن را موتور محرکه اصلاحات اجتماعی و سیاسی و سدی در برابر طاغوتها میدانستند؛ درسی که از متن کربلا برگرفته بودند.
در امتداد همین نگاه، امام شهید امت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای با هوشمندی، این فریضه را به صحنه نبرد نرم و شناختی پیوند زدهاند.
دشمنِ امروز، بیآنکه رخ در رخ بایستد، با تغییر نرمافزارهای ذهنی و تحریف مرزهای معروف و منکر، بنیانهای اعتقادی جامعه را نشانه رفته است. رهبر شهید انقلاب هشدار میدهند که در این شرایط «امر به معروف و نهی از منکر یک واجب فراموششده و بلکه مظلوم است» و تأکید میکنند که «امروز بزرگترین منکرها، تهاجم به باورهای دینی مردم و تخریب بنیان خانواده و گسترش بیبندوباری است.» جنگ شناختی دشمن دقیقاً بهدنبال آن است که زشتیِ منکر را در چشم مردم بزداید و ارزشهای الهی را کهنه و ناکارآمد جلوه دهد، تا آنجا که جامعه بهجای فریاد اعتراض، سکوت و تماشا پیشه کند.
اینک این جنگ نرم، مهمترین میدان را خانواده و هویت دینی جامعه اسلامی قرار داده است. ترویج سبک زندگی غربی، فروپاشی حریمها در فضای مجازی، عادیسازی بیحجابی، تزلزل نهاد ازدواج و تضعیف نقش مادری و پدری، همه از مصادیق بارز منکراتی است که با مهندسی دقیق شناختی بر جامعه تحمیل میشود.
در چنین فضایی، عمل به فریضه امر به معروف و نهی از منکر تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه جهاد تبیین و صیانت است. همانگونه که رهبر شهید انقلاب میفرمایند: «امر به معروف و نهی از منکر، مصداق بارز جهاد فیسبیلالله در فضای آلوده به منکر و غبارآلود امروز جهان است.»
بنابراین، دهه اول محرم یادآور این حقیقت است که احیای دین و حفظ جامعه، هزینه دارد و سیدالشهدا (ع) بالاترین هزینه را در این راه پرداخت. امروز اگرچه میدان نبرد تغییر کرده، اما وظیفهای که بر دوش ماست همان است که حسین (ع) بر دوش داشت: دعوت به خیر، اصلاح امت و ایستادگی در برابر انحراف. با زبان نرم و مهرآمیز، با قلم و بیان، با کنش هوشمندانه در فضای مجازی و با غیرتورزی در عرصه خانواده، باید مرز میان معروف و منکر را برپا داریم.
این دهه، فرصتی برای تجدید عهد با آن امام همام است که نهضت خود را فریضهای برای نجات انسانیت قرار داد؛ فریضهای که اگر زنده بماند، هیچ هجمه نرمی نخواهد توانست سقف خانواده و جامعه دینی را فروریزد.
