برگزاری نخستین نشست «آیینهٔ آیین» توسط انجمن نمایش آیینی سازمان بسیج هنرمندان
نخستین نشست از سلسله نشستهای «آیینهٔ آیین»؛ با موضوع ترسیم سند تحول نمایش آیینی در مسیر تمدنسازی نوین برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان بسیج هنرمندان، نخستین نشست مشترک مجازی انجمن نمایش آیینی بسیج هنرمندان ایران با روسای بسیج هنرمندان استانها، مدیران انجمنهای ادبی و هنری و مسئولان استانی، با هدف نظام مندسازی، شناسایی ظرفیتهای بومی و تدوین یک نقشه راه جامع برای هنرهای آیینی کشور برگزار شد. در این گردهمایی که رویکردی کاملاً علمی و مدیریتی داشت، چارچوبهای ساختاری، فرآیندهای اجرایی و افق پیش روی این انجمن ترسیم گردید.
در ابتدای این نشست، پوریا فرجی، دبیر انجمن نمایش آیینی بسیج هنرمندان، با اشاره به مصوبه این انجمن برای برگزاری سلسله نشستهای استانی، علت برگزاری این نشست را «شناسایی میدانی، نظاممند و دقیق ظرفیتهای مغفول در استانها در حوزه نمایش آیینی» عنوان کرد و افزود: «هدف از این گردهمایی، خروج از کارهای جزیرهای و حرکت به سوی یک شبکهی هوشمند از داشتههای آیینی در سراسر کشور است.»
در ادامه امیر امیری، مدیر انجمنهای ادبی و هنری سازمان بسیج هنرمندان، در سخنانی با رویکرد تاریخی-مدیریتی، به این نکته اساسی اشاره کرد که: «سالها پیش، انجمنی با محوریت هنرهای آیینی در سازمان فعالیت میکرد، اما متأسفانه مدتها بود که این خلأ ساختاری احساس میشد. خرسندیم که امروز شاهد احیای این انجمن با رویکردی نوین و علمی هستیم.»
وی با معرفی هیئت مدیره انجمن نمایش آیینی که همگی از چهرههای برجسته در عرصههای آموزش، پژوهش، مدیریت و کارگردانی هستند، از تلاشهای این گروه، بهویژه دکتر محمد نجاری که بهعنوان چهرهای شاخص در حوزهی مطالعات بینرشتهای اقتباس در علوم انسانی و هنر شناخته میشود، قدردانی کرد و تشکیل این هیئت مدیره را «نقطه عطفی در ساماندهی هنر آیینی کشور» خواند. در ادامه دکتر محمد نجاری، رئیس انجمن نمایش آیینی بسیج هنرمندان، با اشاره به اهمیت تاریخی این حرکت، گفت: «تشکیل این انجمن در روزهایی که کشور درگیر جنگ تحمیلی سوم و پیچیدهترین معادلات شناختی و هویتی است، پاسخی هوشمندانه به نیاز جامعه برای بازتعریف هویت هنری-دفاعی ماست.»
وی برگزاری این نشست را گامی بنیادین برای برنامهریزی بلندمدت در استانها دانست و از مدیران خواست تا بر اساس اولویتها حرکت کنند؛ به دو نامه ارسالی به استانها اشاره کرد و افزود: «در نامه نخست، از مدیران استانها خواستهایم تا هرچه سریعتر، ترکیب هیئت مدیره، مدیر و دبیر انجمن نمایش آیینی استان خود را معرفی کنند؛ چرا که بدون ساختار مشخص، هیچ حمایتی امکانپذیر نیست.» و «در نامه دوم، خواستار ارائهی گزارش جامع از فعالیتهای سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، برنامههای پیشبینی شده تا پایان سال ۱۴۰۶، میزان و نحوهی تأمین بودجه و همچنین درخواستهای حمایتی از سوی انجمن مرکزی و سازمان شدیم.»
وی تأکید کرد: «از این پس، هرگونه حمایت مالی، تجهیزاتی و محتوایی در حوزه نمایش آیینی، منوط به ارائه پاسخ مستند به این دو نامه، ارایه مصوبهی انجمن نمایش آیینی استان و دریافت تأییدیهی انجمن کشوری خواهد بود.»
رئیس انجمن نمایش آیینی افزود: «این رویه، از پراکندهکاری جلوگیری کرده و بر اساس مزیتها و ظرفیتهای هر استان، تقسیم کار دقیقی صورت خواهد گرفت تا همهی حوزههای فرهنگی-هنری نمایش آیینی، از شناسایی و حفظ تا معرفی، آموزش و تولید، بهصورت نظامیافته پوشش داده شود.»
دکتر احمد جولایی، عضو هیئت مدیره و دبیر اسبق جشنواره بینالمللی تئاتر آیینی سنتی، به ظرفیتهای شگرف آیینی استانها اشاره کرد و گفت: «هر استان، یک گنجینهی تمام عیار از آیینهای بکر است که در هیچ دانشگاهی تدریس نمیشود اما در دل مردمان آن دیار زنده مانده است.»
این نویسنده و پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، بر لزوم مستندسازی علمی، انسانشناختی و هنری این آیینها تأکید کرد و افزود: «بدون پژوهش میدانی، هیچ سیاستگذاری موثری در این عرصه نخواهیم داشت.»
استاد محمود فرهنگ، عضو هیئت مدیره و دارندهی نشان درجه یک هنری، با نگاهی به ظرفیتهای بینظیر تعزیه و شبیهخوانی بهعنوان کهنترین الگوی ارتباط مؤثر با مخاطب دینی اشاره کرد و افزود: «ما با یک هنر زنده سروکار داریم که نه موزه، که تئاتر زندگی است؛ باید این آیینها را با زیبایی شناسی همراه با حمکمت به نسل جوان معرفی کنیم.»
مدیر کانون نمایش دینی مرکز هنرهای نمایشی، بر ضرورت همگرایی میان سازمانهای متولی برای تولید محتوای دینی فاخر تأکید کرد و گفت: «نمایش دینی، امروز بیش از هر زمانی نیازمند مخاطبشناسی علمی و استفاده از ظرفیتهای بصری و تکنولوژیک روز است.»
دبیر رویداد بین المللی تئاتر صاحبدلان، با اشاره به تجربه موفق این رویداد در همافزایی گفتمان دینی میان کشورهای مسلمان، پیشنهاد داد: «هر استان با توجه به پتانسیلهای دینی، تاریخی و فرهنگی خود، به اشاعه نمایشهای آیینی بهویژه در مناسبهای ملی و مذهبی بپردازد.»
این کارگردان موفق تئاتر، با برشمردن انواع نمایشهای آیینی، همچون: تعزیه، نقالی، شاهنامهخوانی، علم گردانی و... شناخت صحیح و ریشهشناختی این آیینها را برای هر هنرمندِ آگاه ضروری دانست و افزود: «هنرمند امروز باید بداند در کدام بستر تاریخی ایستاده است؛ وگرنه هر حرکت هنری، تقلیدی توخالی خواهد بود.»
علی وطن دوست، عضو هیئت مدیره و طراح صحنه و لباس، با نگاهی تخصصی به ضرورتهای زیباییشناختی، گفت: «انجمن نمایش آیینی، ظرفیت آن را دارد که به یک قطب هویتبخش در طراحی صحنه و لباس مبتنی بر فرهنگ اصیل ایرانی-اسلامی تبدیل شود.»
وی با تأکید بر نقش عناصر بصری در انتقال مفاهیم آیینی، افزود: «صحنه و لباس، زبان بیواسطه آیین هستند؛ متأسفانه این حوزه در استانها کمتر دیده شده و نیازمند آموزش و استانداردسازی است.»
پس از این مباحث و معرفی دیدگاههای اعضای هیئت مدیره انجمن نمایش آیینی بسیج هنرمندان، مدیران استانی به ارائه گزارشهای میدانی و تشریح ظرفیتهای بومی خود پرداختند که مشروح آن به شرح زیر است:
استان هرمزگان – محمود قاسمی، رئیس سازمان بسیج هنرمندان هرمزگان، با اشاره به آیین کهن و پرشور «شیر و کتل» که همهساله در ایام محرم و صفر در این استان برگزار میشود، گفت: «این مراسم سالهاست که بهصورت مستقیم از شبکه استانی خلیج فارس پخش میشود و امسال نیز به میزبانی شهرستان میناب برگزار شده است.»
استان قم – محمد توکلی، رئیس سازمان بسیج هنرمندان قم، در سخنان خود به فعالیتهای گسترده این استان در حوزه هنر تعزیه اشاره کرد و به بررسی دیدگاههای مطرحشده پیرامون «تعزیه مدرن» و نسبت آن با سنتهای دیرینه پرداخت.
استان چهارمحال و بختیاری – عبدالله علیخانی، رئیس سازمان بسیج هنرمندان این استان، با ارائه گزارشی از عملکرد فعالیتهای آیینی، به دو گنجینه ارزشمند «شاهنامهخوانی» و «چهارپایهخوانی» در فرهنگ بومی منطقه اشاره کرد. وی ضمن اعلام آمادگی کامل برای گردآوری و مستندسازی این دو هنر آیینی، اشاره کرد. در ادامه دکتر نجاری،رییس انجمن نمایش آیینی، پیشنهاد همکاری با بنیاد ایرانشناسی استان را به ایشان ارائه کردد تا زمینه مناسب، برای ثبت و احیای این آیینها فراهم آید.
استان قزوین – پژمان رشوند، مدیر انجمن نمایش آیینی سازمان بسیج هنرمندان استان قزوین، به معرفی آیینهای متنوع موجود در فرهنگ غنی این دیار پرداخت و با یادآوری رویداد موفق «صاحبدلان» که پیشتر در قزوین برگزار شده بود، برای تداوم این جریان و انجام فعالیتهای گستردهتر در بستر هنر نمایش آیینی استان اعلام آمادگی کامل کرد.
تهران بزرگ – محمدحسین معروف، رئیس سازمان بسیج هنرمندان تهران بزرگ، به تشریح عملکرد چند هفته اخیر این سازمان پرداخت و گزارشی از اقدامات انجامشده پیرامون رویداد فرهنگی «تشییع رهبر معظم انقلاب» ارائه کرد.
استان خراسان رضوی – محمدهادی خالقی، رئیس سازمان بسیج هنرمندان خراسان رضوی، با اشاره به اجرای نمایشهای مرتبط با فرهنگ اهل سنت در شهرستان خواف که با محوریت وحدت و همدلی برگزار میشود، برای همکاری با شهرداری و سایر نهادهای اجرایی در جهت تولید برنامههای ویژه با محوریت امام رضا (ع) اعلام آمادگی کرد.
استان همدان – حمیدرضا آقابیگی، رئیس بسیج هنرمندان استان همدان، ضمن تأکید بر وجود فعالیتهای ساختاریافته و ریشههای عمیق دینی در هنر آیینی این استان، با استناد به بسترهای موجود، اعلام کرد که همدان آمادگی دارد تا بهعنوان «مرکز تئاتر دینی» کشور معرفی شود.
استان مرکزی – علی امیری، رئیس سازمان بسیج هنرمندان استان مرکزی، با اشاره به سابقه درخشان برپایی نمایش فاخر «خورشید کاروان» در این استان که با استقبال پرشور ۶ هزار نفری مردم مواجه شد، بر وجود پتانسیل عمومی بالای این استان در حوزه نمایشهای آیینی تأکید و برای برگزاری مجدد رویدادهای اینچنینی، اعلام آمادگی کرد.
در پایان این نشست، حامد شبخیز، رئیس سازمان بسیج هنرمندان، با سپاسگزاری از انجمن نمایش آیینی بهخاطر برگزاری نشستِ رو در رو و شفاف با استانها، این اقدام را الگویی دانست که در تمامی انجمنهای بسیج هنرمندان نیز ادامه خواهد یافت. وی با نگاهی راهبردی به حوزهی جشنوارهها اشاره کرد و گفت:«از سال جاری، بخش نمایش آیینی به جشنواره تئاتر بسیج اضافه شده است. انتظار داریم هنرمندان با محوریت رهبر شهید انقلاب اسلامی، تولید آثار فاخر خود را در این عرصه آغاز کنند.»
در بخش پایانی، دکتر محمد نجاری، رییس انجمن نمایش آیینی بسیج هنرمندان، با ابراز امتنان از همهی شرکت کنندگان، از همراهی جناب آقای علی جعفری (مدیر روابط عمومی سازمان) و سرکار خانم محدثه عرب (همکار محترم روابط عمومی) که زمینهی برگزاری این نشست را فراهم کردند، با جمعبندی این نشست، از برنامههای پیشرو چنین گفت: «در نخستین جلسهی رسمی انجمن، تمامی چالشهای مطرح شده از سوی استانها را احصا کرده و برای هر یک، راهکار اجرایی مشخص خواهیم کرد.»
وی با تأکید بر تداوم سلسله نشستهای «آیینهٔ آیین» افزود: «این سلسله نشستها را با قدرت ادامه میدهیم تا گفتمان نمایش آیینی، بهعنوان یک گفتمان پیشرو در عرصهی علوم انسانی و هنر کشور شناخته شود. حفظ سنتهای کهن، توأم با ارتباط مؤثر با نسل جوان، دغدغهی اصلی ماست؛ چرا که هنر آیینی، نه به موزه، که به زندگی و مسائل امروز جامعه تعلق دارد.»
دکتر نجاری در ادامه افزود: «سند تحول نمایش آیینی، با تمرکز ویژه بر سه عرصهی «آموزش»، «پژوهش» و «تولید» تدوین شده و به رئیس سازمان بسیج هنرمندان ارائه گردیده است و این انجمن آمادگی کامل برای همکاری همهجانبه با تمامی استانهای کشور را دارد.»
دبیر رویداد بینالمللی وعده صادق در آینه هنر، با اشاره به انتشار فراخوان این رویداد، در پایان افزود: «در این رویداد، بخشهایی چون روایتگری، نقالی، رجزخوانی و نگارش طومار نقالی، کاملاً همسو با اهداف انجمن طراحی شدهاند. از هنرمندان استانها دعوت میکنم با حضور پرشور خود، تجلی نمایش آیینی را در مواجهه با مسائل جهان معاصر به نمایش بگذارند و ثابت کنند که هنر آیینی، مؤثرترین زبان برای روایت مقاومت و هویت است.»
برچسب ها:
ارسال نظرات شما
