پژوهشی ملی، الگوی مصرف رسانه‌ای و اعتمادمخاطبان را بررسی کرد

به گزارش روابط عمومی دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، آنچه امروزه در بعد نوین جنگ مطرح می شود در واقع مسلح سازی ذهن انسان با استفاده از تسلیحات فناورانه همچون هوش مصنوعی، رسانه‌های اجتماعی مدرن ، فناوری‌های نوپدید وجامعه‌ای با رویکرد فرهنگی واجتماعی تغییر یافته است. 

رسانه‌ها در خط مقدم شکل‌دهی افکار عمومی

امروز همه شاید نقش رسانه‌ها و اثرگذاری آنها هستیم، رسانه‌ها بر رفتار ونگرش بسیاری از مردم تاثیر می‌گذارند. اطلاعات می‌تواند پس از چند کلیک روی یک دکمه کوچک به شکلی گسترده پخش شود، خواه درست باشد، نادرست باشد، حدس وگمان بوده باشد ویا در نهایت شایعات بی ارزش یا اثر گذار باشد.

از سوی دیگر، این مساله می‌تواند به طرق مختلف بر روابط افراد چه بین افراد مشهور ،افراد عادی یا بین خود افراد مشهور وعزیزانشان تاثیر بگذارد. رسانه‌ها قادرند جامعه را دستکاری کرده،تحت تاثیر قرار دهند، متقاعد کنند ویا حتی تحت فشار بگذارند وحتی گاهی جهان را به دو قطب ((مثبت ومنفی )) کنترل کنند واز نظر روحی، جسمی وعاطفی بر جامعه بشری اثرگذاری چند بعدی داشته باشند. همچنان که در برخی موارد شاهدیم داستان‌های بحث بر انگیز، بدون اتکا به واقعی بودن یا نبودن آن چاپ واز طریق فضای مجازی انتشار پیدا می‌کند . وقتی، نوبت به تنظیم صنعت وفناوری برای محافظت در برابر حملات اطلاعات نادرست می رسد گام های متعددی وجود دارد که در حال حاضر به راحتی می توان برای ایجاد تغییر برداشت.

رسانه های امروزی در کنار قوه قضائیه، مجریه ومقننه، نقش همه‌جانبه‌ای برای مقابله با بی‌عدالتی، ظلم، بد‌‎عهدی‌ها وجانبداری جوامع مختلف بر عهده دارند واین موضوع در واقع عمق رسانه‌های مدرن را در جهان فناورانه نشان می‌دهد.چراکه اکنون با توجه به فناوری‌های مدرن رسانه‌ای، یک فرد عادی می‌تواند نظرات خود را از طریق وبلاگ‌ها، پست‌های وب سایت، فیس بوک‌، توییتر و.... از طریق رسانه‌های اجتماعی بیان کند.

باید به این نکته توجه شود که، در جنگ رسانه‌ای  10 درصد کارها میدانی است و90 درصد بقیه به وسیله رسانه وفضای مجازی صورت می‌گیرد. امروزه رسانه‌های اجتماعی فقط یک ابزار نیستند، بلکه بیان ملموس تعهد سازمانی به اعتماد وارزش در روابط جامعه هستند که" قلب اصیل اجتماعی" نامیده می‌شود. این پدیده منجر به ظهوردوگانگی فرهنگی در سطح رسانه شده است. از یک سو دولت‌ها برای مدیریت افکار عمومی وکنترل فرهنگ عامه مردم خود برنامه‌ریزی می‌کنند واز سوی دیگر صاحبان ابر رسانه‌ها وکمپانی‌های بین‌المللی در صدد گسترش وسعت قلمرو خود هستند. امروزه و در سیر تاریخی مخاطب و ذائقه او حائز اهمیت شده است.از طرف دیگر یکی از راهبردهای جنگ‌های نوین امروزی که نقش اساسی در پیروزی طرفین مقابل دارد نقش رسانه وجنگ رسانه‌ای و ارایه روایت اول از رویدادها است. برای تاثیرگذاری در این فرایند، شناخت ذائقه رسانه‌ای جامعه می‌تواند زمینه تعامل بهتر حاکمیت با جامعه را فراهم کند. اینکه حاکمیت بداند که زیست بوم رسانه‌ای جامعه کجا وچگونه است می‌تواند در اقناع‌سازی جامعه در خصوص تصمیمات خود و مقابله با توطئه‌های رسانه‌ای دشمن موفق‌تر عمل کند.

پژوهش ملی برای سنجش ذائقه رسانه‌ای جامعه

در این خصوص و با توجه به اهمیت موضوع، پژوهشکده مطالعات و تحقیقات دانشگاه جامع انقلاب اسلامی در پژوهشی با عنوان «شناخت ذائقه رسانه‌ای جامعه» با بررسی الگوی مصرف رسانه‌ای، میزان رجوع مخاطبان به پیام‌رسان‌ها و جایگاه هوش مصنوعی در زیست روزمره شهروندان، تصویری روشن از تحولات رفتار رسانه‌ای جامعه در مراکز استان‌ها ارائه کرده است، تصویری که، برای سیاست‌گذاری رسانه‌ای، اقناع افکار عمومی و مواجهه با جنگ روایت‌ها می‌تواند اهمیتی راهبردی داشته باشد.

گزارش ملی «شناخت ذائقه رسانه‌ای جامعه»، کوشیده است نقشه‌ای از زیست‌بوم رسانه‌ای جامعه در مراکز استان‌ها ترسیم کند؛ نقشه‌ای که فراتر از سنجش عادات رسانه‌ای، به لایه‌های اعتماد، گرایش و ترجیح مخاطبان در مواجهه با رسانه‌های سنتی و نوین می‌پردازد.

در این گزارش، با تأکید بر دگرگونی‌های عمیق در میدان ارتباطات و نقش تعیین‌کننده رسانه‌ها در «روایت اول» از رویدادها، تصریح شده است که شناخت دقیق ذائقه رسانه‌ای جامعه می‌تواند زمینه‌ساز تعامل مؤثرتر حاکمیت با مردم و نیز تقویت توان اقناعی در برابر عملیات رسانه‌ای دشمن باشد.

بررسی میدانی الگوی مصرف رسانه‌ای در مراکز استان‌ها

   جامعه آماری پژوهش  حاضر، کلیه افراد بالای 18 سال حاضر در مراکز استان‌ها می‌باشد. نمونه‌گیری تصادفی ساده انجام شد. حداکثر حجم نمونه نهایی برای کل کشور 896  نفر در نظر گرفته شده است. گردآوری اطلاعات این پروژه با استفاده از پرسشنامه بدین ‌صورت انجام گرفته است که در مرکز سنجش، پرسشگران آموزش‌دیده، در جلسه توجیهی شرکت نموده و سپس دستورالعمل و راهنمای نحوه تکمیل پرسشنامه در اختیار آنان قرار داده شد. پرسشگران بر اساس دستورالعمل و به ‌صورت تصادفی با توجه به خوشه­بندی‌های انجام شده به صورت تصادفی و بااستفاده از فرایندتصادفی پاسخگویان را انتخاب و پرسشنامه را تکمیل کردند.

فضای مجازی؛ زیست‌بوم پر رنگ مخاطبان امروز

در نخستین سؤال این پیمایش، از پاسخگویان درباره زمان حضور در فضای مجازی پرسیده شد. نکته قابل تامل آنست که حدود 17 درصد پاسخگویان اعلام کرده‌اند که در فضای مجازی نیستند  ولی نسبت به سال گذشته گرایش به فضای مجازی افزایش یافته است. حدود 65 درصد پاسخگویانی که اعلام کرده‌اند در فضای مجازی حضور دارند، زیر چهار ساعت در این فضا سیر می‌کنند .

پیامرسان‌ها در سبد رسانه‌ای مخاطبان

در سؤال دوم، دیدگاه پاسخگویان در خصوص علاقه‌مندی به سایت‌ها و پیامرسان‌های داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد، حدود 53 درصد پاسخگویان سایت‌های و پیام رسان‌های خارجی و در حدود 41 درصد، سایت‌ها و پیام رسان های داخلی را دنبال می کنند. در سایت ها و پیام رسان های داخلی بیشترین درصد علاقمندی  پاسخگویان حدود 50 درصد بوده که به ایتا و کمترین درصد در حدود 1  درصد به سروش اختصاص دارد.

ایتا؛ پیشتاز در میان پیامرسان‌های داخلی

در سؤال سوم، میزان اعتماد پاسخگویان در خصوص اخبار سیاسی به پیام‌رسان‌ها بررسی شد. نتایج حاصل حاکی از این است که در حوزه اخبار سیاسی بیشترین اعتماد پاسخگویان با حدود 21 درصد به ایتا و اینستاگرام وکمترین آنها به یوتیوب با حدود 0.4 درصد بوده است.

هوش مصنوعی؛ میهمان تازه سبد مصرف رسانه‌ای

سوال چهارم این پرسشنامه پژوهشی به میزان علاقه‌مندی پاسخگویان به سایت‌های هوش مصنوعی پرداخته است اینکه مخاطبان از کدام سایت هوش مصنوعی بیشتر  استفاده می‌کنند. نتایج حاصله گویای آن است که حدود 32 درصد پاسخگویان چت جی پی تی و کمترین درصد در حدود 1.8 درصد نویتکس را استفاده می‌کنند.

 در سوال پنجم از پاسخگویان درباره برنامه‌های مورد علاقه‌شان در شبکه های خارجی پرسیده شد. نتایج این بخش نشان می‌دهد حدود 37 درصد پاسخگویان فیلم و سریال و حدود  2.7 درصد برنامه‌های مستند را در شبکه‌های خارجی استفاده می‌کنند.

مراجعه به خبرهای حوزه اقتصاد؛ اینستاگرام و ایتا در کانون توجه

سوال ششم از پاسخگویان مربوط به میزان مراجعه به  اخبار اقتصادی پیام رسان‌ها بود. نتایج حاصله نشان می‌دهد حدود 22 درصد     پاسخگویان اینستاگرام و18 درصد ایتا و  0.1 درصد یوتیوب را در خصوص اخبار اقتصادی  دنبال می‌کنند.

رسانه مرجع پاسخگویان برای اخبار وداع و تشییع رهبر شهید؛ صدا و سیما با 57 درصد

سوال هفتم در خصوص اخبار وداع و تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی بود اینکه پاسخگویان بیشتر از کدام رسانه‌ها اخبار این رویداد را پیگیری کرده‌اند. نتایج بیان می‌دارد حدود 57 درصد پاسخگویان از صدا و سیما اخبار وداع و تشییع رهبر شهید را پیگیری کرده‌اند.

انتهای پیام/