طرح ساماندهی رودخانه بالیقلوچای از سر گرفته میشود
مطابق نظر کارشناسی که در نشست امروز دادستانی ارائه شد، مقرر گردید تا عملیات ساماندهی رودخانه بالیقلوچای ضمن رعایت ملاحظات محیطزیستی از سر گرفته شود.
خبرگزاری بسیج اردبیل: طی روزهای گذشته در پی آغاز عملیات بتن ریزی بر بستر رودخانه بالیقلوچای برخی از مدافعان محیطزیست نسبت به این موضوع واکنش نشان دادند که به تبع عملیات بتن ریزی کف رودخانه متوقف و قرار شد بررسیهای تخصصی بیشتری نسبت به موضوع مربوطه انجام شود.پس از ابهام و حاشیه اخیر درباره سرنوشت احیای رودخانه خشکیده بالیقلوچای، بالاخره نشست تخصصی با حضور کارشناسان و مسئولان ذیربط در دادستانی استان برگزار شد و طرح ساماندهی و احیای این رودخانه بهطور رسمی مورد تأیید نهایی قرار گرفت.این تصمیم را میتوان نقطه عطفی در مدیریت بحران آب و بازتعریف چهره محیط زیست شهری اردبیل دانست؛ پروژهای که میتواند سرنوشت یکی از مهمترین داشتههای طبیعی این شهر را برای دههها رقم بزند.رودخانه بالیقلوچای با گذر ۷ کیلومتری از قلب شهر اردبیل، سالهاست که دیگر آن شریان پرآب و زیبای گذشته نیست. افت شدید بارشها، خشکسالیهای پیاپی و کاهش محسوس حقابه، این رودخانه را در طول یک دهه و نیم اخیر به یکی از بحرانیترین عناصر آبمحور استان تبدیل کرده است.بستر خشک و رهاشده، انباشت رسوبات، تجمع زبالهها و تبدیل بخشهایی از مسیر به پناهگاه حیوانات موذی، چهرهای ناخوشایند از این رودخانه در ذهن شهروندان ساخته بود که نه تنها ارزش محیط زیستی خود را از دست داده بود، بلکه به تهدیدی برای بهداشت و زیبایی بصری شهر بدل شده بود.
شهرداری اردبیل با یک یک رویکرد مدرن، طرح «بازچرخانی آب» را بهعنوان راهکار اصلی نجات این رودخانه در پیش گرفت و پس از مطالعات و بررسیهای فنی لازم، عملیات اجرایی آن آغاز شد.با این حال، این پروژه طی روزهای اخیر با انتقاد و حتی خبری مبنی بر توقف از سوی دستگاههای محیطزیستی مواجه شد؛ توقفی که علت آن «بتنریزی بر کف رودخانه» عنوان شده بود.
در نگاه نخست، این اقدام برای افکار عمومی و برخی ناظران این تصور را ایجاد کرده بود که طرح مذکور بهجای احیای طبیعت، به تخریب و سختسازی بیشتر بستر طبیعی سفره آب میانجامد و میتواند سلامت پلهای تاریخی مسیر را نیز به خطر اندازد.با این حال، بررسیهای تخصصی نشان داد که این برداشت، برداشتی نادرست و ناشی از عدم اطلاع کامل از جزئیات مهندسی پروژه بوده است.در نشست امروز دادستانی، کارشناسان با ارائه مستندات فنی و تشریح دقیق ابعاد طرح، این ابهامات را برطرف کرده و بر کارشناسیبودن تمام مراحل اجرا تاکید کردند. بر اساس اعلام شهرداری مطابق نظر کارشناسان در کف رودخانه منافذی در نظر گرفته شده تا مسئله نفوذ آب به زمین دست نخورده باقی بماند.نقی باقرزاده، معاون امور زیربنایی شهرداری اردبیل در این خصوص گفت: در کف رودخانه بالیخلوچای درزهای ۱۰ تا ۱۵ سانتی متری در نظر گرفته شده تا آب رودخانه از این طریق ضمن بازچرخانی حفظ و به زمین نیز نفوذ کند.باقرزاده تاکید کرد: بر همین اساس در صورت نیاز درزهای ایجاد شده در کف رودخانه متناسب با نظر کارشناسی تا ۲۰ سانتیمتر نیز عمق خواهد داشت.وی با بیان اینکه برای افزایش آب بری دبی سیلابی نیز برنامهریزی انجام شده است، افزود: علاوه بر آن دیواره سیلاب نیز برای مدیریت آب در بستر رودخانه بالیخلوچای تعبیه شده و از این بابت نیز نگرانی وجود ندارد.
سه محور اصلی؛ راهکار علمی در برابر بحران
بر اساس اعلام مسئولان حاضر در جلسه، طرح احیای بالیقلوچای بر سه محور کلیدی استوار است که در صورت اجرای کامل، میتواند این رودخانه را از وضعیت بحرانی خارج کند:
۱. جلوگیری از هدررفت منابع آب: با توجه به اینکه بالیقلوچای حدود ۱۵ سال است با بحران کمبود آب و عدم تامین حقابه مواجه است، مدیریت صحیح مسیر جریان آب و جلوگیری از نفوذ بیرویه آن در بستر، ضرورتی انکارناپذیر است. در شرایطی که منابع آبی استان بهشدت محدود شده، هر قطره آبی که در بستر رها شود، سرمایهای است که برای همیشه از دست میرود. این محور، هسته اصلی طرح و پاسخ علمی به بحران کمآبی است.
۲. لایروبی و پاکسازی مستمر: اجرای این طرح امکان لایروبی منظم بستر رودخانه را فراهم میآورد و از تجمع رسوبات، انباشت زباله و تبدیل رودخانه به کانون آلودگی و پناهگاه حیوانات موذی جلوگیری خواهد کرد. این رویکرد، ضامن سلامت محیط زیستی مسیر در بلندمدت است.
۳. احیای اکوسیستم و زیباییهای شهری: هدف نهایی، چیزی فراتر از زیباسازی سطحی است؛ بازگرداندن حیات به رودخانه و تبدیل آن به فضایی مطلوب و زیستپذیر برای شهروندان، میراثی ارزشمند برای نسلهای آینده به شمار میرود.
نگرانی از پلهای تاریخی
یکی از مهمترین نگرانیهای مطرحشده درباره این پروژه، سلامت «پلهای تاریخی» واقع در مسیر رودخانه بود. کارشناسان حاضر در نشست اما با ارائه اطمینانبخشترین پاسخ ممکن، این دغدغه را نیز مرتفع کردند: تمامی مراحل طرح با نظارت مستقیم کارشناسان و مبتنی بر مطالعات دقیق مهندسی اجرا شده و میزان نفوذ آب به زمین و تاثیرات احتمالی آن بر سازههای تاریخی، پیشبینی و در محاسبات لحاظ شده است تا هیچگونه آسیبی به میراث فرهنگی و تاریخی منطقه وارد نشود.نخست اینکه دستگاههای نظارتی و قضایی استان نشان دادند که در قبال پروژههای مهم شهری، با دقت وارد میشوند و اجازه اجرای طرحهای شتابزده و فاقد پشتوانه کارشناسی را نمیدهند. دوم اینکه باز تعامل سازنده میان نهادهای اجرایی، کارشناسی و نظارتی، راهگشای خروج از بنبستهای مدیریتی است؛ جایی که پاسخ شفاف به ابهامات محیطزیستی، از توقف یک پروژه راهبردی جلوگیری کرد. سوم آنکه این طرح میتواند به الگویی برای سایر استانهای خشکسال کشور تبدیل شود که با مقیاس کوچکتر با همین معضل دستوپنجه نرم میکنند.با این حال، ابهام جدی که باید در آینده از سوی مسئولان پاسخ داده شود، تامین پایدار منبع آب برای این رودخانه است؛ چراکه ساماندهی و احیا، بدون تامین حقابه و منابع آبی پایدار، تنها نیمی از راه است.
در واقع، موفقیت این پروژه وابسته به آن است که پس از بازسازی زیرساختی بستر، برنامهای مشخص و عملیاتی برای تامین آب مستمر و پایداری حیات اکولوژیک رودخانه نیز در دستور کار قرار گیرد.طرح ساماندهی و احیای رودخانه بالیقلوچای، با تایید کارشناسی در نشست دادستانی، از سختترین مرحله عبور کرد و اکنون فصل اجرای کامل آن فرا رسیده است.آنچه اکنون از مسئولان انتظار میرود، اجرای دقیق و زمانبندیشده طرح، نظارت مستمر بر مراحل اجرا و مهمتر از همه، ارائه پاسخ شفاف و مستمر به افکار عمومی است تا این بار، رودخانهای که روزگاری هویت طبیعی اردبیل بود، برای همیشه به زندگی برگردد؛ نه در قالب یک شعار، بلکه در قالب آبی زلال که از قلب شهر میگذرد.
ارسال نظرات شما
