شکفتن صنایع دستی ایلام در مسیر دیپلماسی مرزی
به گزارش خبرگزاری بسیج ایلام،ایلام با داشتن طولانیترین مرز مشترک با کشور عراق، افزون بر این که گذرگاه مهم اقتصادی و زیارتی به شمار میرود، امروز به دروازه تبادل فرهنگی میان دو ملت ایران و عراق تبدیل شده است.
در این میان، دستساختههای بومی به عنوان نماد اصالت و هنر نقشی بیبدیل در پیوند دادن این دو جغرافیای همریشه ایفا میکنند.
پیشینه تاریخی و پیوندهای ژرف میان مردم ایلام و استانهای هم مرز عراق ریشه در اشتراکهای زبانی، مذهبی و قومی دارد.
همسایگی با استانهایی واسط، میسان و دیاله در کنار رواج زبان «کُردی فیلی» و مذهب شیعه، بستری فراهم کرده است تا مردمان دو سوی مرز، درک متقابلی از آیینها و سنتهای یکدیگر داشته باشند.
این همبستگی دیرینه، مسیر را برای گسترش دیپلماسی فرهنگی بیش از پیش هموار کرده است.
امروز هنرهای بومی و دستساختههای هنرمندان ایلامی از گلیم نقشبرجسته تا حصیر و چرم، فراتر از یک میراث کهن به موتور محرک تولید و اشتغال در این استان مرزی تبدیل شدهاند.
تکیه بر توانمندیهای بومی و راهاندازی کارگاههای خانگی افزون بر پویایی چرخه اقتصاد خانواده، زمینه ورود جوانان به عرصه کارآفرینی را فراهم میسازد.
در چرخه صدور و عرضه دستبافتهها و هنرهای سنتی به بازارهای عراق، هر اثر هنری که از مرزهای ایلام عبور میکند، سفیری برای معرفی فرهنگ غنی ایران است که پیوندهای دوستی و برادری میان دو کشور را استوارتر میکند و افقهای تازهای برای رونق اقتصاد فرهنگبنیان میگشاید.
ایلام با داشتن افزون بر ۴۳۰ کیلومتر مرز مشترک و پیوند تاریخی، زبانی و مذهبی با استانهای همسایه در کشور عراق، دور تازهای از دیپلماسی فرهنگی و اقتصادی را با محوریت صادرات دستساختههای بومی آغاز کرده است که با درخشش هنرمندان ایلامی در نمایشگاههای مختلف در شهرهای این کشور از جمله «کوت» مرکز استان واسط و برنامهریزی برای راهاندازی بازارچه مرزی مهران شتاب میگیرد.
هنرمندان چیرهدست ایلامی به تازگی(۲۷ تا ۳۰ مرداد) در پنجاهمین نمایشگاه دستساختههای هنری در شهر کوت عراق حضور یافتند و هنر اصیل ایرانی را به نمایش گذاشتند.
این حضور هنرمندان ایلامی در بازارچه مشترک شهر کوت، پیام روشنی از پیوند دیرینه فرهنگی و اقتصادی میان دو کشور دارد، حضوری که نشان داد دستساختههای ایلام میتواند فراتر از مرزهای جغرافیایی، پیامآور هویت و توانمندی مردم این دیار باشد.
استاندار واسط عراق در بازدید از این رویداد ضمن ستایش کیفیت و اصالت آثار هنرمندان ایلامی، تاکید کرد: باید از توانمندیهای دو سوی مرز برای پیشبرد همکاریهای مشترک و رونق اقتصاد هنر بهره گرفت.
علی سلیمان با قدردانی از حضور فعال و اثربخش هنرمندان صنایع دستی ایلام، بر اهمیت برگزاری این برنامهها در توسعه پیوندهای دوستانه، فرهنگی و تجاری میان دو کشور تاکید کرد.
وی از آمادگی کامل نهادهای عراقی برای پشتیبانی از نمایشگاههای مشترک، توسعه همکاریهای اقتصادی، معرفی توانمندیهای تولیدی و گسترش بازار فروش کالاهای ایرانی در عراق خبر داد.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایلام نیز در این باره در گفت و گو با خبرنگار ایرنا، اظهار کرد: برگزاری نمایشگاه صنایع دستی در استان واسط فرصتی ارزشمند برای معرفی هنرهای سنتی، توانمندی صنعتگران و ظرفیتهای فرهنگی استان ایلام در یکی از مهمترین بازارهای منطقهای است.
فرزاد شریفی افزود: در این نمایشگاه ۲۵ نفر از صنعتگران و هنرمندان استان ایلام در رشتههای گوناگون صنایع دستی و هنرهای سنتی حضور داشتند و آثار و تولیدهای خود را در معرض دید بازدیدکنندگان قرار دادند.
وی افزود: این رویداد که به مدت سه روز برپا شد، افزون بر فروش چشمگیر و ارزآوری مناسب برای دستساختههای بومی، با استقبال بینظیر مردم و بازرگانان عراقی روبهرو شد.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایلام گفت: توجه به ایجاد بازار فروش و رونق اقتصاد هنر صنایع دستی در دولت چهاردهم شتاب بیشتری گرفته است و این فرصت میتواند به تقویت معرفی هنرهای ریشهدار ایلام با هدف گسترش بازارهای فروش در کشور عراق منجر شود.
وی یادآور شد: کوشش میشود که در برگزاری نمایشگاههای صنایع دستی، گلیم نقشبرجسته به عنوان شاخصترین دستبافته استان در کنار چرم، حصیر، جاجیم و نمد به مرور زمان به بازارهای هدف معرفی شود.
شریفی بیان کرد: به منظور همکاری هر چه بیشتر، شهریور امسال برای نخستین بار گروهی از استان واسط عراق برای فراگیری آموزشهای تخصصی و آشنایی با هنرهای بومی به ایلام سفر میکنند تا زمینه فعالیتهای برونمرزی در این بخش بیشتر فراهم شود.
مدیرکل میراثفرهنگی ایلام در ادامه گفت: برنامه امضای تفاهمنامه با بغداد پایتخت عراق نیز به زودی با حضور مسئولان دو کشور و استان ایلام اجرایی خواهد شد.
وی افزود: این برنامه در ادامه تفاهمنامه ۲۶ خرداد امسال با استان واسط اجرا میشود و هدف آن توسعه همکاریهای فرهنگی، گردشگری و هنری است.
شریفی تأکید کرد: بر پایه این توافق، بستر لازم برای برگزاری نمایشگاههای مشترک و معرفی ظرفیتهای تاریخی و طبیعی ایلام در مناطق مختلف بغداد فراهم خواهد شد.
مدیرکل میراثفرهنگی ایلام افزود: این سند با هدف توسعه همکاریهای مشترک در زمینههای فرهنگی، گردشگری و هنری و همچنین برگزاری نمایشگاههای گوناگون در پایتخت عراق اجرا میشود.
وی در ادامه یاد آور شد: همچنین در اربعین امسال نمایشگاههای صنایع دستی در شهرستانهای مهران، دهلران، آبدانان، ایلام، سیروان، چرداول، بدره و همچنین در مسیر بازگشت زائران برپا شد.
شریفی افزود: برپایی نمایشگاهها و جایگاههای عرضه صنایعدستی و رهاورد محلی در مسیر تردد زائران، زمینه مناسبی برای معرفی و فروش ساختههای دست هنرمندان و صنعتگران استان فراهم کرد.
وی بیان کرد: افزون بر ۲۰۰ هنرمند و صنعتگر در این نمایشگاهها و جایگاههای عرضه صنایعدستی استان مشغول فعالیت بودند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایلام گفت: در روزهای اربعین امسال، انواع دستساختههای بومی ایلام شامل گلیم، جاجیم، حصیر، سفال، چرم و رهاورد بومی در معرض دید و خرید زائران قرار گرفت و مجموع فروش این کالاها به ۱۴ میلیارد و ۷۷۳ میلیون تومان رسید.
روند رو به رشد دیپلماسی مرزی، زیارتی و فرهنگی در ایلام نشان میدهد که دستساختههای بومی، پشتوانهای کارآمد برای رهایی از اقتصاد تکمحصولی و تحقق اقتصاد فرهنگبنیان به شمار میروند.
ایلام اکنون خاستگاه و محل فعالیت ۳۰ هزار هنرمند صنایع دستی در ۳۳ رشته مختلف است.
گلیم نقشبرجسته که زادگاه اصلی آن ایلام است، در کنار چرمدوزی، حصیربافی، جاجیم و فرشبافی از برجستهترین دستآفریدههای هنری این استان به شمار میروند.
سیاست راهبردی «هر خانه، یک کارگاه» با تکیه بر مواد اولیه بومی، روشی است که برای بهبود سبد درآمدی خانوارها و پیشرفت اقتصاد فرهنگبنیان به طور جدی پیگیری میشود.
در این میان، تردد سالانه هشت میلیون زائر از مرز بینالمللی مهران، فرصتی طلایی است که ضرورت ساخت بازارچه همیشگی عرضه دستساختههای هنری را در این نقطه مرزی دوچندان میکند.
بهرهگیری از ۴۳۰ کیلومتر مرز مشترک و پیوندهای زبانی چون گویش «کُردی فیلی» در کنار اشتراک مذهبی و پیشینه تاریخی با استانهای واسط، دیاله و میسان عراق زیربنای محکمی است که میتواند صنایعدستی را به عنوان «سفیر دوستی» و «موتور محرک اشتغال» در منطقه معرفی و مسیر توسعه اقتصاد فرهنگبنیان را هموار کند.
پشتیبانی پیوسته از هنرمندان، شتاببخشی به راهاندازی بازارچه همیشگی مهران و بهرهگیری هوشمندانه از پیوندهای قومی و مذهبی، میتواند مرزهای غربی ایران را به کانون اصلی دادوستد هنر و فرهنگ تبدیل کند.
این رویکرد کلان، افزون بر ارزآوری و پویایی چرخه تولید، امنیت پایدار و شکوفایی اقتصادی را برای مردمان دو سوی مرز به ارمغان میآورد و جایگاه ایلام را به عنوان گرانیگاه اصلی تبادل فرهنگی ایران و عراق برای همیشه تثبیت خواهد کرد.
