شهر سالم در استان مرکزی با مشارکت مردم و حکمرانی سلامت‌محور دنبال می‌شود

به گزارش خبرگزاری بسیج استان مرکزی، همایش شهر سالم و ایمن با تأکید بر ضرورت مشارکت مردم، همکاری بین‌بخشی و توجه به سلامت در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های اجرایی در اراک برگزار شد و مسئولان حوزه سلامت، مدیریت استان و نماینده مجلس بر اجرای فراگیر این طرح در شهرستان‌های استان مرکزی تأکید کردند.

شهر سالم با دستور دولتی محقق نمی‌شود

علیرضا مغیثی، معاون دفتر آموزش و ارتقای سلامت معاونت بهداشت وزارت بهداشت و مسئول برنامه کشوری شهرهای سالم، با بیان اینکه شهر سالم یک وضعیت ایده‌آل و ثابت نیست، اظهار کرد: شهر سالم شهری است که نسبت به مسائل سلامت حساس باشد و به‌صورت مستمر شرایط فیزیکی، اجتماعی و زیست‌محیطی خود را ارتقا دهد.

وی با اشاره به اینکه حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد جمعیت ایران در شهرها زندگی می‌کنند، افزود: شهرنشینی در کنار رفاه و آسایش، چالش‌هایی مانند مسائل زیست‌محیطی، خدمات بهداشتی، اقتصاد، آموزش، کیفیت مسکن و نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی را به همراه دارد که به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم بر سلامت مردم اثر می‌گذارد.

مسئول برنامه کشوری شهرهای سالم تأکید کرد: تنها بخش محدودی از عوامل مؤثر بر سلامت در اختیار نظام سلامت است و برای ارتقای سلامت، همکاری همه بخش‌ها ضروری است.

مغیثی مشارکت فعال مردم، همکاری بین‌بخشی و حضور سازمان‌های مردم‌نهاد و خیریه‌ها را از ارکان اساسی شهر سالم دانست و گفت: این برنامه نباید به یک طرح دولتی و دستوری تبدیل شود، چراکه مشارکت مردم را نمی‌توان به‌صورت دستوری ایجاد کرد و برای اجرای آن نیز نیازی به ایجاد ساختار اداری جدید نیست، بلکه باید از ظرفیت‌ها و منابع موجود استفاده و با هماهنگی بیشتر، اقدامات را در مسیر ارتقای سلامت هدایت کرد.

وی با اشاره به روند اجرای طرح در استان مرکزی بیان کرد: کمیته راهبری و دبیرخانه در سطح استان و شهرستان‌ها تشکیل شده، تعهدنامه شهرستان‌ها به وزارت بهداشت ارسال شده و پروفایل شهرستان‌ها نیز تهیه شده است.

مغیثی ادامه داد: مرحله خودارزیابی باید بر اساس ۸۰ شاخص در ۹ محور انجام شود که حوزه‌هایی مانند سازماندهی و بسیج جامعه، همکاری بین‌بخشی، آموزش و توانمندسازی، آب و بهداشت، ایمنی غذایی، آلودگی هوا، اطلاعات سلامت مبتنی بر جامعه و آمادگی و تاب‌آوری در شرایط اضطراری را شامل می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: شهرستان‌هایی که در خودارزیابی حداقل ۹۰ درصد شاخص‌ها را کسب کنند، برای ارزیابی نهایی و پیوستن به شبکه جهانی شهرهای سالم معرفی خواهند شد.

اجرای طرح شهر سالم در همه شهرستان‌های مرکزی

حسن قمری، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار مرکزی نیز گفت: برخلاف برخی استان‌ها که یک شهر را برای اجرای طرح شهر سالم انتخاب کرده‌اند، با تدبیر دانشگاه علوم پزشکی اراک و دانشکده‌های ساوه و خمین، این برنامه در سطح تمامی شهرستان‌های استان مرکزی دنبال می‌شود.

وی افزود: شهر سالم نباید صرفاً یک عنوان یا پروژه برای یک شهر باشد و لازم است سلامت در برنامه‌ریزی‌های اجرایی، پروژه‌های عمرانی و برنامه‌های آموزشی دستگاه‌های مختلف مورد توجه قرار گیرد.

قمری با تأکید بر اینکه سلامت تنها وظیفه دانشگاه علوم پزشکی نیست، اظهار کرد: وزارت ورزش و جوانان، محیط زیست، شهرداری‌ها، نیروی انتظامی، آموزش و پرورش و سایر دستگاه‌ها باید در حوزه مسئولیت خود، سلامت مردم را در نظر بگیرند.

معاون سیاسی استاندار مرکزی با اشاره به اهمیت پیشگیری گفت: بیماری‌های قلبی و عروقی همچنان از علل مهم مرگ‌ومیر در استان هستند و موضوعاتی مانند ورزش، تحرک و اصلاح سبک زندگی باید جدی گرفته شود.

وی همچنین آموزش مفاهیم سلامت از مدارس و توجه به کاهش حوادث ترافیکی، توسعه فضای سبز و کاهش آلودگی هوا را از جمله اقدامات مؤثر در تحقق شهر سالم عنوان کرد.

قمری با بیان اینکه برای اجرای این طرح نیازی به ایجاد ساختارهای جدید نیست، خاطرنشان کرد: کارگروه‌ها و کمیته‌های موجود مانند کمیته کاهش آلودگی هوا و کمیته کاهش تصادفات جاده‌ای می‌توانند با تمرکز بیشتر بر موضوع سلامت، اجرای برنامه شهر سالم را دنبال کنند.

حکمرانی سلامت‌محور؛ ضرورت اجرای موفق شهر سالم

جواد نظری، رئیس دانشگاه علوم پزشکی اراک، اجرای موفق برنامه شهر سالم و ایمن را نیازمند حکمرانی سلامت‌محور، همکاری بین‌بخشی و مشارکت ساختارمند مردم دانست و گفت: دانشگاه‌های علوم پزشکی در بهترین شرایط تنها قادر به اصلاح حدود ۲۵ درصد عوامل مؤثر بر سلامت هستند و عواملی مانند تغذیه، فعالیت فیزیکی، آلودگی هوا، حوادث ترافیکی و بسیاری از عوامل اجتماعی نیازمند همکاری سایر دستگاه‌هاست.

وی افزود: شهر سالم یک زیست‌بوم شهری پویاست که در آن سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی و همچنین ایمنی شهروندان باید در سیاست‌گذاری‌ها و تصمیمات توسعه‌ای مورد توجه قرار گیرد؛ بنابراین لازم است پیوست سلامت در برنامه‌ریزی‌های استان و شهرستان‌ها لحاظ شود.

نظری با اشاره به اقدامات انجام‌شده در یک سال گذشته بیان کرد: در شهرستان‌های استان و برخی محلات اراک، نیازسنجی، تهیه شناسنامه محله، تشکیل گروه‌های هم‌اندیشی و اجرای برنامه‌های آموزشی، مشاوره‌ای، فرهنگی و ورزشی با همکاری فرمانداری‌ها، شوراها و شبکه‌های بهداشت انجام شده است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی اراک ادامه داد: ظرفیت مراکز جامع خدمات سلامت، پایگاه‌های سلامت، خانه‌های بهداشت، مراقبان سلامت و بهورزان می‌تواند در اختیار برنامه‌های محله‌محور قرار گیرد تا اقدامات بر اساس نیازسنجی و ارزیابی دقیق انجام شود.

وی کاهش هزینه‌های درمان، اصلاح رفتارهای تغذیه‌ای، کاهش مصرف دخانیات، ارتقای بهداشت محیط و مدیریت پسماند، توسعه فضای سبز، کاهش آسیب‌های اجتماعی و حوادث ترافیکی و جلب مشارکت خیرین را از اهداف مهم شهر سالم برشمرد.

نظری همچنین بر ضرورت همکاری دستگاه‌ها برای کاهش آلودگی هوای اراک تأکید کرد و گفت: در کنار آلودگی‌های صنعتی، سهم خودروها در آلودگی هوا نیز باید مورد توجه قرار گیرد و توسعه حمل‌ونقل پاک و فرهنگ‌سازی برای کاهش استفاده از خودروهای شخصی دنبال شود.

وی رفع نقاط کور ارتباطی جاده‌ها، دسترسی اورژانس به دوربین‌های جاده‌ای، تقویت زیرساخت‌های امدادرسانی و توسعه نان کامل را از نمونه‌های همکاری بین‌بخشی دانست و بر استفاده از ظرفیت عوارض آلایندگی برای ارتقای سلامت مردم تأکید کرد.

سلامت و ایمنی باید در کنار عمران شهری دیده شود

ولی‌الله بیاتی، نماینده مردم تفرش، آشتیان و فراهان در مجلس شورای اسلامی نیز اظهار کرد: سلامت و ایمنی شهروندان باید هم‌پای اقدامات عمرانی مورد توجه قرار گیرد و در کنار اقدامات مدیریتی، فرهنگ‌سازی و افزایش آگاهی مردم نیز در اولویت باشد.

وی شهر را موجودی زنده دانست و گفت: عملکرد مدیریت شهری و روستایی مستقیماً بر کیفیت زندگی و سلامت مردم اثر می‌گذارد، اما معمولاً موفقیت مدیریت شهری با اقداماتی مانند آسفالت و جدول‌گذاری سنجیده می‌شود و موضوعاتی مانند سلامت، پیشگیری، زیباسازی محیط و بهداشت عمومی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد.

بیاتی با تأکید بر نقش مردم در حفظ سلامت و زیبایی محیط شهری افزود: همان‌گونه که مردم نسبت به نظافت و زیبایی خانه خود حساس هستند، باید نسبت به فضای عمومی نیز احساس مسئولیت داشته باشند و رفتارهایی مانند جلوگیری از رها کردن زباله، حفظ فضای عمومی و رعایت اصول ایمنی به فرهنگ عمومی تبدیل شود.

نماینده مردم تفرش، آشتیان و فراهان در مجلس، مدارس، دانشگاه‌ها و خانواده‌ها را از بسترهای مهم آموزش رفتارهای صحیح شهروندی دانست و گفت: خروجی همایش شهر سالم و ایمن باید به اقدامات مشخص و قابل اجرا تبدیل شود تا مردم بدانند برای داشتن شهری سالم و ایمن چه مسئولیت‌هایی بر عهده دارند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: مجلس شورای اسلامی در صورت وجود خلأهای قانونی، آمادگی دارد با دریافت پیشنهادها و مصادیق مشخص، برای رفع موانع قانونی و تسهیل اجرای برنامه‌های شهر سالم و ایمن همکاری کند.

انتهای خبر/