به گزارش خبرگزاری بسیج، حجت الاسلام والمسلمین طائب در دومین رویداد بینالمللی «وعده صادق در آیینه هنر»، بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیت هنر برای روایت تجربه مقاومت ملت ایران، تحولات فلسطین و تناقضهای موجود میان ادعاهای حقوق بشری غرب و عملکرد قدرتهای بزرگ تأکید کرد.
رییس سازمان بسیج مستضعفین در این رویداد با تشریح ابعاد جنگ نرم و جنگ ادراکی گفت: روایت هیچ حادثهای را نمیتوان بدون توجه به زمینههای شکلگیری و پیامدهای آن کامل دانست. برای فهم دقیق یک واقعه، باید هم «روایت پیشینی» و هم «روایت پسینی» آن را دید؛ یعنی عوامل شکلدهنده حادثه و پیامدهایی را که پس از آن بر جامعه و افکار عمومی اثر میگذارند، همزمان مورد توجه قرار داد.
جنگ نرم؛ نبرد بر سر ذهن و ارزشها
رییس سازمان بسیج مستضعفین در این نشست تأکید کرد که هدف اصلی جنگ نرم، تصرف سرزمین نیست؛ بلکه تغییر ذهنیت فردی و جمعی و تصاحب نظام ارزشی جوامع است. در چنین نبردی، تلاش میشود جای عشق و نفرت نسبت به ارزشهای خودی و بیگانه تغییر کند و ارزشهای تحمیلشده جایگزین ارزشهای ملی، دینی و انسانی ملتها شود.
حجت الاسلام والمسلمین طائب با اشاره به حساسیت ملتها نسبت به مفاهیمی همچون آزادی و عدالت افزود: هر ملتی که ظلم به کودکان و مردم مظلوم را برنتابد، در برابر آن واکنش نشان میدهد. یکی از اهداف جنگ ادراکی، تغییر همین نظام احساس و ارزشگذاری است؛ بهگونهای که جامعه نسبت به ظلم بیتفاوت شود یا واقعیتهای آشکار را از زاویهای دیگر ببیند.
رسانه، روایت و محدودیتهای آزادی بیان
وی در ادامه، نقش رسانهها در شکلدهی به افکار عمومی جهان را یکی از مهمترین ابزارها دانست و افزود: بخش قابل توجهی از رسانهها و زیرساختهای ارتباطی جهان تحت تأثیر قدرتهای بزرگ قرار دارند؛ ازاینرو، بسیاری از روایتهای متفاوت، بهویژه روایتهایی که میتوانند بر افکار عمومی غرب اثر بگذارند، با محدودیت در انتشار مواجه میشوند.
رییس سازمان بسیج مستضعفین گفت: در چنین شرایطی، هنرمندان و جریانهای فرهنگی نمیتوانند تنها مصرفکننده روایتهای مسلط باشند. آنان باید روایت خود را تولید کنند، زبان ارتباطی مناسب مخاطب جهانی را بیابند و واقعیتهای منطقه و جامعه خود را از مسیر فیلم، تئاتر، هنرهای تجسمی، شعر، موسیقی و ادبیات داستانی به جهان منتقل کنند.
فلسطین؛ روایتی که بدون تاریخ کامل نمیشود
حجت الاسلام والمسلمین طائب در بخش دیگری از این رویداد، برای تحلیل تحولات فلسطین و منطقه، توجه به پیشینه کوتاهمدت و بلندمدت این رخدادها را ضروری دانست.
وی افزود: عملیات «طوفانالاقصی» تصویری را که از توان اطلاعاتی و نظامی رژیم صهیونیستی ساخته شده بود، به چالش کشید و پس از آن، حملات گسترده و کشتار مردم فلسطین در دستور کار این رژیم قرار گرفت که بی شک شکلگیری رژیم صهیونیستی پس از جنگ جهانی دوم، استقلال تدریجی کشورهای منطقه و نقش قدرتهای غربی در تبدیل اسرائیل به یک پایگاه نظامی در غرب آسیا، از جمله مؤلفههایی هستند که برای فهم وضعیت امروز منطقه باید مورد توجه قرار گیرند.
تناقض میان ادعاهای حقوق بشری و عملکرد غرب
وی در ادامه با اشاره به تاریخ ۲۵۰ ساله آمریکا و تلاش این کشور برای گسترش مجموعهای از ارزشهای ادعایی خود در سطح جهان اشاره کرد: ارزشهایی که با اتکا به قدرت نظامی، اقتصادی و سیاسی دنبال شدهاند و «حقوق بشر» یکی از مهمترین آنهاست. با این حال، اعتراضات گسترده دانشجویان دانشگاههای آمریکا به جنگ غزه، بهعنوان نشانهای از آشکار شدن شکاف میان ادعا و عملکرد قدرتهای غربی است. دانشجویان در دانشگاههای بزرگ آمریکا درباره حقوق بشر و حقوق زنان و کودکان پرسش کردهاند و نسبت به کشته شدن شمار زیادی از غیرنظامیان اعتراض داشتهاند؛ وضعیتی که تناقض میان شعارهای حقوق بشری و رفتار عملی قدرتهای بزرگ را برجسته میکند.
مقاومت اجتماعی؛ عاملی فراتر از قدرت نظامی
حجتالاسلام والمسلمین طائب در بخش دیگری از سخنان خود گفت: برای تحلیل وضعیت کنونی آمریکا، مطالعه راهبردهای این کشور در دهههای گذشته ضروری است. آمریکا طی سالهای اخیر تلاش کرده است نظم مورد نظر خود را در جهان تثبیت کند؛ اما تحولات منطقه و جنگهای جاری، این روند را با چالش مواجه کرده است.
وی با اشاره به حضور نظامی آمریکا و متحدانش در غرب آسیا و تحولات مرتبط با تنگه هرمز، تأکید کرد که برخورداری از تجهیزات و توان نظامی گسترده، لزوماً به معنای تحقق همه اهداف سیاسی و راهبردی نیست. مقاومت ملت ایران سبب شده است معادلات مورد نظر طرف مقابل بهآسانی تحقق پیدا نکند.
تجربه حضور نظامی آمریکا در افغانستان و عراق نیز نمونهای از محدودیت قدرت نظامی در برابر اراده ملتهاست. آمریکا پس از صرف هزینههای سنگین و حضور طولانیمدت در این کشورها، در نهایت ناچار به کاهش حضور خود شد. این تجربه نشان میدهد قدرت نظامی بهتنهایی نمیتواند اراده ملتها را از میان ببرد و مقاومت اجتماعی قادر است معادلات منطقهای را تغییر دهد.
هنرمند مبعوث شده؛ کنشگر آفندی میدان جنگ ادراکی
رییس سازمان بسیج مستضعفین گفت: همانگونه که در جنگ نظامی نامتقارن تلاش میشود در برابر قدرتهای بزرگ ایستادگی شود، در عرصه روایت نیز باید رویکردی فعال و آفندی داشت. هالیوود و جریانهای قدرتمند رسانهای، روایتهای خاص خود را تولید و در مقیاس جهانی منتشر میکنند؛ بنابراین هنرمند ایرانی و هنرمند مقاومت نیز باید با استفاده از ابزارهای هنری، روایت خود را به مخاطبان جهان عرضه کند.
وی افزود: هنرمند آزاده باید واقعیت جنگ، رنج مردم و آثار انسانی خشونت را ببیند و آن را با زبانی جهانی بازنمایی کند. حمله به مراکز غیرنظامی، مدارس و بیمارستانها، تنها یک خبر نظامی نیست؛ بلکه واقعیتی است که باید در آثار هنری ثبت شود. پرسش بنیادین این است که اگر جنگی در جریان است، چرا کودکان، مدارس و مراکز درمانی باید هدف قرار گیرند؟
لزوم بیان روایت از انسجام ملی در آثار هنری
وی در ادامه بر ضرورت بازتاب ایستادگی و انسجام مردم ایران در تولیدات هنری تأکید داشت و افزود: جامعه ایران اسلامی تجربهای عینی از مقاومت و ایستادگی را پشت سر گذاشته است و این تجربه باید به آثار هنری تبدیل شود که بتوانند با مخاطبان منطقه و جهان ارتباط برقرار کنند. این آثار نباید صرفاً به بازگویی شعارها محدود شوند؛ بلکه باید بتوانند انسان، رنج، امید، همبستگی اجتماعی و تصمیم ملت برای ایستادگی را به تصویر بکشند. روایت اثرگذار، روایتی است که در کنار نمایش قدرت مقاومت، پیچیدگیهای انسانی و پیامدهای واقعی جنگ را نیز به مخاطب نشان دهد.
سه مأموریت بسیج هنرمندان
حجت الاسلام والمسلمین طائب در بخش پایانی، سه مأموریت اصلی بسیج هنرمندان را «تربیت هنرمند، تولید اثر هنری و جهتدهی به هنر و هنرمند» عنوان کرد. بر اساس این دیدگاه، باید زمینه تربیت هنرمند در تراز انقلاب اسلامی و هنرمند مقاومتی فراهم شود؛ هنرمندی که جنگ نرم و جنگ ادراکی را بشناسد، توان تحقیق داشته باشد، ایده خود را به فیلمنامه یا طرح هنری تبدیل کند و با همکاری کارگردان، تهیهکننده، بازیگر و دیگر عوامل، اثری حرفهای و ماندگار تولید کند.
همچنین وی بر ضرورت حمایت از هنرمندان مستعد و ناشناخته تأکید داشت و افزود: هنرمندان برای رسیدن به سطح حرفهای، به آموزش، فرصت تولید و پشتیبانی اقتصادی نیاز دارند. در همین چارچوب، اقتصاد هنر باید بهعنوان بخشی جداییناپذیر از سیاستگذاری فرهنگی مورد توجه قرار گیرد.
عبور از انحصار در تولید و توزیع آثار هنری
رییس سازمان بسیج مستضعفین گفت: ایجاد شبکهای برای کشف، پرورش و اتصال استعدادهای جوان به سطح حرفهای هنری، از مهمترین زمینه های نقش آفرینی بسیج هنرمندان است. در عرصه هنر، از یک سو جوانانی حضور دارند که به آموزش و حمایت نیازمندند و از سوی دیگر، تهیهکنندگان، کارگردانان و هنرمندان متعهد و انقلابی و مبعوث شده و باتجربهای فعالیت میکنند که میتوانند این ظرفیتها را هدایت کنند. بسیج هنرمندان باید این دو جریان را به یکدیگر متصل کند و زمینه شکلگیری گروههای حرفهای و طرح های مشترک را فراهم آورد. همچنین شبکه تولید و توزیع آثار فرهنگی و هنری نباید در انحصار گروههای محدود باقی بماند؛ بلکه باید امکان دیدهشدن آثار فاخر و ارزشمند برای هنرمندان جوان و مستقل نیز فراهم شود.
از پیشرفت دفاعی تا خودکفایی فرهنگی
وی در پایان با اشاره به تجربه پیشرفتهای دفاعی کشور، بر امکان طی کردن همین مسیر در عرصه هنر تأکید کرد و افزود: ایران با وجود محدودیتها و تحریمها، از طریق تکیه بر ظرفیتهای داخلی و ایجاد پیوند میان دانشگاه و صنعت دفاعی به دستاوردهای مهمی دست یافته است. بر اساس این رویکرد، در حوزه هنر نیز میتوان با شناسایی استعدادها، ایجاد شبکههای آموزشی و تولیدی، حمایت از آثار مستقل و گسترش مسیرهای توزیع، به یک جریان قدرتمند و اثرگذار رسید؛ جریانی که بتواند فرهنگ مقاومت را نهتنها در داخل کشور، بلکه در منطقه و جهان روایت و تثبیت کند.