روایت زخم استعمار

قزوین /یادداشت بسیج، با فروپاشی عثمانی کشورهای تازه ای متولد شدند. ایران با ۱۵ کشور همسایه شد و در نقاط صفر مرزی دو گانگی قومیت ها را به یادگار گذاشتند در غرب کشور کردستان عراق، ایران و ترکیه را ترسیم کردند اما مرزهای جغرافیایی را به درستی ترسیم نکردند تا جنگ و اختلاف در این منطقه نفت خیز دنیا که اساس سلطه غرب است پا برجا بماند.

ایران در دوران عثمانی بر سر مسایل ارضی در محدوده عراق اختلاف عمده داشت و چندین بار لشگر کشی عثمانی ها را در دوره کریم خان، قاجار و در نهایت جنگ دوم جهانی تجربه کرد که با پیمانهای ارزنه الروم و الجزایر به کاهش اختلافات منجر شد.

آغاز روابط سیاسی ایران و عراق به سال 1308 باز می‌گردد؛ مقطعی که در آن عراق که یکی از میراث‌داران امپراتوری عثمانی بود، با اعزام هیئتی آغازگر روابط دو کشور گردید. در ادامه این پیوند و روابط دوجانبه پادشاهی عراق با ادعای حاکمیت بر آب‌های اروندرود و نقض این حاکمیت از سوی ایران به جامعه ملل شکایت برد.

 سرانجام در سال 1316 طی قراردادی که میان دو کشور منعقد گردید حق کشتیرانی در سراسر اروند به استثنای 5 کیلومتری از آبادان تا خط تالوگ، به دولت عراق واگذار گردید. در این بازه زمانی عراق تحت حمایت دولت انگلستان بود و رضا شاه طمع ارضی دولت عراق با قیمومیت انگلیس بر کشور حاکم کرد که مبنای ادعای بعد و جنگ هشت ساله نظامی شد.

اختلافات مرزی ایران با رژیم بعث و دولت عراق در دوران پهلوی منجر به تنش های سنگین مرزی شد. بیش از ۱۰۵ درگیری مرزی بین دو کشور رخ داد که اغلب توسط عراق آغازشد. 

بعد از جنگ ۲۱ بهمن معروف به یکشنبه سیاه که منجر به کشته شدن ۱۰۰۰ نفر شد با شکایت ایران به سازمان امنیت کوردوالدهایم دبیرکل وقت سازمان ملل وکمن مونیز نماینده مکزیک در سازمان ملل را به عنوان رییس کمیته حقیقت یاب مامور کرد تا گزارش تنش مرزی را جمع آوری کند. در گزارش به سازمان ملل و شورای امنیت آمده است درگیری در عمق ۱۱ کیلومتری ایران در منطقه زالو( رضاآباد) ایلام رخ داده و دوطرف از تمام سلاح های سنگین به جز هواپیما استفاده کردند چندین تیپ مرزی ایران متلاشی، کشته، اسیر یا متواری شدند»که در مجلس شورای ملی به یکشنبه خونین و سیاه معروف شد.

 در نهایت بومدین رییس جمهور الجزایر با وساطت بین ایران و عراق خط مرزی ایران در اروند رود خط تالوگ یا عمیق ترین نقطه آبی شد و عراق ۸۸ کیلومتر مربع از حوزه اروند را که در قرارداد۱۳۰۸ با رضا شاه به دست آورده بود در قرار داد۱۹۷۵ به ایران واگذار کرد. تحرکات مرزی عراق در اروند با دستگیری ملوانان ایرانی و تحقیر آنان شدت یافت که با سقوط حسن البکر و کودتای صدام تنش ها افزایش یافت.

با روی کار آمدن صدام اختلافات گسترده شد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی و سقوط حکومت پهلوی! صدام با تحریک کشورهای عبری عربی غربی با توجه به نا بسامانی در مدیریت سیاسی، نظامی و اقتصادی کشور به دلیل انقلاب و سقوط شاه تصمیم به حمله نظامی و آغاز جنگ تحمیلی گرفت.

سورنا چگینی...

ادامه دارد

انتهای خبر/۱۰۰۲/