احیای روایت‌ها بجای حفظ آثار دفاع مقدس

به گزارش خبرنگار خبرگزاری بسیج از استان چهارمحال و بختیاری، سرهنگ پاسدار اکبر ترکی در نشست خبری به مناسبت هفته دفاع مقدس با اشاره به تفاوت حال و هوای امسال استان اظهار کرد: امسال در چهارمحال و بختیاری، هفته دفاع مقدس همزمان با برگزاری دومین کنگره ملی بزرگداشت ۲ هزار و ۷۵۰ شهید استان دنبال شد و بر همین اساس، با هماهنگی ستاد کنگره، بخش قابل توجهی از برنامه‌های هفته دفاع مقدس با برنامه‌های این کنگره تلفیق شد.

وی افزود: از ۲۱ شهریورماه اجلاسیه‌های شهرستانی و موضوعی کنگره آغاز شد و نهایتاً اجلاسیه پایانی با حضور خانواده‌های معظم شهدا، ایثارگران و پیشکسوتان دوران دفاع مقدس در شب ۳۱ شهریورماه برگزار شد و با سخنرانی سردار سرلشکر ایزدی به کار خود پایان داد.

ترکی با تأکید بر لزوم تداوم این حرکت فرهنگی پس از پایان کنگره تصریح کرد: «ما چیزی فراتر از کنگره نداریم»؛ برنامه‌های بنیاد در حوزه دفاع مقدس ادامه همان حرکت فرهنگی خواهد بود و تلاش می‌کنیم در استان از ایجاد دوگانگی میان مجموعه‌های فرهنگی جلوگیری شود.

تأکید بر هم‌افزایی دستگاه‌ها در فعالیت‌های فرهنگی

مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت چهارمحال و بختیاری یکی از مهم‌ترین رویکردهای این مجموعه را هم‌افزایی میان دستگاه‌های فرهنگی استان دانست و گفت: اگر هر سازمان و نهاد فرهنگی مسیر جداگانه‌ای را طی کند، بخشی از بودجه، امکانات، نیروی انسانی و ظرفیت‌های موجود به دلیل پراکندگی، آن‌گونه که باید مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

وی ادامه داد: رویکرد ما این است که با همکاری و هم‌افزایی همه سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی، ضمن انجام مطلوب مأموریت‌های بنیاد، از ظرفیت سایر مجموعه‌ها نیز استفاده کنیم؛ این رویکرد از سال گذشته آغاز شده و امسال با جدیت بیشتری دنبال خواهد شد.

حرکت از «حفظ آثار» به «احیای روایت‌ها»

ترکی با اشاره به تحولات و دفاع‌های اخیر کشور خاطرنشان کرد: مأموریت حفظ آثار دفاع مقدس همچنان ادامه دارد و با توجه به وقایع و تجاوزات اخیر دشمن، صیانت و ثبت آثار به‌جامانده از این حوادث نیز باید مورد توجه قرار گیرد، اما در کنار آن باید از مرحله صرفاً «حفظ آثار» به سمت «احیای روایت‌ها» حرکت کنیم.

وی افزود: در این مسیر، بنیاد حفظ آثار چهارمحال و بختیاری پنج محور اصلی را با جدیت دنبال می‌کند که نخستین آن، توجه ویژه به پیشکسوتان دوران دفاع مقدس است.

شناسایی و بهره‌گیری از ظرفیت ۲۰ هزار رزمنده استان

مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت استان گفت: نزدیک به ۲۰ هزار رزمنده دوران دفاع مقدس در چهارمحال و بختیاری حضور دارند که از رزمندگانی با یک سابقه حضور در عملیات تا فرماندهان و پیشکسوتانی با سابقه متعدد حضور در جبهه را شامل می‌شود.

ترکی افزود: توجه ویژه به پیشکسوتان فقط موضوعات مادی و مالی نیست؛ نخست باید پیشکسوتان را شناسایی کنیم، سپس از ظرفیت آنان در حوزه‌های فرهنگی، پژوهشی و روایتگری استفاده کرده و زمینه حضور و ارتباط بیشتر آنان با بنیاد را فراهم کنیم.

تاریخ شفاهی؛ مأموریتی که زمان در آن به نفع ما نیست

وی، توسعه تاریخ شفاهی دفاع مقدس را دومین اولویت بنیاد عنوان کرد و گفت: متأسفانه بخشی از تاریخ شفاهی دفاع مقدس در سال‌های پس از جنگ مورد غفلت قرار گرفت و بسیاری از خاطراتی که باید سینه به سینه منتقل و ثبت می‌شد، از دست رفت.

ترکی ادامه داد: بخشی از پیشکسوتان دوران دفاع مقدس را نیز به دلیل شهادت یا فوت طبیعی از دست داده‌ایم و نتوانسته‌ایم از ظرفیت روایت‌های آنان استفاده کنیم؛ بنابراین در حوزه تاریخ شفاهی، زمان به نفع ما نیست و باید با شتاب و سرعت بیشتری نسبت به ثبت خاطرات، روایت‌ها و تجربه‌های پیشکسوتان اقدام کنیم.

رسانه و فضای مجازی؛ مسیر اصلی ارتباط با نسل جدید

مدیرکل بنیاد حفظ آثار، استفاده هدفمند و بهینه از رسانه و فضای مجازی را سومین اولویت این مجموعه دانست و تصریح کرد: نمی‌توان با همان شیوه‌های انتقال مفاهیم دفاع مقدس در یک یا دو دهه گذشته، با نسل امروز ارتباط برقرار کرد.

وی گفت: جوانان و نوجوانان امروز بخش قابل توجهی از زمان خود را در فضای مجازی سپری می‌کنند و به همین دلیل، باید از ظرفیت این فضا برای روایتگری، معرفی شهدا، انتقال ارزش‌های دفاع مقدس و تولید محتوای متناسب با نسل جدید استفاده کرد.

توجه به نقش مردم، زنان و خانواده‌ها در دفاع مقدس

ترکی با بیان اینکه دفاع مقدس صرفاً حاصل حضور رزمندگان در میدان نبرد نبود، اظهار کرد: در پشت جبهه، تعداد بسیار بیشتری از مردم و خانواده‌ها برای پشتیبانی از رزمندگان نقش‌آفرینی می‌کردند و در این میان، نقش زنان و خانواده‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی افزود: توجه به نقش مردم استان در دفاع مقدس باید یکی از محورهای مهم روایتگری باشد؛ چراکه بخش مهمی از تاریخ دفاع مقدس در چهارمحال و بختیاری مربوط به پشتیبانی مردمی، نقش خانواده‌ها و مشارکت اقشار مختلف جامعه است.

۶۴ یادمان شهدای گمنام زیر ذره‌بین بنیاد

مدیرکل بنیاد حفظ آثار چهارمحال و بختیاری، توجه به یادمان‌های شهدای گمنام را از دیگر اولویت‌های مهم این مجموعه عنوان کرد و گفت: در حال حاضر استان میزبان ۱۵۰ شهید گمنام در ۶۴ یادمان است و این یادمان‌ها علاوه بر جایگاه معنوی، باید به‌عنوان مراکز فرهنگی نیز مورد توجه قرار گیرند.

ترکی با بیان اینکه وضعیت عمرانی برخی از این یادمان‌ها نیازمند پیگیری جدی است، خاطرنشان کرد: از مجموع ۶۴ یادمان شهید گمنام، حدود ۳۶ یادمان پیشرفت فیزیکی مطلوبی ندارند و لازم است در این زمینه، هم مسئولان و دستگاه‌های اجرایی و هم رسانه‌ها مطالبه‌گری کنند تا پروژه‌ها در مسیر تکمیل قرار گیرند.

«موزه دفاع مقدس» نیازمند تکمیل و مطالبه‌گری رسانه‌ای است

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت موزه دفاع مقدس استان اظهار کرد: امروز این مجموعه هنوز فاصله زیادی با یک موزه کامل دارد و بیشتر یک ساختمان است که باید در حوزه موزه‌آرایی، محوطه‌سازی، تجهیز و تکمیل محتوایی آن اقدامات اساسی انجام شود.

ترکی اضافه کرد: حتی شرایط نامناسب ورودی این مجموعه و مشکلات موجود در محوطه می‌تواند بر تجربه مخاطب تأثیر منفی بگذارد؛ در حالی که این مجموعه در یکی از نقاط مناسب شهر قرار گرفته و باید به یک مرکز فرهنگی در شأن شهدا و دفاع مقدس تبدیل شود.

وی تأکید کرد: رسانه‌ها نباید صرفاً در هفته دفاع مقدس یک گزارش یا تیتر منتشر کنند و از کنار مشکلات عبور کنند؛ مطالبه‌گری رسانه‌ای باید استمرار داشته باشد تا پروژه‌هایی مانند موزه دفاع مقدس به سرنوشت طرح‌های نیمه‌تمام دچار نشوند و به نماد ناکارآمدی تبدیل نشوند.

تولید نزدیک به ۶۰ عنوان کتاب در سال گذشته

مدیرکل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت چهارمحال و بختیاری با اشاره به اقدامات انجام‌شده در یک سال گذشته گفت: با وجود شرایط خاص کشور و حوادث و تحولات اخیر، نزدیک به ۶۰ عنوان کتاب در حوزه دفاع مقدس در استان تهیه شده است.

وی افزود: در سال جاری نیز امور مربوط به انتشار حدود ۳۲ جلد کتاب در حوزه دفاع مقدس در حال انجام است و این آثار پس از طی مراحل اداری و آماده‌سازی، در زمان مقرر رونمایی خواهند شد.

بارگذاری اطلاعات بیش از هزار و ۲۰۰ شهید در سایت شهدای استان

ترکی همچنین از توسعه سایت شهدای استان به نشانی chb2750.ir خبر داد و گفت: این سایت به همت مجموعه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت استان تهیه شده و در حال توسعه است.

وی تصریح کرد: تاکنون اطلاعات حدود هزار و ۲۰۰ شهید در این پایگاه بارگذاری شده و امکانات مناسبی برای توسعه آن پیش‌بینی شده است؛ هدف این است که این سامانه به یک مرجع اسنادی معتبر برای معرفی و ثبت اطلاعات شهدای استان تبدیل شود.

تولید بازی با محوریت جنگ ۱۲ روزه

مدیرکل بنیاد حفظ آثار استان از تولید یک بازی با موضوع جنگ ۱۲ روزه توسط جوانان استان خبر داد و گفت: این بازی در بنیاد حفظ آثار و توسط جوانان چهارمحال و بختیاری تولید شده، مورد توجه مجموعه‌های ملی قرار گرفته و پس از تکمیل مراحل توسعه، وارد فرآیند تجاری‌سازی خواهد شد.

اجرای برنامه‌های هنری و فرهنگی در هفته دفاع مقدس

ترکی در ادامه به برخی برنامه‌های در دست اجرا اشاره کرد و افزود: اجرای نمایش صحنه‌ای با موضوع دفاع مقدس در سالن اجتماعات موزه، اجرای نمایش خیابانی «قهرمان‌های کوچک» در ۱۰ دبیرستان متوسطه استان و رونمایی از قطعه موسیقی با کلام «ای شهید» با صدای محمودی از دیگر برنامه‌های فرهنگی و هنری بنیاد در این ایام است.
وی تأکید کرد: رویکرد بنیاد حفظ آثار در دوره جدید، افزایش هم‌افزایی میان دستگاه‌های فرهنگی، توجه جدی به پیشکسوتان و تاریخ شفاهی، استفاده مؤثر از ظرفیت رسانه و فضای مجازی، تقویت یادمان‌های شهدای گمنام و تکمیل زیرساخت‌های فرهنگی دفاع مقدس خواهد بود و این مسیر با جدیت بیشتری ادامه پیدا می‌کند.

در ادامه این نشست، سرهنگ اکبر ترکی در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره وضعیت تاریخ شفاهی دفاع مقدس در استان گفت: چهارمحال و بختیاری حدود ۲۰ هزار رزمنده دوران دفاع مقدس دارد که تاکنون مصاحبه تاریخ شفاهی حدود ۲ هزار نفر انجام شده و مراحل پیاده‌سازی حدود ۴۰۰ مصاحبه نیز به پایان رسیده است.

وی افزود: خروجی این اقدامات در قالب کتاب، تولیدات هنری و رسانه‌ای و محتوای موزه دفاع مقدس مورد استفاده قرار خواهد گرفت و با توجه به گذشت بیش از سه دهه از دوران دفاع مقدس، سرعت بخشیدن به ثبت خاطرات پیشکسوتان ضروری است.

مدیرکل بنیاد حفظ آثار استان در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط با نسل جوان و دانشگاهیان اظهار کرد: برای ارتباط با نسل جدید باید با زبان و ابزارهای مورد استفاده آنان، به‌ویژه فضای مجازی، وارد میدان شد.

ترکی ادامه داد: در همین راستا ۲۵ استاد درس دفاع مقدس در دانشگاه‌های استان فعالیت دارند که عمده آنان از پیشکسوتان دفاع مقدس هستند و بر اساس برنامه جدید، افزایش سهم بانوان در میان استادان این درس نیز در دستور کار قرار دارد.

وی درباره عملکرد دومین کنگره ملی ۲ هزار و ۷۵۰ شهید استان نیز گفت: بنیاد حفظ آثار یکی از کمیته‌های ستاد کنگره بوده و ارزیابی نهایی عملکرد کنگره از سوی دبیرخانه آن انجام خواهد شد؛ رسانه‌ها نیز می‌توانند مطالبات و نقدهای خود را برای انعکاس در این ارزیابی مطرح کنند.

ترکی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره موزه دفاع مقدس استان، تکمیل این مجموعه را نیازمند عزم جدی مسئولان دانست و گفت: ساختمان این موزه از لحاظ عمرانی تکمیل شده است اما برای تکمیل مجموعه‌های مختلف این موزه به بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است و نباید صرفاً یک پروژه سازمانی تلقی شود، بلکه یک پروژه فرهنگی و شهری برای همه استان است و رسانه‌ها می‌توانند در زمینه تکمیل و تجهیز آن مطالبه‌گری کنند.

مدیرکل بنیاد حفظ آثار استان در پایان با اشاره به سامانه ثبت فعالیت‌های دفاع مقدس دستگاه‌های اجرایی افزود: با وجود ظرفیت‌های استان و برگزاری کنگره شهدای استان، چهارمحال و بختیاری بر اساس آخرین ارزیابی در رتبه ۲۴ کشور قرار دارد و لازم است دستگاه‌های اجرایی اقدامات خود را به‌صورت دقیق در این سامانه ثبت کنند.