پویش «بازگشت به آرامش»؛ نسخه‌ای برای تقویت تاب‌آوری روانی جامعه پس از بحران

به گزارش خبرگزاری بسیج استان خراسان رضوی از مشهدمقدس، مهدی قلیان اول معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد در نشست خبری پویش ملی «بازگشت به آرامش پس از بحران» که در مرکز بهداشت استان برگزار شد، اظهار کرد: این پویش با هدف افزایش آگاهی مردم درباره سلامت روان، تقویت خودمراقبتی و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی در حال اجرا است.

وی افزود: در جریان حوادث اخیر، از جمله جنگ‌های ۱۰ روزه، ۴۰ روزه و جنگ رمضان، فشارهای روانی، اضطراب و استرس در جامعه افزایش یافته است و در چنین شرایطی، ارتقای سواد سلامت روان مردم برای تقویت تاب‌آوری اجتماعی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: سلامت تنها به سلامت جسمی محدود نمی‌شود و ابعاد روحی، روانی، اجتماعی و فرهنگی را نیز در بر می‌گیرد؛ بنابراین ارتقای سلامت روان زمانی محقق می‌شود که افراد از دانش، آگاهی و توانمندی کافی برای مدیریت بهتر سلامت جسم و روان خود برخوردار باشند.

قلیان اول بیان کرد: در این پویش که با محوریت خودمراقبتی در سلامت روان اجرا می‌شود، تلاش داریم به مردم آموزش دهیم چگونه با مشکلات روانی، اضطراب و فشارهای ناشی از بحران‌ها مواجه شوند و توانایی خود را برای مقابله با شرایط دشوار افزایش دهند.

وی ادامه داد: آگاهی زمانی ارزشمند است که در عمل به کار گرفته شود و صرف داشتن اطلاعات لزوماً به رفتار درست منجر نمی‌شود؛ از این رو در این پویش علاوه بر اطلاع‌رسانی، توانمندسازی مردم، آموزش اصول بهداشت روان و کاهش تابوی بیماری‌های روانی نیز دنبال می‌شود.

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به ضرورت دریافت خدمات تخصصی سلامت روان، اظهار کرد: همه افراد به یک اندازه توانایی مواجهه با مشکلات و مدیریت فشارهای روانی را ندارند و دریافت کمک تخصصی در صورت نیاز باید به‌عنوان اقدامی طبیعی و ضروری پذیرفته شود.

وی افزود: نباید اجازه دهیم ترس از قضاوت دیگران یا باورهای نادرست مانع مراجعه افراد برای دریافت خدمات سلامت روان شود.

قلیان اول تشریح کرد: در چارچوب تحولات نظام ارائه خدمات بهداشتی، کارشناسان سلامت روان در مراکز بهداشتی به کار گرفته شده‌اند تا علاوه بر ارائه مشاوره به افراد ارجاع‌شده، در زمینه افزایش آگاهی عمومی و ارتقای سواد سلامت روان نیز نقش‌آفرینی کنند.

وی خاطرنشان کرد: همان‌طور که مردم برای بررسی و درمان مشکلات جسمی خود به پزشک مراجعه می‌کنند، برای حفظ سلامت روان نیز باید به کارشناسان سلامت روان، مراقبان سلامت و روان‌پزشکان مراجعه کنند و تقویت این فرهنگ می‌تواند به مدیریت بهتر مشکلات روانی و کاهش پیامدهای اجتماعی آن‌ها کمک کند.

خودمراقبتی؛ محور اصلی پویش «بازگشت به آرامش»

دکتر ندا اخروی مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز در این نشست با تأکید بر اهمیت خودمراقبتی در سلامت روان، اظهار کرد: پویش ملی «بازگشت به آرامش پس از بحران» با هدف افزایش آگاهی مردم درباره سلامت روان، شناخت علائم اختلالات روانی پس از بحران و آموزش راهکارهای مراقبت از خود اجرا می‌شود.

وی افزود: هدف اصلی این برنامه، آشنایی افراد با علائم اختلال استرس پس از سانحه و تشویق آنان به مراجعه برای دریافت خدمات تخصصی در صورت نیاز است.

اخروی بیان کرد: افرادی که درگیر بحران‌های جنگی بوده‌اند، ممکن است پس از تجربه حوادث آسیب‌زا با پیامدهای روانی مواجه شوند؛ بنابراین لازم است علائم خود را بشناسند و در صورت نیاز برای دریافت خدمات تخصصی اقدام کنند.

وی ادامه داد: با توجه به شرایط منطقه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد و تفاوت میزان مواجهه مستقیم مردم با بحران‌های جنگی، تمرکز این برنامه در دانشگاه علوم پزشکی مشهد بر خودمراقبتی در سلامت روان قرار گرفته است تا افراد بیاموزند چگونه در شرایط دشوار از سلامت روان خود محافظت کنند و به جای گرفتار شدن در پیامدهای منفی بحران، زمینه رشد پس از سانحه را در خود تقویت کنند.

مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: سلامت روان صرفاً به نداشتن اختلال یا بیماری روان‌پزشکی محدود نمی‌شود، بلکه فرد باید بتواند توانمندی‌های ذهنی و عاطفی خود را بشناسد، میان آن‌ها تعادل برقرار کند و با استفاده از این ظرفیت‌ها با فشارهای زندگی کنار بیاید و نقش مؤثر و سازنده‌ای در جامعه داشته باشد.

اخروی افزود: یکی از ابعاد سلامت روان، توانایی فرد برای انجام فعالیت‌های مفید، سازگاری با شرایط زندگی و مشارکت مؤثر در جامعه است؛ بنابراین سلامت روان مفهومی گسترده‌تر از نبود بیماری دارد و توانمندی افراد در مدیریت احساسات، افکار و روابط اجتماعی را نیز شامل می‌شود.

وی خودمراقبتی را مجموعه‌ای از اقدامات آگاهانه، هدفمند و مستمر دانست که فرد برای حفظ و ارتقای سلامت خود یا بهبود وضعیت سلامتی‌اش انجام می‌دهد و گفت: این اقدامات تنها به سلامت جسم محدود نیست و ابعاد روانی، عاطفی، اجتماعی و معنوی را نیز در بر می‌گیرد.

مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: گاهی افراد تصور می‌کنند اختصاص دادن زمان به خود و انجام فعالیت‌های مورد علاقه به معنای کم‌توجهی به خانواده یا مسئولیت‌های دیگر است، در حالی که این تصور درست نیست؛ خودمراقبتی ابزاری برای جلوگیری از فرسودگی و حفظ توانمندی فرد است تا بتواند در بلندمدت نقش مؤثرتری در حمایت از خانواده و جامعه داشته باشد.

اخروی در پایان اظهار کرد: نادیده گرفتن نیازهای اساسی جسمی و روانی به بهانه رسیدگی به دیگران می‌تواند در بلندمدت آسیب‌های جدی به فرد وارد کند و حتی توانایی او را برای حمایت از اطرافیان کاهش دهد؛ بنابراین مراقبت از خود نه‌تنها با مسئولیت‌پذیری در قبال دیگران منافاتی ندارد، بلکه زمینه تداوم این مسئولیت‌پذیری را فراهم می‌کند.

خبر/زهرا صادقیان