ضعف مدیریت در کنترل قیمت‌ها قابل پذیرش نیست/تاکید بر نقش نماز در سبک زندگی و مسئولیت همگانی در ترویج آن/چیرگی شهوت، اصلی‌ترین عامل تباهی تقوا است
به گزارش خبرگزاری بسیج از البرز، حجت الاسلام والمسلمین سید محمد تقی غضنفری امام جمعه محمدشهر، مبنی بر تقوای الهی، اتحاد ملی و مسائل شهری و منطقه‌ای، به شرح زیر است:
ضعف ایمان و چیرگی شهوت؛ از عوامل تباهی تقوا و دوری انسان از معنویت
امام علی (علیه‌السلام) می‌فرمایند:
«لا یُفسِدُ التَّقوى إِلّا غَلَبَةُ الشَّهْوَةِ»
ترجمه: چیزی جز چیره‌شدن شهوت، تقوا را تباه نمی‌کند.
یکی از موضوعات مهم در زندگی معنوی انسان، شناخت عوامل تضعیف‌کننده ایمان و تقوا است.
ضعف ایمان صرفاً یک مشکل فردی و جزئی نیست، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز آسیب‌های گسترده اخلاقی و اجتماعی در جامعه شود؛ مسئله‌ای که متأسفانه گاهی اهمیت آن نادیده گرفته می‌شود.
ضعف ایمان آثار منفی و پیامد‌های ناگواری بر زندگی انسان دارد و می‌تواند او را به‌تدریج از مسیر بندگی خداوند و حیات معنوی دور سازد. از جمله نشانه‌های ضعف ایمان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. ارتکاب آگاهانه و مکرر گناه
یکی از نشانه‌های ضعف ایمان، ارتکاب گناه به‌صورت مکرر و آگاهانه است. هنگامی که انسان بار‌ها مرتکب گناه می‌شود، ممکن است این رفتار به عادتی در زندگی اش تبدیل شود.
در چنین شرایطی، زشتی گناه به‌تدریج در نگاه اش کمرنگ می‌شود و حتی ممکن است کار به جایی برسد که بدون شرم و نگرانی، آشکارا مرتکب گناه شود.
۲. قساوت قلب و سنگدلی
سخت‌دلی و قساوت قلب از دیگر نشانه‌های ضعف ایمان است، انسانی که دچار قساوت قلب شده، ممکن است از شنیدن موعظه، یاد مرگ و مشاهده تشییع جنازه و پیکر درگذشتگان نیز پند نگیرد و در برابر این واقعیت‌های تأثیرگذار، واکنش معنوی و عاطفی مناسبی از خود نشان ندهد.
۳. بی‌توجهی و حواس‌پرتی در عبادات
از دیگر نشانه‌های ضعف ایمان، نداشتن حضور قلب در عبادات است. در این حالت، ذهن انسان هنگام اقامه نماز، تلاوت قرآن، دعا و دیگر اعمال عبادی پیوسته به موضوعات مختلف مشغول می‌شود و تمرکز لازم برای ارتباط معنوی با خداوند را از دست می‌دهد.
۴. تنبلی و سستی در انجام عبادات
ضعف ایمان می‌تواند موجب سستی انسان در انجام وظایف شرعی و عبادات شود؛ به‌گونه‌ای که فرد در انجام تکالیف دینی خود انگیزه و اهتمام لازم را نداشته باشد و عبادت را با تأخیر یا بی‌میلی انجام دهد.
۵. تنگ‌دلی، گرفتگی روحی و بدخلقی
از دیگر پیامد‌های ضعف ایمان، بروز حالات روحی ناخوشایند، تنگ‌دلی و بدخلقی است. در چنین شرایطی، انسان احساس سنگینی و ناراحتی درونی می‌کند و ممکن است با کوچک‌ترین مسئله‌ای دچار دل‌گرفتگی، ناراحتی و بی‌حوصلگی شود.
۶. بی‌تأثیری آیات قرآن بر دل و رفتار انسان
یکی دیگر از نشانه‌های ضعف ایمان، تأثیر نپذیرفتن از آیات قرآن کریم است؛ به‌گونه‌ای که وعده‌ها و هشدار‌های الهی، امر و نهی قرآن و آموزه‌های تربیتی آن، تأثیر شایسته‌ای بر رفتار و تصمیم‌های فرد نمی‌گذارد.
۷. غفلت از ذکر خداوند و دعا
غفلت از یاد خداوند، دعا و تضرع به درگاه الهی نیز می‌تواند از نشانه‌های ضعف ایمان باشد. هنگامی که یاد خدا در زندگی انسان کمرنگ شود، ارتباط معنوی او با پروردگار نیز ممکن است تضعیف شود.
۸. بی‌تفاوتی در برابر نافرمانی خداوند
از دیگر نشانه‌های ضعف ایمان، بی‌توجهی به نافرمانی خداوند و نداشتن حساسیت نسبت به هتک حرمت احکام و دستورات الهی است.
انسان مؤمن باید در برابر گناه و بی‌حرمتی به ارزش‌های دینی احساس مسئولیت داشته باشد و برای اصلاح رفتار خود و جامعه اهتمام بورزد.
در مجموع، شناخت نشانه‌های ضعف ایمان، گامی مهم در مسیر خودسازی و تقویت تقواست. انسان باید با مراقبت از رفتار و کردار خویش، توجه به عبادات، انس با قرآن کریم و استمرار یاد خداوند، برای تقویت ایمان و دوری از گناه تلاش کند.
خطبه دوم
محور نخست: تبیین جایگاه نماز و نقش آن در زندگی فردی و اجتماعی
در تبیین جایگاه نماز و ضرورت گسترش فرهنگ اقامه آن در جامعه، به پیام آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی، به سی‌وسومین اجلاس سراسری نماز اشاره می‌شود؛ پیامی که از نظر محتوا و مضمون، بر سه محور اساسی استوار است:
۱. تبیین ماهیت و کارکرد‌های نماز؛
۲. تبیین راهبرد‌های اقامه نماز؛
۳. تبیین راهکار‌های عملی برای گسترش و نهادینه‌سازی فرهنگ نماز.
نماز از زیباترین نعمت‌های بزرگ الهی و از مهم‌ترین ارکان دین است؛ عبادتی که ستون دین، رشته اتصال انسان به سرچشمه لایزال الهی و زمینه‌ساز فلاح و رستگاری به شمار می‌رود.
نماز رکن حیات طیبه، پشتوانه‌ای مستحکم و ذخیره‌ای پایان‌ناپذیر برای انسان در مبارزه با شیطان نفس و وسوسه‌های شیطانی است.
این فریضه الهی، چشمه جوشان عشق، امید، مهربانی و آرامش بوده و زمینه‌ساز نزول برکات الهی و بهره‌مندی از نعمت‌های پروردگار است.
اقامه نماز از نخستین نشانه‌های استقرار حکومت صالحان محسوب می‌شود و با تقویت یاد خداوند، امید و اعتماد به او، نقش مهمی در استقامت انسان‌ها و جوامع ایفا می‌کند.
نماز همچنین در عرصه‌های جهاد و مبارزه، زمینه‌ساز تقویت روحیه، امید و پایداری است؛ موضوعی که در شرایط کنونی و در میدان مبارزه‌ای که ملت ایران با آن روبه‌روست، اهمیت ویژه‌ای دارد.
تاکید امیرالمؤمنین (ع) بر اقامه نماز در وقت مقرر
امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) در بخشی از نامه ۲۷ نهج‌البلاغه خطاب به محمد بن ابی‌بکر، بر اهمیت نماز و ضرورت اقامه آن در وقت مقرر تأکید می‌فرمایند:
«صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا الْمُؤَقَّتِ لَهَا، وَلَا تُعَجِّلْ وَقْتَهَا لِفَرَاغٍ، وَلَا تُؤَخِّرْهَا عَنْ وَقْتِهَا لِاشْتِغَالٍ»
ترجمه: نماز را در وقت تعیین‌شده آن به‌جا آور؛ نه به دلیل بیکاری، آن را زودتر از وقتش انجام بده و نه به سبب مشغله، آن را از وقت مقرر به تأخیر بینداز.
همچنین در ادامه می‌فرمایند:
«وَاعْلَمْ أَنَّ کُلَّ شَیْءٍ مِنْ عَمَلِکَ تَبَعٌ لِصَلَاتِکَ»
ترجمه: بدان که همه اعمال تو تابع نماز تو است.
بر اساس این آموزه، نماز جایگاهی بنیادین در سامان‌دهی زندگی دینی انسان دارد. توجه به نماز و اقامه صحیح و شایسته آن، می‌تواند زمینه اصلاح دیگر اعمال و تقویت مسئولیت‌پذیری فرد در عرصه‌های مختلف زندگی را فراهم کند.
مسئولیت همگانی در ترویج فرهنگ نماز
در پیام رهبر معظم انقلاب به سی‌وسومین اجلاس سراسری نماز، مسئولیت اقامه نماز و گسترش فرهنگ آن متوجه یکایک افراد جامعه و همه نهاد‌های اثرگذار دانسته شده است. بر این اساس، فرمان الهی «أَقِیمُوا الصَّلَاةَ» تنها متوجه گروهی خاص نیست، بلکه همه آحاد جامعه را دربرمی‌گیرد.
خانواده‌ها، مدارس، مساجد، نماز‌های جمعه، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه، رسانه ملی، فعالان فرهنگی و اجتماعی و مجموعه‌های مردمی، هر یک در ترویج و نهادینه‌سازی فرهنگ نماز مسئولیت دارند.
نقش خانواده‌ها در تربیت عبادی فرزندان
خانواده نخستین کانون شکل‌گیری شخصیت و رفتار عبادی فرزندان است و پدران و مادران در این مسیر نقشی اساسی دارند.
الگو بودن عملی والدین: پدران و مادران باید خود به نماز اهتمام داشته باشند و با رفتار عملی خویش، اهمیت این فریضه را به فرزندان نشان دهند. اقامه نماز با آرامش و توجه، می‌تواند الگویی مؤثر برای فرزندان باشد.
تشویق به‌جای اجبار: دعوت فرزندان به نماز باید با متانت، مهربانی و تشویق همراه باشد. برخورد‌های آمرانه و اجبارآمیز ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد و علاقه فرزندان به عبادت را کاهش دهد.
تقویت رابطه عاطفی: برقراری ارتباط محبت‌آمیز میان والدین و فرزندان، زمینه پذیرش بهتر آموزه‌های دینی را فراهم می‌کند. رابطه عاطفی سالم و رفتار همراه با محبت، می‌تواند در شکل‌گیری تدریجی عادت به نماز مؤثر باشد.
در کنار خانواده‌ها، معلمان، مدیران مدارس، ائمه جماعات مساجد، مسئولان نماز‌های جمعه، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه، رسانه ملی، فعالان فرهنگی و اجتماعی و مجموعه بسیج نیز باید با برنامه‌ریزی و همکاری مستمر، در ترویج فرهنگ نماز نقش‌آفرینی کنند.
محور دوم: ضرورت مدیریت اقتصادی و رسیدگی به معیشت مردم
در شرایط کنونی که کشور درگیر جنگ است، مدیریت اقتصاد کشور باید در بالاترین سطح مورد توجه قرار گیرد و همه توان مسئولان در مسیر مدیریت اقتصادی و حل مشکلات معیشتی مردم به کار گرفته شود.
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مردم، افزایش قیمت‌ها در نتیجه ضعف مدیریت یا نبود نظارت کافی است. ازاین‌رو، دستگاه‌های مسئول باید با برنامه‌ریزی دقیق، نظارت مؤثر و اقدامات عملی، از بروز گرانی‌های ناشی از ضعف مدیریت جلوگیری کنند.
بر اساس آمار مطرح‌شده در این سخنان، سالانه حدود ۱۴۰ میلیون تن مواد غذایی در داخل کشور تولید می‌شود؛ موضوعی که نشان‌دهنده ظرفیت تولید داخلی در تأمین نیاز‌های غذایی کشور است و مردم نیز در شرایط کنونی بخشی از این ظرفیت را مشاهده می‌کنند.
با وجود این ظرفیت‌ها، مردم نمی‌پذیرند که همه مشکلات اقتصادی و افزایش قیمت‌ها صرفاً به جنگ و تحریم نسبت داده شود.
بنابراین، انتظار عمومی آن است که مسئولان با پذیرش مسئولیت، تقویت نظارت، مدیریت صحیح بازار و اتخاذ تدابیر مؤثر، برای مهار گرانی‌ها و بهبود وضعیت معیشتی مردم اقدام کنند و اجازه ندهند ضعف مدیریتی یا کمبود نظارت، فشار اقتصادی بیشتری بر خانواده‌ها وارد سازد.
یادداشت | فرشاد عالی
۵۲ مدال؛ وقتی سرمایه انسانی از سرمایه مالی جلو می‌زند
یادداشت / حسین زارع
شکست حصر آبادان؛ از حماسه مقاومت تا نصرت در برابر محاصره‌های نوین
یادداشت| روایتی از حماسه جهادی بسیجیان در جنگ‌های ۱۲ روزه و رمضان
