بدون اصلاح نظام برنامه‌ریزی و نظارت مؤثر، توسعه محقق نمی‌شود
به گزارش خبرگزاری بسیج استان خراسان رضوی از مشهدمقدس، میثم پیله‌فروش، استاد دانشگاه و متخصص حوزه اقتصاد، با بررسی مبانی نظری دخالت دولت در اقتصاد، فرآیند برنامه‌ریزی توسعه و نظام بودجه‌ریزی کشور، بر ضرورت اصلاح ساختار برنامه‌ریزی و تقویت نظارت مؤثر برای تحقق اهداف برنامه‌های توسعه تأکید کرد.
پیله‌فروش با اشاره به جایگاه قانون اساسی در تعیین وظایف دولت اظهار کرد: فارغ از مبانی نظری و اختلاف دیدگاه مکاتب اقتصادی درباره میزان دخالت دولت در اقتصاد، آنچه در کشور باید مبنای عمل قرار گیرد، قانون اساسی است. قانون اساسی وظایف مشخصی برای دولت در حوزه‌هایی همچون امنیت، آموزش، بهداشت و تأمین نیازهای اساسی مردم تعریف کرده است.
وی با تشریح فرآیند برنامه‌ریزی توسعه افزود: دولت برای انجام وظایف قانونی خود اقدام به برنامه‌ریزی می‌کند. در کشور ما برنامه‌های پنج‌ساله توسعه با هدف تحقق اهداف مشخص و بر اساس منابع و ساختارهای اداری تعریف‌شده تدوین می‌شوند.
این استاد دانشگاه با انتقاد از عدم تحقق کامل اهداف برنامه‌های توسعه تصریح کرد: بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌ها، تقریباً هیچ‌یک از برنامه‌های توسعه به‌طور کامل به اهداف تعیین‌شده خود نرسیده‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده وجود اشکال در نظام برنامه‌ریزی یا فرآیند اجرای این برنامه‌هاست.
پیله‌فروش یکی از دلایل اصلی این مسئله را ناهماهنگی میان تقویم سیاسی و تقویم برنامه‌ریزی دانست و خاطرنشان کرد: دوره پنج‌ساله برنامه‌های توسعه با دوره چهارساله دولت‌ها هم‌راستا نیست. در چنین شرایطی، ممکن است دولتی برنامه‌ای را تدوین کند، اما دولت بعدی مسئولیت اجرای آن را بر عهده بگیرد و حتی برنامه‌های دولت پیشین را کنار بگذارد؛ چرخه‌ای که در سال‌های گذشته بارها تکرار شده است.
وی در ادامه با اشاره به تفاوت مفهومی «توسعه» و «پیشرفت» بیان کرد: در سال‌های اخیر، تأکید بر استفاده از واژه پیشرفت به‌جای توسعه، به‌عنوان نوعی مرزبندی هویتی و مفهومی با جریان‌های همسو با غرب مطرح شده است. این تغییر واژگانی ریشه در تفاوت مسیر و الگویی دارد که برای آینده کشور در نظر گرفته می‌شود.
این استاد حوزه اقتصاد با تأکید بر ضرورت بازنگری در نظام برنامه‌ریزی کشور اظهار کرد: اگر می‌خواهیم برنامه‌های توسعه به اهداف خود دست یابند، باید فرآیند فعلی برنامه‌ریزی اصلاح شود. تطبیق دوره برنامه‌ریزی با دوره سیاسی و ایجاد تعهد حقوقی برای رؤسای جمهور نسبت به برنامه‌هایی که به مردم ارائه می‌کنند، می‌تواند یکی از راهکارهای مؤثر در این زمینه باشد.
پیله‌فروش در پایان، نظارت بر اجرای برنامه‌ها را یکی دیگر از الزامات تحقق اهداف توسعه دانست و تأکید کرد: در کنار مشکلات فنی و ساختاری، مسئله نظارت مؤثر بر اجرای برنامه‌ها نیز باید جدی گرفته شود؛ چراکه بدون نظارت کارآمد، حتی بهترین برنامه‌ها نیز به اهداف تعیین‌شده دست نخواهند یافت.
یادداشت | فرشاد عالی
۵۲ مدال؛ وقتی سرمایه انسانی از سرمایه مالی جلو می‌زند
یادداشت / حسین زارع
شکست حصر آبادان؛ از حماسه مقاومت تا نصرت در برابر محاصره‌های نوین
یادداشت| روایتی از حماسه جهادی بسیجیان در جنگ‌های ۱۲ روزه و رمضان
